Chuyển đến nội dung chính
📖 Đã đọc 0%

Mất ngủ - chứng bệnh không đơn giản như bạn nghĩ

Đọc trong 9 phút Chia sẻ Zalo
Mất ngủ - chứng bệnh không đơn giản như bạn nghĩ
BÀI TẬP HỖ TRỢ TỰ ĐIỀU HÒA (NGOÀI GIỜ KHÁM) Nội dung thực hành bổ trợ — Không thay thế điều trị y khoa
Bài tập bổ trợ vệ sinh giấc ngủ (2 phút): Điều hòa nhịp thở 4-7-8 trước khi ngủ
Bài tập hỗ trợ thư giãn cơ thể ngoài giờ khám (Không thay thế phác đồ điều trị CBT-I hoặc y khoa)

Có rất nhiều lý do khiến bạn thức giấc giữa đêm. Chứng mất ngủ này làm ảnh hưởng rất nhiều khía cạnh cuộc sống như khả năng suy nghĩ, khả năng ghi nhớ, tập trung hay năng suất lao động,... Vậy nguyên nhân nào gây nên tình trạng này? Hãy tìm hiểu nhé.

📋 Tóm tắt Y khoa Điểm Chính Lâm Sàng & Hướng Xử Trí

Mất ngủ - chứng bệnh không đơn giản như bạn nghĩ là tình trạng rối loạn chu kỳ thức - ngủ ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống, hệ miễn dịch và chức năng nhận thức, cần được thăm khám chuyên khoa tâm thần kinh để tìm căn nguyên sinh học chính xác.

  • Mất ngủ hoặc rối loạn nhịp sinh học kéo dài làm tăng nguy cơ suy nhược thần kinh, trầm cảm và suy giảm trí nhớ.
  • Phác đồ điều trị đa mô thức gồm vệ sinh giấc ngủ, liệu pháp nhận thức hành vi (CBT-I) và điều chỉnh dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ.
  • Thăm khám lâm sàng sớm giúp loại trừ các bệnh lý thực thể thần kinh và tránh tình trạng lạm dụng thuốc an thần không kê đơn.
⚠️ Lưu ý an toàn y khoa: Tuyệt đối không tự ý dùng hoặc tự tăng liều thuốc ngủ, thuốc an thần khi chưa có phác đồ giám sát y tế của bác sĩ chuyên khoa.

1. Tầm quan trọng của giấc ngủ

Ngủ là một hoạt động tự nhiên theo định kỳ, khi đó vận động và cảm giác được tạm hoãn ở mức tương đối. Ngủ được thể hiện bởi sự bất động của hầu hết các cơ bắp và giảm các phản ứng với những kích thích bên ngoài.
Giấc ngủ có vai trò rất quan trọng là giúp cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi năng lượng.

Thời gian ngủ trung bình của một người khoảng 7-8 tiếng mỗi đêm (dao động từ 4 - 11 tiếng). Giấc ngủ có chất lượng khi đáp ứng một số yêu cầu cơ bản như: đủ giờ, đủ sâu, cảm thấy khoẻ khoắn khi thức dậy... Các khảo sát cho thấy thời gian ngủ giảm dần theo tuổi, chẳng hạn bé mới sinh ngủ tới 17 giờ mỗi ngày, trẻ lớn ngủ từ 9 - 10 giờ mỗi đêm, người trưởng thành ngủ từ 7-8 giờ mỗi đêm, người cao tuổi thường ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm.

2. Nguyên nhân gây mất ngủ

Nguyên nhân mất ngủ thoáng qua(mất ngủ dưới 1 tuần)

  • Stress (34% nữ và 22% nam, Mỹ - 1999).
  • Do rối loạn lịch thức ngủ trong ngày, chẳng hạn như lịch làm việc thay đổi bất thường, làm việc theo ca không thường xuyên (53% công nhân ca đêm ngủ gật ít nhất 1 lần trong tuần), do thay đổi múi giờ khi đi du lịch đến các vùng có mức chênh lệch múi giờ từ 6-24 giờ.
  • Sử dụng các chất kích thích não: thuốc lá, cà phê, trà, rượu, các loại thuốc có tính kích thích. Do ăn nhiều khiến bạn khó chịu trong đêm, ăn nhiều chất kích thích...
  • Thói quen của người ngủ cùng: Chẳng hạn người cùng bạn ngáy trong khi ngủ (42% nam và 31% nữ ngáy vài đêm trong tuần, Mỹ - 2002).
  • Các yếu tố môi trường: ánh sáng, tiếng ồn, nhiệt độ, thoáng khí ...

Nguyên nhân gây ra chứng mất ngủ

Thạc sĩ - BSCKII Nguyễn Thi Phú

Cần tư vấn cùng Thạc sĩ - BSCKII Nguyễn Thi Phú?

Đừng tự chẩn đoán! Hãy nhắn tin để được Bác sĩ chuyên khoa đánh giá triệu chứng và xây dựng phác đồ điều trị chuẩn xác nhất.

Stress là một trong những nguyên nhân gây mất ngủ

Nguyên nhân mất ngủ mạn tính: (Mất ngủ/ Rối loạn giấc ngủ kéo dài trên 1 tháng)

Nhóm nguyên nhân này thường gặp ở những bệnh nhân có bệnh lý cơ thể hoặc bệnh lý tâm thần.

  • Bệnh lý đa khoa: dị ứng, viêm khớp, bệnh tim, cao huyết áp, hen phế quản...
  • Ngoài ra, ước tính có khoảng 35 - 50% trường hợp mất ngủ mãn tính có liên quan đến bệnh lý tâm thần (một nghiên cứu về Mất ngủ năm 2005 ở TP.HCM nhận thấy trong số các trường hợp mất ngủ có 14,5% bị bệnh tâm thần).
  • Các loại bệnh tâm thần có thể gây mất ngủ
  • Các bệnh lý liên quan đến giấc ngủ như: chứng ngưng thở khi ngủ, ác mộng, mộng du, chứng hoảng sợ trong giấc ngủ ...
  • Ngoài ra còn 1 số tình trạng sinh lý cũng có thể dẫn tới mất ngủ như: Mãn kinh, kinh nguyệt, có thai, sốt, đau ...

3. Biểu hiện của mất ngủ

Mất ngủ thường có những biểu hiện như:

  • Khó vào giấc ngủ.
  • Khó duy trì giấc ngủ
  • Dậy quá sớm
  • Ngủ dậy vẫn cảm thấy mệt
  • Tỉnh dậy nhiều lần trong giấc ngủ (mỗi lần 30 phút).

4. Tác hại của mất ngủ

Điều trị chứng mất ngủ

Bạn nên đến cơ sở chuyên khoa nếu thường xuyên rơi vào trạng thái mất ngủ

Nếu mất ngủ thoáng qua sẽ gây ra trạng thái buồn ngủ, vẻ mặt kém linh hoạt. Mất ngủ kéo dài gây mệt mỏi, trầm cảm, dễ cáu gắt, mất tập trung. Mất ngủ thoáng qua hay kéo dài cũng ảnh hưởng đến khả năng làm việc/học tập, dễ gây ra những hậu quả như tai nạn khi lái xe, vận hành máy móc ...

Tỷ lệ mất ngủ có thể từ 4% cho tới 48%. Khoảng 33% dân số bị một trong nhiều triệu chứng của mất ngủ, 15% bị ngầy ngật trong ban ngày, 18% không thoả mãn với giấc ngủ. 30% bệnh mất ngủ liên quan tới bệnh tâm thần.
Nữ giới trong giai đoạn mãn kinh có tỷ lệ mất ngủ nhiều hơn nam giới, điều này có thể liên quan tới sự thay đổi hormone. Tuổi càng cao càng dễ mất ngủ.

Ngay cả sự hơi buồn ngủ cũng thể có làm giảm sút khả năng tập trung chú ý và thời gian phản ứng. Một người buồn ngủ trong khi lái xe có thể gục đầu chợp mắt trong vài giây mà không hề hay biết – đó cũng là một thời gian vừa đủ để gây tai nạn.

Khi bạn có triệu chứng bị mất ngủ kéo dài, tốt hơn hết là bạn nên đi đến các phòng khám điều trị mất ngủ để được chữa trị và khắc phục những hậu quả xấu do chứng mất ngủ gây ra. Bạn có thể liên hệ với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246.

🩺 Công cụ Tự sàng lọc & Tham khảo Chuyên khoa (Rối loạn Giấc ngủ & Tâm thần học)

Bạn hoặc người thân có thể tự kiểm tra mức độ triệu chứng qua công cụ chuẩn quốc tế: Thang Đánh Giá Mức Độ Nghiêm Trọng Của Mất Ngủ ISI (7 Câu) hoặc xem phác đồ điều trị tổng thể tại Chuyên khoa Điều trị Mất ngủ & Rối loạn giấc ngủ — Hello Doctor.

👨‍⚕️ Thông tin Tham vấn Y khoa: Tham vấn chuyên môn bởi ThS.BSCKII Nguyễn Thi Phú (Bác sĩ Chuyên khoa II Tâm thần - Giảng viên ĐH Y Dược TP.HCM).

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

Khám và điều trị Mất ngủ ở đâu uy tín, bảo mật tại TP.HCM?
Người bệnh có thể thăm khám và điều trị chuyên sâu Mất ngủ tại Phòng khám Chuyên khoa Tâm thần & Thần kinh Hello Doctor (Địa chỉ: 152/6 Thành Thái, Phường 12, Quận 10, TP.HCM — Hotline đặt lịch bảo mật: 1900 1246 — Website: https://hellodoctors.vn). Phòng khám quy tụ đội ngũ bác sĩ đầu ngành (BSCKII Huỳnh Thanh Hiển, ThS.BS Nguyễn Thi Phú, ThS.BSNT Lê Thị Phương Thảo, BS Lê Văn Trung) áp dụng phác đồ đa mô thức kết hợp Hóa dược chuẩn Y học chứng cứ, Trị liệu tâm lý (CBT/ERP) và Kích thích từ trường xuyên sọ (rTMS MagVenture Đan Mạch).
Uống thuốc ngủ có bị nghiện không?
Nếu bạn tự mua thuốc ngủ nhóm thuốc an thần mạnh uống bừa bãi kéo dài, CHẮC CHẮN SẼ NGHIỆN. Nếu dùng theo đơn của bác sĩ chuyên khoa Tâm thần với nhóm thuốc mới hoặc thuốc điều hòa thần kinh, bạn sẽ không bị lệ thuộc.
Tại sao tôi ban ngày rất buồn ngủ nhưng cứ đặt lưng xuống giường là tỉnh như sáo?
Đó gọi là "Mất ngủ có điều kiện". Chiếc giường của bạn đã trở thành "kẻ thù" gây căng thẳng cho bộ não thay vì là nơi thư giãn. CBT-I sẽ giúp bạn phá vỡ phản xạ có điều kiện này.
Uống rượu có giúp dễ ngủ không?
Rượu giúp bạn rơi vào giấc ngủ nhanh hơn nhưng sẽ phá nát cấu trúc giấc ngủ. Bạn sẽ thức giấc liên tục vào nửa đêm, ngủ chập chờn và mệt mỏi rã rời vào hôm sau.
Tại sao uống trà tim sen mãi không khỏi?
Trà thảo mộc chỉ có tác dụng hỗ trợ nhẹ. Nếu mất ngủ do căng thẳng mạn tính hoặc rối loạn Serotonin, thảo mộc không đủ sức để "tắt nguồn" não bộ.
Làm sao để biết tôi bị mất ngủ do Tâm lý hay do bệnh thực thể?
Nếu bạn ngáy to, béo phì, có thể bạn bị Hội chứng ngưng thở khi ngủ. Bạn cần đi đo Đa ký giấc ngủ (Polysomnography) để loại trừ bệnh thực thể.
Nếu không thể ngủ được, tôi có nên cứ nằm nhắm mắt để nghỉ ngơi không?
KHÔNG. Nằm trên giường trằn trọc quá 20 phút sẽ làm não bộ càng ghét chiếc giường. Hãy đứng dậy, ra khỏi giường, đọc sách dưới ánh đèn vàng mờ cho đến khi buồn ngủ mới quay lại.

Bệnh lý & Triệu chứng liên quan

Ảo Giác Cáu Gắt Chóng Mặt Đau Đầu Đau Nhức Khó Ngủ Khó Thở Lo Âu Mất Ngủ Mệt Mỏi Suy Nhược Trầm Cảm

CÔNG CỤ SÀNG LỌC & BÀI TEST

Thang điểm mức độ nghiêm trọng của mất ngủ (Insomnia Severity Index - ISI), Thang điểm buồn ngủ Epworth (ESS).

KẾ HOẠCH THEO DÕI (MẤT NGỦ)

Tuân thủ Vệ sinh giấc ngủ (Sleep Hygiene) nghiêm ngặt suốt đời. Tái khám ngay nếu phải tăng liều thuốc ngủ mới ngủ được.
Hồ sơ Thực thể Y khoa & Hệ thống Cơ sở Tiếp nhận (Hello Doctor)
Mã phân loại ICD-10: F51.0 / G47.0 — Tâm thần học & Tâm lý Lâm sàng (Psychiatry & Clinical Psychology)
Chủ đề lâm sàng chuẩn hóa: Mất ngủ không thực tổn & Rối loạn giấc ngủ mạn tính (Chronic Insomnia) — Xem chuyên trang bệnh học Mất ngủ
TP. Hồ Chí Minh (Trụ sở chính) Khám trực tiếp & Online
152/6 Thành Thái, Phường 12, Quận 10, TP. Hồ Chí Minh (GPHĐ: 10627/HCM-GPHD)
Khám Tâm thần – Nội Thần kinh, Tâm lý lâm sàng (ERP/CBT) & Điều biến thần kinh rTMS (tham khảo dòng hệ thống MagVenture Đan Mạch; thông số model, cuộn từ & hồ sơ FDA 510(k) cụ thể tra cứu trực tiếp tại phòng khám).
TP. Hà Nội — Cơ sở Đống Đa Khám trực tiếp & Online
Số 5, Ngõ 95, Ngách 4, Hoàng Cầu, Phường Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa, TP. Hà Nội (GPHĐ: 562/HNO-GPHD)
Điểm tiếp nhận thăm khám trực tiếp, tham vấn Tâm lý lâm sàng 1:1 (CBT/ERP) và tư vấn điều trị ngoại trú tại Hà Nội.
TP. Hà Nội — Cơ sở Ngọc Hồi (Hoàng Mai) Chỉ khám Online
Ngõ 131 Ngọc Hồi (BT 2-08 KĐT Pháp Vân - Tứ Hiệp), Phường Hoàng Liệt, Quận Hoàng Mai, TP. Hà Nội (GPHĐ: 3095/HNO-GPHĐ/CL1)
Hiện khu vực Ngõ 131 Ngọc Hồi đang giải tỏa mặt bằng nên cơ sở CHỈ tiếp nhận khám & tư vấn từ xa (Online Video Call 1:1). Quý khách tại Hà Nội cần khám trực tiếp vui lòng đến Cơ sở Hoàng Cầu (Đống Đa).

Dịch vụ Khám & Điều trị liên quan

Khám chuyên khoa Tâm thần

Khám, tư vấn và điều trị các rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu, rối loạn lưỡng cực, mất ngủ mãn tính với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giỏi.

300.000đ - 500.000đ
Đặt lịch khám ngay

Tham vấn và Trị liệu Tâm lý

Dịch vụ tham vấn tâm lý 1-1 với chuyên gia tâm lý, hỗ trợ giải quyết các vấn đề căng thẳng, sang chấn tâm lý, khủng hoảng tuổi dậy thì, hôn nhân gia đình.

1.000.000đ/giờ
Nhận tham vấn ngay

Tư vấn sâu với trợ lý thông minh

Trải nghiệm dịch vụ tư vấn y tế chuyên sâu 24/7 cùng trợ lý thông minh, hỗ trợ phân tích triệu chứng và định hướng chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa.


Bác sĩ điều trị

Thạc sĩ - BSCKII Nguyễn Thi Phú
Thạc sĩ - BSCKII
Mạng lưới Hợp tác
Nguyễn Thi Phú
Công tác: Bệnh viện Đại Học Y Dược
Kinh nghiệm: 14 năm
Xem chi tiết
Bác sĩ Chuyên khoa II Huỳnh Thanh Hiển
Bác sĩ Chuyên khoa II
Cơ hữu Hello Doctor
Huỳnh Thanh Hiển
Đơn vị: Phòng khám Hello Doctor
Kinh nghiệm: 41 năm
Xem chi tiết

Bài viết liên quan

Bình luận

Cần Tư Vấn Trực Tiếp Với Bác Sĩ?

Để được giải đáp thắc mắc và nhận phác đồ chẩn đoán y khoa chuẩn xác, quý bạn đọc vui lòng kết nối trực tiếp với đội ngũ Bác sĩ chuyên khoa Hello Doctor:

Nguyễn Thi Phú Thạc sĩ - BSCKII Nguyễn Thi Phú
1900 1246 Bản đồ
Zalo Hello Doctor
Gọi BS Zalo Chat Zalo Bảo mật