Mộng du
Biên tập: Đội ngũ Hello Doctor
Tham vấn y khoa:
Bác sĩ Lê Duy
và cộng sự
Bác sĩ Lê Duy
Bác sĩ chuyên khoa
Trung tâm Pháp Y Tâm thần Khu vực TP. Hồ Chí Minh
Xem hồ sơ chuyên môn ›
Xuất bản: 14/08/2017
|
Cập nhật: 17/07/2026
Tóm tắt Bệnh lý
Mộng du là là tình trạng người bệnh đi lại hay di chuyển như thể họ đang thức nhưng thật ra là đang trong giấc ngủ. Mộng du có thể xuất hiện cả ở người lớn và trẻ em, nam giới và nữ giới. Cùng trao đổi với bác sĩ về dấu hiệu, triệu chứng, biểu hiện của bệnh, nguyên nhân, cách điều trị và phòng tránh bệnh.
ICD-10: F51.3 (Miên hành - Mộng du)
DSM-5: Non-Rapid Eye Movement Sleep Arousal Disorders, Sleepwalking Type
Phân loại Mức độ (Severity)
- Bệnh nhân có nguy cơ gặp tai nạn nghiêm trọng (ngã cầu thang, bước ra khỏi ban công) do không nhận thức được nguy hiểm.
Mục lục bài viết
Bệnh lý & Triệu chứng liên quan
1. Tổng quan Lâm sàng
Tóm tắt nhanh (TL;DR)
Mộng du (Sleepwalking / Somnambulism) là một chứng rối loạn giấc ngủ thuộc nhóm Parasomnia, trong đó người bệnh đứng dậy và thực hiện các hành vi phức tạp (đi lại, ăn uống, thậm chí lái xe) trong khi não bộ vẫn đang chìm sâu vào giấc ngủ. Mắt họ có thể mở trừng trừng vô hồn nhưng hoàn toàn không có ý thức.Thông tin Dịch tễ (Key Facts)
- Xảy ra phổ biến nhất ở trẻ em và thường tự hết khi lớn lên. Ở người lớn, nó thường liên quan đến stress tột độ hoặc lạm dụng chất.
- Người bệnh KHÔNG NHỚ BẤT CỨ ĐIỀU GÌ vào sáng hôm sau.
Định nghĩa & Sinh bệnh học
Sự đánh thức không hoàn toàn (Incomplete arousal) từ giấc ngủ Sóng chậm (Non-REM giai đoạn 3,4). Vùng não điều khiển vận động (motor cortex) thức giấc, nhưng vùng não điều khiển nhận thức (thùy trán) vẫn đang ngủ say.2. Triệu chứng và Nguyên nhân
Dấu hiệu Cấp cứu (Red Flags)
Mộng du kèm theo hành vi bạo lực tát/đánh người ngủ cùng, hoặc có hành vi cầm dao, leo trèo cửa sổ nguy hiểm.Dấu hiệu & Triệu chứng
- Bật dậy khỏi giường đi loanh quanh trong nhà, nét mặt đờ đẫn, mắt mở to nhưng không chớp.
- Thực hiện các hành vi rập khuôn: Mở tủ lạnh ăn thức ăn sống, dọn dẹp nhà cửa, hoặc đi tiểu bậy.
- Nói lảm nhảm những câu vô nghĩa. Rất khó để đánh thức họ dậy trong lúc này.
- Thường xảy ra ở 1/3 đầu của đêm (khoảng 1-2 tiếng sau khi ngủ).
Nguyên nhân gây bệnh
Di truyền học (Gia đình có người hay mộng du). Thiếu ngủ trầm trọng. Sốt cao ở trẻ em. Tác dụng phụ của thuốc ngủ nhóm Z (như Zolpidem) hoặc thuốc chống trầm cảm.3. Chẩn đoán & Biến chứng
Chẩn đoán & Cận lâm sàng
Chẩn đoán
Để chẩn đoán bệnh mộng du, bác sĩ có thể hỏi tiền căn bệnh sử và các triệu chứng của bạn. Việc đánh giá có thể bao gồm:
Khám lâm sàng: Điều này giúp bác sĩ nhận ra các bệnh lí có thể nhầm lẫn với mộng du như cơn động kinh về đêm, các rối loạn giấc ngủ khác hay rối loạn hoảng sợ.
Hỏi các triệu chứng: Nếu bạn không sống một mình và bạn không biết mình bị mộng du, bạn có thể được kể lại bởi những người khác. Nếu người ngủ chung với bạn đến khám cùng bạn, bác sĩ có thể hỏi họ liệu bạn có mộng du hay không. Bác sĩ có thể nhờ bạn hoặc người đi cùng điền vào bảng câu hỏi về các hành vi lúc ngủ. hãy báo với bác sĩ nếu bạn có tiền căn gia đình bị mộng du.
Nghiên cứu về giấc ngủ đêm: Một vài trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị nghiên cứu suốt đêm tại phòng thí nghiệm ngủ. Các cảm biến đặt trên cơ thể sẽ ghi lại và theo dõi sóng não, mức độ oxy trong máu, nhịp tim và hơi thở, cũng như cử động mắt và chân lúc ngủ. Bạn có thể được quay video lại để lưu lại hành vi của bạn lúc ngủ.
Biến chứng có thể gặp
4. Tác hại của bệnh mộng du
Trong một số trường hợp, mộng du có thể gây ra:
- Tự làm tổn thương chính họ, đặc biệt khi đi gần vật dụng trong nhà hay cầu thang, lang thang ngoài trời, lái xe hay ăn những thứ không phù hợp khi đang mộng du
- Trải qua sự gián đoạn giấc ngủ kéo dài, có thể dẫn tới ngủ ngày quá nhiều và các vấn đề về hành vi hay trường học
- Quấy rầy giấc ngủ của người khác
- Hiếm khi nhưng có thể làm tổn thương những người gần họ
Biến chứng của bệnh mông du là có thể làm tổn thương chính mình
Cần Tư vấn Y khoa Chuyên sâu?
Hello Doctor - Mang sức khỏe đến cuộc sống
4. Phác đồ Điều trị
Tổng quan Phác đồ
Điều trị ưu tiên nhất là Bảo vệ an toàn môi trường ngủ. Chỉ sử dụng thuốc khi tình trạng mộng du quá nguy hiểm và xảy ra liên tục.Nhóm thuốc hỗ trợ
Nếu quá nặng, bác sĩ có thể kê thuốc an thần nhẹ nhóm Clonazepam hoặc thuốc chống trầm cảm để giảm thời lượng của giấc ngủ sóng chậm (nơi xảy ra mộng du).
Can thiệp Ưu tiên (First-line):
Thiết lập môi trường an toàn & Vệ sinh giấc ngủ:
- Lắp cổng chắn cầu thang, khóa chặt tất cả cửa sổ và cửa ra vào. Cất kỹ dao kéo và chìa khóa xe hơi.
- Lắp cổng chắn cầu thang, khóa chặt tất cả cửa sổ và cửa ra vào. Cất kỹ dao kéo và chìa khóa xe hơi.
Chống chỉ định & Thận trọng:
TUYỆT ĐỐI KHÔNG hoảng hốt lay lắt, tát hay tạt nước để đánh thức người mộng du. Việc bị đánh thức đột ngột khỏi giấc ngủ sâu có thể khiến họ bị sốc, hoảng loạn tột độ và có thể quay sang tấn công bạn theo phản xạ tự vệ.
5. Chăm sóc & Theo dõi
Lịch trình Theo dõi (Follow-up)
1 tháng
- Theo dõi nhật ký mộng du và sự an toàn của gia đình
3 tháng
- Đánh giá lại nếu bệnh nhân mộng du vẫn có hành vi nguy hiểm bạo lực
CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
Dịch vụ Khám & Điều trị liên quan
Bác sĩ điều trị
Thạc sĩ - Bác sĩ
Nguyễn Thi Phú
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược
Kinh nghiệm: 23 năm
Bác sĩ
Nguyễn Trọng Tuân
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 25 năm
Bác sĩ Chuyên khoa II
Phạm Công Huân
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 14 năm
Bác sĩ
Lê Duy
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Trung tâm Pháp Y Tâm thần Khu vực TP. Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 17 năm
Thạc sĩ - Bác sĩ nội trú
Lê Thị Phương Thảo
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 13 năm
Bác sĩ Chuyên khoa II
Vũ Thị Lan
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Bác sĩ Chuyên khoa II
Huỳnh Thanh Hiển
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 41 năm
Nhắn tin Zalo Hỗ trợ
Gửi bình luận của bạn