Xét nghiệm HIV phát hiện kháng thể và kháng nguyên

Xét nghiệm HIV phát hiện kháng thể và kháng nguyên

Xét nghiệm HIV là cách duy nhất để xác định bạn có mắc bệnh HIV hay không. Trong bài viết này, bác sĩ sẽ cho bạn biết có những loại xét nghiệm HIV nào, nên đi xét nghiệm HIV ở đâu, chi phí gợi ý và giải thích kết quả.

  1. Ai nên làm xét nghiệm HIV
  2. Có những loại xét nghiệm HIV nào
  3. Xét nghiệm HIV ở đâu
  4. Chi phí xét nghiệm HIV
  5. Giải thích kết quả xét nghiệm HIV

1. Những ai nên làm xét nghiệm HIV?

Người bị phơi nhiễm HIV

Những người bị phơi nhiễm HIV cần phải đi làm xét nghiệm HIV để xác định xem mình có mắc bệnh hay không. Nếu bạn chưa thực sự hiểu thế nào là phơi nhiễm, bạn có thể xem tại bài viết "Phơi nhiễm HIV". Nói đơn giản hơn, khi bạn thuộc một trong các trường hợp sau, bạn cần phải đi làm xét nghiệm HIV:

  • Những chỗ bị trầy xước trên cơ thể bạn tiếp xúc với máu của người bị HIV
  • Đâm phải bơm kim tiêm có dính máu người nhiễm HIV
  • Quan hệ tình dục không an toàn với người bị nhiễm HIV. Trong một số trường hợp, có thể bạn không chắc đối phương có bị mắc bệnh HIV hay không, nhưng vẫn nên đi làm xét nghiệm để tránh rủi ro.

Chú ý: Với những người bị phơi nhiễm HIV, có một số trường hợp xuất hiện triệu chứng nhưng cũng có rất nhiều trường hợp không xuất hiện bất kì triệu chứng gì. Vì vậy, nếu chỉ dựa vào triệu chứng phơi nhiễm HIV thôi thì chưa đủ để kết luận bạn có mắc bệnh HIV hay không.

Đã từng xét nghiệm 1 lần khi bị phơi nhiễm HIV

Chúng ta không thể chắc chắn rằng mình không mắc bệnh HIV khi xét nghiệm lần đầu tiên có kết quả âm tính. Vì vậy, bạn nên thực hiện xét nghiệm lần 2 để tránh các rủi ro cho mình.

Người bị nhiễm bệnh HIV

Đối với những người bị mắc bệnh HIV, việc xét nghiệm lại sẽ giúp bác sĩ đánh giá được tình trạng bệnh của bạn và có những định hướng điều trị phù hợp.

2. Có những loại xét nghiệm tầm soát HIV nào?

Các xét nghiệm HIV nói chung gồm hai loại: Loại thứ nhất nhằm tìm ra kháng thể kháng HIV, loại thứ hai nhằm tìm ra chính con virus HIV.

Trong tầm soát và chẩn đoán HIV, thông thường người ta sử dụng loại xét nghiệm tìm kháng thể kháng HIV trong máu, bao gồm cả test nhanh, Elisa, Western Blot… Xét nghiệm PCR nhằm tìm ra bản thân virus HIV thường chỉ áp dụng trong chẩn đoán nhiễm HIV sớm cho trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV.

Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Minh QuânBác sĩ Phạm Minh Quân

Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới, Tp.Hồ Chí Minh

GỌI BÁC SĨ  QUÂN 

 

Bùi Đức Dương

Phó Giáo Sư- Bác sĩ Bùi Đức Dương

Hơn 21 năm kinh nghiệm.

GỌI BÁC SĨ DƯƠNG 

 

a. Xét nghiệm phát hiện kháng thể

Đây là loại xét nghiệm phổ biến, đơn giản nhất gián tiếp chỉ ra sự có mặt có virus HIV thông qua việc phát hiện kháng thể HIV bên trong cơ thể sau 28 ngày có nguy cơ lây nhiễm.

Các xét nghiệm kháng thể được thường được sử dụng bao gồm:

Xét ngiệm hấp thụ miễn dịch liên kết enzym (ELISA)

Là phương pháp xét nghiệm miễn dịch gắn enzym và nó có độ nhạy rất cao. Phương pháp này cho phép tiến hành nhiều xét nghiệm, kết quả được đọc trên máy nên ít bị ảnh hưởng bởi môi trường tự nhiên và tính chủ quan của con người. ELISA được thiết kế để định lượng các chất trong cơ thể như protein, hormone, kháng thể,…

Xét nghiệm ELISA dựa vào sự kết hợp đặc hiệu giữa kháng nguyên và kháng thể, trong đó mỗi kháng thể sẽ liên kết với một enzym. Khi cho thêm cơ chất thích hợp vào phản ứng, enzym sẽ thủy phân cơ chất thành chất có màu. Sự xuất hiện màu chứng tỏ kháng nguyên và kháng thể có phản ứng với nhau và dựa vào cường độ màu mà các y bác sĩ biết được nồng độ kháng thể.

Kỹ thuật ngưng kết hạt vi lượng SERODIA – HIV

Nguyên lý của phương pháp xét nghiệm SERODIA chính là sử dụng những hạt gelatin gắn với các thành phần kháng nguyên của virus HIV. Nếu trong huyết thanh hay huyết tương của bệnh nhân có chứa kháng thể kháng HIV sẽ tạo ngưng kết. Kháng nguyên được gắn trên hạt gelatin gồm:

  • HIV1 gp41 protein tái tổ hợp
  • HIV1 p24 protein tái tổ hợp
  • HIV2 gp36 protein tái tổ hợp

Xét nghiệm này được chỉ định khi bệnh nhân có kết quả dương tính với test nhanh.

Kỹ thuật chấm thấm (test nhanh)

Hiện nay có khá nhiều test nhanh để chuẩn đoán về tình trạng nhiễm HIV như DETERMINE – HIV 1⁄2, MULTISPOT- HIV 1⁄2… Các test nhanh này có thể khác nhau ở từng cơ sở y tế và độ chính xác của phương pháp này đạt khoảng 99,5%.

Xét nghiệm khẳng định (Western blot)

Western Blot là một kỹ thuật phân tích nhằm phát hiện các protein chuyên biệt trên các mẫu mô hay dịch chiết xuất mô. Phương pháp này sử dụng điện di trên gel để phân tách các protein còn nguyên vẹn bằng cấu trúc 3D hay protein đã biến tính theo độ dài của mạch polypeptide. Protein này sau đó sẽ được chuyển lên màng, ở đó chúng được gắn bằng các kháng thể đặc hiệu với protein mục tiêu. Điện di trên gel sẽ được đưa vào hệ thống phân tích Western Blot để phân tích kết quả.

b. Xét nghiệm phát hiện kháng nguyên (virus HIV)

Là loại xét nghiệm phát hiện trực tiếp virus HIV trong cơ thể. Xét nghiệm kháng nguyên bao gồm:

- Nuôi cấy tế bào để xác định sự phát triển (nhân lên) của virus (PCR)

Các mẫu tế bào có thể chứa virus được nuôi trong môi trường đặc biệt, cung cấp nhiều vật chất cần thiết cho sự nhân lên của virus. Khi virus nhân lên đủ lượng nhất định mà máy có thể phát hiện được sẽ cho kết quả dương tính.

- Phát hiện kháng nguyên p24 của virus trong máu

- Xét nghiệm acid nucleic (RNA) của tế bào lympho máu ngoại vi hoặc DNA (provirut) trong tế bào nhiễm.

Hiện nay, các loại xét nghiệm HIV được sử dụng phổ biến nhất là:

3. Địa chỉ xét nghiệm HIV tại Hà Nội và Tp. Hồ Chí Minh

Hiện nay, có khoảng 1345 cơ sở y tế cung cấp dịch vụ tư vấn và xét nghiệm HIV. Nếu bạn hiện đang ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, bạn có thể đến các cơ sở khám chữa bệnh của Hello Doctor tại hai tỉnh thành này để làm xét nghiệm.

  • TP.HCM: 152/6 Thành Thái, P.12, Q.10, TP.HCM
  • Hà Nội: Số 5, Ngách 4, Ngõ 95, Hoàng Cầu, Đống Đa, Hà Nội

4. Giá thành các xét nghiệm là bao nhiêu?

Tùy theo từng cơ sở y tế và loại xét nghiệm mà sẽ có các giá khác nhau. Thông thường giá của các xét nghiệm gián tiếp tìm kháng thể sẽ rẻ hơn các xét nghiệm phát hiện virus.

Tại Hà Nội và TPHCM, giá của xét nghiệm test nhanh dao động từ 50.000 đến 100.000. Nếu bạn gọi xét nghiệm tại nhà có thể có giá cao hơn vì tiền công vận chuyển và bảo quản mẫu. Một số cơ sở y tế cộng đồng có làm xét nghiệm miễn phí. Hoặc mỗi lần đi hiến máu nhân đạo, bạn sẽ được test nhanh virus HIV và viêm gan B miễn phí.

Các xét nghiệm trực tiếp tìm virus, kháng nguyên virus, mảnh cấu tạo virus có giá từ 500.000 đến 900.000. Riêng xét nghiệm PCR có thể có giá từ 2.500.000 đến 4.000.000 tùy cơ sở xét nghiệm. Sở dĩ các xét nghiệm này đắt hơn vì yêu cầu trang thiết bị máy móc và nhân sự cao cấp hơn.

Xem thêm: Xét nghiệm hiv bao lâu có kết quả

5. Giải thích kết quả xét nghiệm HIV

Sau khi làm xét nghiệm HIV, sẽ có một số trường hợp như sau:

Kết quả xét nghiệm HIV âm tính

Khi bạn có kết quả xét nghiệm sàng lọc HIV âm tính thì có nghĩa là bạn không mắc bệnh HIV. Với sự phát triển của khoa học công nghệ hiện nay thì kết quả này có độ chính xác lên đến 99,999%. Tuy nhiên, nhận được kết quả âm tính không đồng nghĩa với bạn chắc chắn không mắc bệnh HIV vì có một số trường hợp không nhận được kết quả đúng so với thực tế hya còn gọi là kết quả âm tính giả. Trường hợp này xảy ra khi cơ thể bạn đã có virus HIV nhưng lại chưa kịp tạo ra kháng nguyên chống lại loại virus này. Đó là lý do mà chúng tôi đã khuyên bạn nên làm lại xét nghiệm HIV lần 2.

Kết quả xét nghiệm HIV dương tính

Trong trường hợp bạn làm xét nghiệm sàng lọc HIV (chỉ có một xét nghiệm) mà không cho kết quả âm tính, thì có nghĩa là bạn có nguy cơ cao bị bệnh HIV và cần làm thêm loại xét nghiệm khẳng định (gồm có 3 xét nghiệm). Sau khi đã làm xét nghiệm khẳng định mà bạn vẫn nhận được kết quả dương tính thì đồng nghĩa với việc bạn đã mắc bệnh HIV. Lúc này bạn cần điều trị bệnh HIV ngay để hạn chế virus HIV phát triển.

Kết quả xét nghiệm HIV không thể xác định được

Kết quả xét nghiệm HIV không xác định là việc chưa xác định được sự có mặt của kháng thể kháng HIV trong máu, có thể không nhiễm HIV hoặc đã nhiễm HIV ở giai đoạn cửa sổ. Trong trường hợp này, bạn cũng cần phải làm thêm xét nghiệm khẳng định.

Để nhận được kết quả xét nghiệm HIV chính xác nhất, bạn có thể xem thêm: 

Để thăm khám và điều trị bệnh HIV/AIDS, liên hệ ngay với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi theo số điện thoại 1900 1246.



Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 10 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 21 năm

Vị trí: Giám đốc

Đào Đình Mậu

Bác sĩ Đào Đình Mậu

Khoa: Ung thư, Da liễu, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Quân Y 354

Kinh nghiệm: 25 năm

Vị trí: Trưởng khoa

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Bệnh HIV là gì, thời gian ủ bệnh HIV là bao lâu?
Không giống như một số loại virus khác, cơ thể con người không thể loại bỏ hoàn toàn HIV, ngay cả khi điều trị. Vì vậy, một khi bạn bị nhiễm HIV, bạn sẽ...
Bệnh hiv bao lâu thì phát bệnh, khi nào bệnh nhân có triệu chứng?
Có thể có sự khác biệt trong thời gian phát bệnh và xuất hiện các triệu chứng ở các bệnh nhân HIV. Tuy nhiên, khoảng bao lâu...
Bị muỗi đốt có thể bị lây nhiễm HIV không?
Chúng ta đều biết bệnh HIV có thể lây qua đường máu. Vậy chúng ta đặt ra câu hỏi là bị muỗi cắn liệu có thể bị lây nhiễm HIV...
Bệnh HIV có lây qua đường ăn uống không?
Chào bác sĩ, tôi tên là Hải. Tôi có một người em họ mới phát hiện bị bệnh HIV. Tôi rất lo lắng vì đã từng ăn cơm và...
Bệnh HIV có lây qua đường miệng không, yếu tố nguy cơ là gì?
Bệnh HIV rất dễ lây nhiễm, vì vậy tkhông ít người cảm thấy băn khoăn vấn đề HIV có lây qua đường miệng không. Trên thực tế, khi bạn có sự...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Hoàng Hà

    Bài viết rất hữu ích. Cảm ơn bác sĩ.

    07/08/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung