Quên uống thuốc ARV có sao không, cần làm gì khi quên?

Quên uống thuốc ARV có sao không, cần làm gì khi quên?

Với mỗi bệnh nhân bị HIV, việc tuân thủ đúng và đầy đủ theo y lệnh của bác sĩ là điều vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, đôi khi vì một lý do nào đó mà người bệnh có thể quên uống thuốc ARV. Điều này liệu có ảnh hưởng gì đến quá trình điều trị hay không?

ARV là viết tắt của Antiretrovaral có nghĩa là ức chế các loại retrovirus. ARV là tên gọi chung của rất nhiều loại thuốc điều trị dùng cho những người bị HIV và một số loại virus khác như viêm gan B, viêm gan C. Trong điều trị HIV, thuốc ARV là thuốc điều trị chủ yếu. Người bệnh thường được kê đơn uống hang ngày. Chính vì vậy, việc quên thuốc là không thể tránh khỏi. Người bệnh hẳn sẽ có nhiều thắc mắc về việc quên uống thuốc. Qua trường hợp bệnh nhân dưới đây, chúng ta cùng đi tìm câu trả lời cho vấn đề này.

“Chào bác sĩ, tôi xin phép được giấu tên. Tôi là nam giới, 43 tuổi, hiện tại tôi ở Hà Nội. Tôi mắc HIV và phát hiện cách đây 4 tháng. Bác sĩ có kê cho tôi đơn thuốc uống hằng ngày. Trước đến nay tôi vẫn uống đều đặn. Nhưng tuần trước, do đi công tác ngoài Hà Nội 1 ngày, tôi không mang thuốc theo vì chủ quan nghĩ là sẽ đi về trong ngày. Tôi có tìm hết các hiệu thuốc xung quanh nhưng không ở đâu có loại giống như tôi đang dùng, nên hôm đó tôi không uống thuốc.

Bác sĩ cho tôi hỏi quên thuốc ARV 1 ngày thì có ảnh hưởng gì không ạ? Và cách đây 1 tháng, tôi có đi xét nghiệm đo tải lượng virus thì giảm đi nhiều. Vậy nếu virus đã giảm tôi có nên tiếp tục dùng thuốc không vì tôi sợ uống thuốc lâu ngày ảnh hưởng đến gan thận?”

Trả lời:

===

Lưu ý: Bài viết này nhằm mang tính chất tham khảo. Để cụ thể từng trường hợp, Hello Doctor hỗ trợ qua điện thoại.

Hỗ trợ thông tin:

✍ Bác sĩ Truyền Nhiễm Hello Doctor: Bs.Quân-BV Bệnh Nhiệt đới, Bs.Dương-Nguyên phó cục trưởng cục HIV

☎ Gọi điện Tư vấn với Bác sĩ: 19001246 

===

Cảm ơn anh đã tin tưởng và gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Trong quá trình khám và điều trị HIV, chúng tôi cũng gặp khá nhiều trường hợp quên uống thuốc giống như anh. Để trả lời cho thắc mắc của anh, chúng tôi xin cung cấp một số  thông tin như sau:

1. Vì sao cần tuân thủ đúng thời gian khi uống ARV?

Thuốc ARV là thuốc có tác dụng ức chế sự nhân lên của virus chứ không có tác dụng tiêu diệt virus. Khi uống thuốc đúng theo hướng dẫn (đúng ngày, đúng thời gian trong ngày), hiệu quả ức chế virus sẽ đạt được tối đa do virus cũng cần thời gian để nhân lên. Thuốc đã được tính toán để lượng thuốc trong máu luôn ở mức ức chế được sự nhân lên của virus. Virus HIV là virus có khả năng đột biến cao tức là tạo ra các chủng loại kháng thuốc, nếu không tuân thủ (nghĩa là các liều thuốc không được dùng đều đặn, đủ liều và đúng giờ) sẽ dẫn đến việc nồng độ thuốc trong máu thấp và hình thành đột biến virus HIV kháng thuốc. 

Chính vì vậy, khi sử dụng ARV để điều trị HIV, người bệnh cần dùng đúng liều, đúng giờ và đều đặn hàng ngày. Các thuốc uống 2 lần/ngày thì phải uống cách nhau 12 giờ. Các thuốc uống 3 lần/ngày thì phải uống cách nhau 8 giờ/lần.

Để hiểu rõ hơn về thuốc điều trị HIV, bạn có thể xem thêm tại Cơ chế tác động của thuốc ARV.

2. Có ảnh hưởng gì không nếu tôi quên uống thuốc 1 ngày?

Trong trường hợp người bệnh khi phát hiện ra mình quên uống thuốc theo lịch thì phải uống ngay liều thuốc vừa quên. Tiếp theo tính thời gian uống liều kế tiếp theo lịch như thường lệ. Nếu thời gian đến liều uống kế tiếp còn dưới 4 tiếng, không được uống liều kế tiếp theo lịch cũ mà phải đợi trên 4 tiếng mới được uống. Nếu quên hơn 2 liều trong một tuần, người bệnh phải báo cho bác sỹ điều trị để được hướng dẫn. 

Thế nên, nếu có quên thuốc 1 ngày bạn không nên quá lo lắng mà cứ bình tĩnh làm theo hướng dẫn. Tuy nhiên, bạn phải đảm bảo rằng bạn không quên quá nhiều lần. Bạn có thể dùng các ứng dụng trên điện thoại, đặt báo thức để nhắc nhở uống thuốc, hoặc làm cho mình 1 quyển lịch theo dõi uống thuốc. 

3. Nếu giảm tải lượng virus có cần uống thuốc tiếp không?

Trả lời cho câu hỏi thứ 2 của bạn, tôi xin nhắc lại câu: Điều trị ARV là điều trị điều trị suốt đời, người bệnh phải tuân thủ điều trị tuyệt đối để đảm bảo hiệu quả và tránh kháng thuốc.

Thông thường, nếu người bị nhiễm HIV điều trị đúng phác đồ bằng thuốc ARV, sau 3 tháng tuân thủ điều trị, tải lượng virus trong máu sẽ giảm mạnh, người bệnh bắt đầu trở lại gần như bình thường, khả năng lây nhiễm HIV cho người khác rất thấp. Khi đã điều trị bằng thuốc ARV từ 6 tháng đến 1 năm, virus sẽ bị ức chế và nồng độ HIV trong máu sẽ giảm đến mức không còn phát hiện được trong máu. 

Tuy nhiên, nếu dừng điều trị, lượng virus sẽ lại tăng lên nhanh chóng vì ARV không thể tiêu diệt hoàn toàn virus. Ngoài ra, việc dừng thuốc còn làm khả năng kháng thuốc tăng lên, khiến việc điều trị tiếp theo gây khó khăn.

Để hiểu rõ hơn về tình trạng kháng thuốc, bạn có thể xem tại Bệnh HIV kháng thuốc.

4. Tác dụng phụ của thuốc ARV

Đúng như bạn thắc mắc, dùng thuốc ARV nói riêng hay bất kì loại thuốc nào cũng gây ra các tác dụng phụ. Hơn nữa, ARV là thuốc điều trị dài ngày nên tác dụng có thể kéo dài hơn. Các ảnh hưởng đó là:

  • Kháng insulin: Đường máu tăng cao, có thể gây ra tiểu đường do kháng insulin. 
  • Rối loạn lipid máu: Tăng cholesterol hoặc triglyceride trong máu.
  • Loãng xương: Đây có thể là một vấn đề nguy hiểm, đặc biệt là đối với người lớn tuổi mắc HIV. Điều này có thể dẫn đến nguy cơ tăng chấn thương và gãy xương. 
  • Tổn thương gan: Vàng da, tiểu sẫm màu, đau bụng,.. là các dấu hiệu báo hiệu cho vấn đề về gan.

Tuy nhiên, không phải vì những tác dụng phụ trên mà bạn bỏ thuốc điều trị. Điều quan trọng là phải đi khám định kì để sớm phát hiện các tình trạng trên. Bác sĩ của bạn sẽ tìm ra phương pháp để điều trị các tình trạng trên.

Tóm lại: 

  • Điều trị ARV là điều trị điều trị suốt đời, người bệnh phải tuân thủ điều trị tuyệt đối để đảm bảo hiệu quả và tránh kháng thuốc.
  • Thuốc phải được uống đúng giờ, đúng ngày, đủ liều.
  • Nếu lỡ quên uống 1 liều thuốc, hãy làm theo hướng dẫn trong bài đã nêu.
  • Mặc dù có thể có tác dụng phụ nhưng không được bỏ thuốc, Phải đi khám lại định kì để phát hiện các tác dụng phụ và nhận được sự hỗ trợ của bác sĩ.


Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 22 năm

Vị trí: Giám đốc

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Nguyên nhân gây ra HIV và những con đường lây truyền bệnh
Bệnh HIV/AIDS không chỉ là gánh nặng của các nước đang phát triển mà còn là nỗi kinh hoàng của toàn thế giới. Vậy nguyên...
Thuốc điều trị HIV mua ở đâu và thuốc nào là tốt nhất?
Rất nhiều người mắc bệnh HIV tỏ ra hoang mang, lo lắng khi không biết phải chọn mua loại thuốc điều trị HIV nào là tốt nhất cho mình và cần phải mua thuốc điều...
Địa chỉ xét nghiệm HIV ở Tp.HCM và Hà Nội
Theo số liệu thống kê, cả nước ta hiện tại có 1345 cơ sở y tế cung cấp dịch vụ tư vấn và xét nghiệm HIV, trong đó có 136 phòng xét...
Xét nghiệm - Test nhanh HIV liệu có chính xác không?
Hiện nay có hai loại xét nghiệm HIV: nhanh và thông thường. Vậy xét nghiệm nhanh HIV là gì và có cho kết quả chính xác...
Xét nghiệm HIV phát hiện kháng thể và kháng nguyên
Xét nghiệm HIV là cách duy nhất để xác định bạn có mắc bệnh HIV hay không. Trong bài viết này, bác sĩ sẽ cho bạn biết có những...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Anh Dũng

    May quá, tôi quên uống 1 hôm mà cứ lo không biết có làm sao không. Cảm ơn bác sĩ nhiều ạ.

    09/04/2019
Thùy Dung (09/04/2019)
Chồng tôi quên uống hơn 1 ngày thì có sao không bác sĩ.
Hello Doctor (09/04/2019)
Chào chị Dung, nếu quên hơn 1 ngày thì chị cũng nên làm theo hướng dẫn trên của chúng tôi. Tuy nhiên, cần lưu ý là không nên quên thêm những lần sau nữa vì sẽ ảnh hưởng đến việc điều trị.

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung