Bệnh HIV kháng thuốc ARV - dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Bệnh HIV kháng thuốc ARV - dấu hiệu nhận biết và cách điều trị

Virus HIV nguy hiểm một thì bệnh HIV kháng thuốc nguy hiểm gấp 10 lần. Vậy những dấu hiệu, biểu hiện của kháng thuốc ARV là gì? Cần làm gì khi bệnh nhân gặp phải tình trạng này?

Những thông tin đầy đủ về bệnh HIV đã được chúng tôi trình bày trong bài viết "HIV là gì", bạn có thể tham khảo thêm.

1. Bệnh HIV kháng thuốc là gì?

HIV được gọi là “kháng” với một loại thuốc nếu nó tiếp tục nhân lên nhanh chóng trong khi thuốc ức chế HIV vẫn đang được sử dụng. Những thay đổi (đột biến) trong virus gây ra sự kháng thuốc.

HIV biến đổi mỗi khi nhân lên. Không phải mọi đột biến đều gây ra kháng thuốc. Loại virus “hoang dã” là dạng phổ biến nhất của HIV. Bất cứ loại nào khác với loại hoang dã được coi là một đột biến.

Một loại thuốc ARV sẽ không kiểm soát được một loại virus có khả năng đề kháng với nó. Nó có thể “thoát” khỏi thuốc. Nếu bạn tiếp tục dùng thuốc, virus kháng thuốc sẽ nhân lên rất nhanh. Điều này được gọi là "áp lực chọn lọc tự nhiên".

Trong quá trình điều trị bệnh HIV, nếu bạn ngừng uống thuốc, bạn sẽ không tạo ra áp lực chọn lọc tự nhiên lên virus đó nữa. Loại virus hoang dã sẽ nhân lên nhanh nhất có thể. Mặc dù các xét nghiệm có thể không phát hiện được bất kỳ kháng thuốc nào, nhưng nó có thể trở lại nếu bạn dùng lại cùng một loại thuốc.

Có ba kiểu kháng thuốc:

  • Kháng lâm sàng: HIV nhân lên nhanh chóng trong cơ thể của bạn mặc dù bạn đang dùng ARV.
  • Kháng thuốc kiểu hình: HIV nhân lên trong ống nghiệm khi thêm thuốc ARV.
  • Kháng thuốc kiểu gen: Mã di truyền của HIV có đột biến có liên quan đến kháng thuốc.

4. Những biểu hiện và triệu chứng của bệnh hiv kháng thuốc arv là gì?

Bạn sẽ khó nhận ra được tình trạng HIV kháng thuốc nếu không tiến hành làm xét nghiệm. Vì vậy, trong quá trình điều trị HIV, bạn nên đi khám định kì để kiểm tra mình có bị kháng thuốc không. Bạn có thể tham khảo Địa chỉ xét nghiệm HIV để biết mình có thể đến khám tại đâu.

Bác sĩ của bạn sẽ theo dõi định kỳ một số xét nghiệm dưới đây. Bác sĩ sẽ dựa trên kết quả xét nghiệm và tiêu chuẩn chẩn đóan kháng thuốc để có kế hoạch điều trị hợp lý cho bạn.

- Xét nghiệm đo tải lượng Virus: là xét nghiệm kiểm tra xem bao nhiêu con vi rút HIV (copies) trong máu của bạn:

  • Tải lượng virus thấp: hoặc quá thấp dưới ngưỡng phát hiện (undetectable) - có nghĩa là số lượng virus trong máu bạn rất thấp và thuốc đang chiến thắng trong cuộc chiến chống lại HIV.
  • Tải lượng virus cao (hoặc tăng lên sau mỗi đợt xét nghiệm) có thể một trong hai khả năng: (1) HIV đang chiến thắng trong cụôc chiến và thuốc mà bạn đang uống không còn tác dụng, HOẶC (2) bạn không uống thuốc đúng cách.

- Xét nghiệm số lượng tế bào CD4: nếu CD4 của bạn đang giảm dần, đó là dấu hiệu HIV đang bắt đầu bắt đầu tấn công sức khỏe của bạn.

- Xét nghiệm định gen kháng thuốc: kiểm tra xem HIV đã đột biến chưa, hoặc nó đang họat động theo một cách khác trước đó.

5. Cơ chế phát triển của hiện tượng hiv kháng thuốc ARV

HIV thường trở nên kháng thuốc khi nó không được kiểm soát hoàn toàn bởi các loại thuốc mà người bệnh đang dùng. Tuy nhiên, khoảng 10% người bị nhiễm HIV thuộc loại virus đã kháng với một hoặc nhiều ARV. Điều này được gọi là kháng lan truyền.

Càng nhiều HIV nhân lên thì càng có nhiều đột biến xuất hiện. Những đột biến này xảy ra một cách tình cờ. Virus không "tìm ra" đột biến nào sẽ chống lại thuốc.

Chỉ một đột biến có thể làm cho HIV kháng một số loại thuốc. Điều này đúng với thuốc 3TC (Epivir) và các chất ức chế men sao chép ngược không nucleoside (NNRTI). Tuy nhiên, HIV phải trải qua một loạt các đột biến để phát triển tính kháng với các thuốc khác, bao gồm hầu hết các chất ức chế protease.

Cơ chế phát triển của hiện tượng hiv kháng thuốc arv

6. Các phương pháp điều trị và phòng ngừa HIV kháng thuốc?

Cách tốt nhất để ngăn ngừa sự đề kháng là kiểm soát HIV bằng cách dùng ARV mạnh. Nếu bạn bỏ lỡ liều thuốc, HIV sẽ nhân lên dễ dàng hơn. Nhiều đột biến hơn sẽ xảy ra. Một số đột biến có thể có tính kháng thuốc.

Nếu bạn phải ngưng dùng bất kỳ thuốc ARV nào, hãy nói chuyện với bác sĩ. Bạn có thể phải ngừng một số loại thuốc sớm hơn những loại thuốc khác. Nếu bạn ngừng dùng thuốc trong khi virus đang được kiểm soát, bạn sẽ có thể sử dụng lại chúng.

Tốt nhất là dùng thuốc đúng liều, đều đặn, kết hợp thuốc tốt để giảm nguy cơ kháng thuốc.



Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 10 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 21 năm

Vị trí: Giám đốc

Đào Đình Mậu

Bác sĩ Đào Đình Mậu

Khoa: Ung thư, Da liễu, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Quân Y 354

Kinh nghiệm: 25 năm

Vị trí: Trưởng khoa

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Mẹ uống thuốc ARV có ảnh hưởng đến thai nhi không?
Chào bác sĩ Hello Doctor, tôi đang mang thai và mắc bệnh HIV. Hiện tôi đang dùng thuốc ARV nhưng không biết liệu có ảnh hưởng gì đến...
Tổng hợp những triệu chứng bệnh HIV thường gặp ở nữ giới
Hẳn là có nhiều người thắc mắc rằng bệnh HIV ở nữ giới có gì khác ở nam giới. Để giúp bạn làm rõ vấn đề này, các chuyên...
6 điều người nhiễm HIV cần biết để phòng tránh lây truyền bệnh
Việc nắm được những con đường lây nhiễm cũng như cách phòng tránh lây lan bệnh cho công đồng rất quan trọng đối với những người mắc bệnh HIV. Trong...
Hướng dẫn người mắc bệnh HIV cách tự chăm sóc bản thân
Khi bạn đã bắt đầu điều trị bệnh HIV, các chuyên gia của Hello Doctor khuyên bạn nên quan tâm đến những cách tự chăm sóc bản thân để duy...
Hướng dẫn cách làm xét nghiệm HIV tại nhà từ bác sĩ Hello Doctor
Các phương pháp xét nghiệm HIV tại nhà đã có mặt tại Việt Nam vài năm gần đây. Điều này đánh dấu một xu hướng mới để từ...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Thắng

    Gia đình tôi có người đang điều trị bệnh HIV nên những thông tin bác sĩ chia sẻ rất hữu ích.

    24/09/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung