Các loại thuốc điều trị bệnh HIV được sử dụng phổ biến hiện nay

Các loại thuốc điều trị bệnh HIV được sử dụng phổ biến hiện nay

Thế giới trong những năm qua đã nỗ lực không ngừng để đẩy lùi căn bệnh thế kỉ, HIV/AIDS. Nhiều loại thuốc mới được nghiên cứu và đưa vào điều trị lâm sàng và cho những kết quả khả quan. Chúng ta sẽ đi tìm hiểu các loại thuốc điều trị bệnh HIV được sử dụng phổ biến hiện nay trong bài viết này. 

Tác dụng của thuốc điều trị bệnh HIV

Thuốc điều trị HIV có thể giúp giảm tải lượng virus, chống lại nhiễm trùng và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh. Nhưng ngay cả khi đang dùng các loại thuốc này, bệnh nhân vẫn có thể gây nhiễm HIV cho người khác. Phải khẳng định rằng, thuốc điều trị HIV không phải là thuốc chữa khỏi hoàn toàn HIV. Để hiểu rõ hơn về cách điều trị bệnh HIV, bạn có thể xem thêm tại Cách điều trị bệnh HIV.

Mục tiêu của các loại thuốc này là:

  • Kiểm soát sự phát triển của virus
  • Cải thiện hệ thống miễn dịch của người mắc virus HIV để chống lại bội nhiễm
  • Điều trị hoặc làm chậm quá trình phát triển các triệu chứng
  • Ít tác dụng phụ nhất có thể

Trên thế giới hiện nay đã có hơn 20 loại thuốc để điều trị nhiễm HIV. Các loại thuốc này có tên gọi chung là thuốc kháng retrovirus (Anti-retrovirus/ ARV). Dựa vào cơ chế tác dụng, chúng được chia thành 6 nhóm khác nhau. Theo khuyến cáo, nên sử dụng thuốc kết hợp hoặc dùng cùng lúc ít nhất 2 nhóm thuốc khác nhau. 

Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Bệnh viện Nhiệt Đới, Tp.Hồ Chí Minh

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ  QUÂN 

 

Bùi Đức Dương

Phó Giáo Sư- Bác sĩ Bùi Đức Dương

Hơn 21 năm kinh nghiệm.

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ DƯƠNG  

Trieu-Chung

6 nhóm thuốc điều trị bệnh HIV đang được sử dụng phổ biến hiện nay

1. Thuốc ức chế men sao chép ngược nucleoside / nucleotide (Nucleoside/Nucleotide Reverse Transcriptase Inhibitors -NRTI)

Các thuốc thuộc nhóm  NRTI  bắt buộc virus HIV sử dụng các phiên bản lỗi của mình tạo virus mới, để các tế bào bị nhiễm không thể tạo ra nhiều virus hơn được nữa. Các loại thuốc nhóm này là:

  • Abacavir
  • Didanosine
  • Emtricitabine
  • Lamivudine
  • Stavudine
  • Tenofovir
  • Zidovudine

2. Thuốc ức chế men sao chép ngược không phải nucleoside (Non-nucleoside Reverse Transcriptase Inhibitors- NNRTI)

NNRTI kết hợp với một loại protein cụ thể để virus HIV không thể tự tạo ra bản sao của nó, ngăn chặn sự nhân lên của virus. Các loại thuốc thuộc nhóm này là: 

  • Delavirdine 
  • Efavirenz 
  • Etravirine 
  • Nevirapine 
  • Rilpivirine 

3. Thuốc ức chế men Protease (Protease Inhibitors -PI)

Để tạo bản sao, các tế bào bị nhiễm phải tổng hợp protein. Thuốc này tác động lên men xúc tác cho quá trình này, ngăn chặn nó và vì thế ngăn chặn quá trình tạo bản sao virus. 

  • Atazanavir
  • Darunavir
  • Fosamprenavir
  • Indinavir
  • Lopinavir + ritonavir
  • Nelfinavir
  • Ritonavir
  • Saquinavir
  • Tipranavir

Cobicistat ( là một loại thuốc giúp atazanavir và darunavir hoạt động tốt hơn, nhưng nó có thể gây ra vấn đề về thận nếu bạn dung cùng một số loại thuốc khác).

  • Atazanavir + cobicistat
  • Darunavir + cobicistat

4. Thuốc ức chế hòa màng

Không giống như các NRTI, NNRTI và PI - hoạt động trên các tế bào bị nhiễm - những thuốc này giúp ngăn chặn HIV xâm nhập vào các tế bào khỏe mạnh ngay từ đầu. Hiện nay, nhóm thuốc này mới chỉ có 1 loại là Enfuvirtide là được đưa vào sử dụng. Một số loại khác như  Fostemsavir, ibalizumab, PRO 140 và các loại khác đang được thử nghiệm để chờ phê duyệt.

5. Thuốc đối kháng thụ thể CCR5

Thuốc thuộc nhóm này, Maraviroc, cũng ngăn chặn HIV trước khi nó được vào trong một tế bào khỏe mạnh, nhưng theo một cách khác với các chất ức chế hoà màng. Để xâm nhập vào tế bào khỏe mạnh, virus HIV phải cắm vào thụ thể CCR5 trên màng tế bào. Các loại thuốc này cạnh tranh với virus khiến chúng không gắn được vào màng tế bào nữa.

6. Thuốc ức chế men tích hợp Integrase (Integrase strand transfer inhibitors -INSTIs)

Thuốc có tác dụng ngăn HIV tự sao chép bằng cách “khóa” một loại protein quan trọng. Loại protein này là “chìa khóa” để virus gắn DNA của nó vào DNA của tế bào lành mạnh. Các thuốc thuộc nhóm này:

  • Dolutegravir 
  • Elvitegravir 
  • Raltegravir 

Thuốc điều trị bệnh HIV phổ biến hiện nay

Phác đồ điều trị bệnh HIV

Mặc dù các loại thuốc khác nhau hoạt động theo cơ chế khác nhau nhưng đều có tác dụng ngăn chặn sự nhân lên của Virus. Để đạt hiệu quả cao và giảm kháng thuốc, nên sử dụng phối hợp các loại thuốc với nhau.

Việc sử dụng ít nhất 3 loại thuốc kháng retrovirus với cơ chế tác dụng khác nhau cho kết quả khả quan hơn việc chỉ dùng 1 hoặc 2 loại. Tuy nhiên việc lựa chọn điều trị cần xem xét trên từng bệnh nhân. 

Nhìn chung, hiện nay hầu hết các hướng dẫn đều khuyến cáo sử dụng kết hợp:

  • Hai NRTI với một NNRTI (phác đồ thường được lựa chọn đầu tiên, gọi là phác đồ bậc 1)
  • Hai NRTI với một PI liều thấp ritonarvi (phác đồ này thường được dùng khi bệnh nhân kháng phác đồ bậc 1, phụ nữ có thai, bệnh nhân tâm thần)

Một số nhà sản xuất thuốc kết hợp các loại thuốc cụ thể vào một viên thuốc để người bệnh dễ dàng sử dụng, như:

  • Abacavir + dolutegravir + lamivudine (Triumeq)
  • Abacavir + lamivudine + zidovudine (Trizivir)
  • Efavirenz + emtricitabine + tenofovir (Atripla, Tribuss)
  • Elvitegravir + cobicistat + emtricitabine + tenofovir (Genvoya)
  • Emtricitabine + rilpivirine + tenofovir (Odefsey)
  • Emtricitabine + tenofovir (Descovy)
  • Lamivudine + zidovudine (Combivir)
  • Emtricitabine + tenofovir (Truvada)

Truvada hiện nay được sử dụng như một loại thuốc ngăn ngừa lây nhiễm HIV cho người nguy có cao. Tuy nhiên, dù cho bạn có đang sử dụng thuốc thì vẫn phải quan hệ tình dục an toàn.

Thông tin hữu ích cho bạn:

Để điều trị bệnh HIV với các bác sĩ của Hello Doctor, bạn có thể liên hệ đặt khám theo số điện 1900 1246.



Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 10 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 21 năm

Vị trí: Giám đốc

Đào Đình Mậu

Bác sĩ Đào Đình Mậu

Khoa: Ung thư, Da liễu, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Quân Y 354

Kinh nghiệm: 25 năm

Vị trí: Trưởng khoa

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Các cách xét nghiệm máu HIV nhanh nhất
Bệnh HIV (Human Immuno - deficiency Virus), một căn bệnh thế kỷ được phát hiện vào năm 1959 tại Châu Phi và đến nay vẫn chưa có thuốc chữa. Nó là...
Chi phí xét nghiệm HIV hết bao nhiêu tiền?
Đối với mỗi cá nhân bệnh nhân mà nói, thì việc tìm một bệnh viện tốt; Đội ngũ Y, Bác sĩ giỏi, nổi tiếng, tận tâm. Trang thiết bị...
Phơi nhiễm HIV
Để biết kết quả chính xác nhất một người có bị nhiễm HIV hay không thì phải tiến hành lấy máu làm xét nghiệm. Tuy nhiên,...
Xét nghiệm HIV sau 1, 2, 3, 6 tháng có chính xác không?
Phát hiện tình trạng nhiễm virus HIV sớm sẽ cho bệnh nhân nhiều cơ hội để kìm hãm sự phát triển của virus cũng như hạn chế sự lây lan của virus trong...
Que thử HIV
HIV là viết tắt của virus suy giảm miễn dịch ở người, là loại siêu vi gây bệnh AIDS (hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải). AIDS là giai đoạn nhiễm HIV cao...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Đỗ Thành Trung

    Bài viết chia sẻ của bác sĩ rất hữu ích, sẽ giúp ích được cho nhiều người bệnh.

    29/03/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung