Bệnh HIV giai đoạn đầu - triệu chứng, cách chẩn đoán và điều trị

Bệnh HIV giai đoạn đầu - triệu chứng, cách chẩn đoán và điều trị

Nếu như không được điều trị, HIV sẽ tiến triển qua nhiều giai đoạn theo thời gian, làm cho hệ miễn dịch của bệnh nhân càng lúc càng yếu đi. Việc nhận biết và phát hiện bệnh HIV sớm từ giai đoạn đầu giúp cho bệnh nhân nhận được sự điều trị kịp thời, từ đó hạn chế được sự phát triển của virus HIV.

1. Tổng quan về bệnh HIV

2. Bệnh HIV giai đoạn đầu là gì

3. Triệu chứng của bệnh HIV giai đoạn đầu

4. Cách chẩn đoán và điều trị bệnh HIV giai đoạn đầu

5. Bác sĩ điều trị

1. Tổng quan chung về bệnh HIV

HIV là viết tắt cho “human immunodeficiency virus”, nghĩa là virus gây suy giảm miễn dịch ở người. Virus HIV có thể gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) nếu như người mắc không được điều trị kịp thời. Khác với các loại virus khác, cơ thể không thể loại bỏ hoàn toàn virus HIV mặc dù đã được điều trị. Do đó, một khi đã bị nhiễm HIV đồng nghĩa bạn sẽ bị bệnh HIV cả đời.

HIV tấn công hệ miễn dịch của cơ thể, đặc biệt là các tế bào bạch cầu CD4, đây là loại bạch cầu giúp hệ miễn dịch chống lại các tác nhân gây nhiễm trùng. Khi mắc bệnh, virus sẽ làm giảm số lượng bạch cầu CD4 trong cơ thể, làm cho người bệnh dễ bị mắc các bệnh nhiễm trùng khác hay các bệnh ung thư có liên quan tới nhiễm trùng. Theo thời gian, HIV có thể phá hủy gần như toàn bộ số lượng bạch cầu CD4 có trong cơ thể, do đó cơ thể không thể chống lại được các bệnh nhiễm trùng và các bệnh khác. Những bệnh nhiễm trùng cơ hội hay ung thư sẽ phát triển mạnh lên trên nền hệ miễn dịch đã suy yếu. Đây là dấu hiệu báo động, cho biết người bệnh đó đã tiến triển tới giai đoạn cuối của tình trạng nhiễm HIV (giai đoạn AIDS).

Để có cái nhìn tổng quan nhất về bệnh HIV, bạn có thể xem tại BỆNH LÂY NHIỄM HIV.

HIV lây truyền qua 3 con đường chủ yếu là đường tình dục, đường máu và từ mẹ sang con. HIV không thể lây truyền qua các đường sau:

  • Ôm ấp, bắt tay, dùng chung nhà vệ sinh, chén đĩa hay hôn những người mắc HIV
  • Qua nước bọt, nước mắt hoặc mồ hôi không lẫn với máu của người mắc HIV
  • Qua muỗi đốt, ve chích hay các động vật hút máu người
  • Qua không khí

Nếu như không được điều trị, HIV sẽ tiến triển qua nhiều giai đoạn theo thời gian, làm cho hệ miễn dịch của bệnh nhân càng lúc càng yếu đi. Quá trình nhiễm HIV trải qua 3 giai đoạn chính là

  • Nhiễm HIV cấp
  • Nhiễm HIV không có triệu chứng lâm sàng
  • AIDS (hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

Trong bài này chúng ta chỉ trình bày về giai đoạn nhiễm HIV cấp.

Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Bệnh viện Nhiệt Đới, Tp.Hồ Chí Minh

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ  QUÂN 

 

Bùi Đức Dương

Phó Giáo Sư- Bác sĩ Bùi Đức Dương

Hơn 21 năm kinh nghiệm.

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ DƯƠNG  

Trieu-Chung

2. Bệnh HIV giai đoạn đầu là gì?

Tình trạng nhiễm HIV giai đoạn đầu hay còn gọi là nhiễm HIV cấp tính có thể xảy ra sớm 2 – 4 tuần sau khi tiếp xúc với virus HIV. Giai đoạn này còn được gọi là nhiễm HIV nguyên phát hoặc hội chứng nhiễm virus cấp. Đây là giai đoạn đầu của quá trình nhiễm HIV và chỉ kéo dài tới khi cơ thể tạo ra được đủ kháng thể chống lại virus. Trong giai đoạn này, virus sinh sôi với tốc độ chóng mặt và hệ miễn dịch của cơ thể không thể loại bỏ chúng được. 

Giai đoạn nhiễm HIV cấp là giai đoạn có khả năng lây lan cao. Tuy nhiên, đa số những người bị nhiễm HIV cấp lại không biết họ đã mắc bệnh vì các triệu chứng của giai đoạn này tự biến mất hoặc bị nhầm lẫn thành triệu chứng của các bệnh do virus khác như cúm. Các xét nghiệm tìm kháng thể HIV cơ bản không phải lúc nào cũng có thể xác định được giai đoạn này.

3. Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh HIV giai đoạn đầu

Triệu chứng của giai đoạn đầu nhiễm HIV rất giống với triệu chứng cúm và các bệnh do virus khác, do đó nhiều người không hề nghĩ rằng có lẽ bản thân đã nhiễm HIV. Cách duy nhất để biết là đi xét nghiệm tìm virus HIV.

Các triệu chứng của giai đoạn này có thể gặp là:

  • Nổi ban đỏ
  • Sốt
  • Lạnh run
  • Nhức đầu, mệt mỏi
  • Đau họng, đổ mồ hôi đêm
  • Chán ăn, loét miệng, loét thực quản hoặc loét sinh dục
  • Sưng hạch
  • Đau cơ
  • Tiêu chảy

Các triệu chứng trên đây không hẳn xuất hiện tất cả và nhiều người nhiễm HIV giai đoạn cấp không có bất kì triệu chứng nào khác. Tuy nhiên, nếu một người có các triệu chứng trên thì các triệu chứng này sẽ kéo dài vài ngày tới khoảng 4 tuần, sau đó tự khỏi mà không cần điều trị.

Dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh HIV giai đoạn đầu

4. Cách chẩn đoán và điều trị bệnh HIV giai đoạn đầu

Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ cho người đang nghi ngờ nhiễm HIV thực hiện một loạt các xét nghiệm để tìm virus HIV trong cơ thể người. Các xét nghiệm tầm soát HIV tiêu chuẩn không nhất thiết phát hiện ra được giai đoạn nhiễm HIV cấp vì đa số các xét nghiệm này chỉ tìm các kháng thể của HIV (do cơ thể sản xuất) chứ không tìm virus. Các kháng thể là những đoạn protein có chức năng nhận biết và phá hủy các chất có hại cho cơ thể như virus và vi khuẩn. Sự hiện diện của các kháng thể đặc hiệu thường dùng để chỉ điểm tình trạng nhiễm bệnh hiện tại. Tuy nhiên, có thể mất đến vài tuần sau khi nhiễm bệnh thì các kháng thể mới xuất hiện trong cơ thể.

Một số xét nghiệm có thể được sử dụng để phát hiện các dấu hiệu của giai đoạn nhiễm HIV cấp là:

  • Xét nghiệm tìm kháng thể p24 trong máu
  • Đếm số lượng bạch cầu CD4 và đếm số lượng HIV RNA trong máu
  • Xét nghiệm tìm kháng nguyên và kháng thể HIV

Bất kì ai đã từng phơi nhiễm với HIV và có thể gặp các triệu chứng của giai đoạn nhiễm HIV cấp nên được xét nghiệm ngay. Bác sĩ sẽ sử dụng một trong những xét nghiệm ở trên để phát hiện giai đoạn nhiễm HIV cấp nếu họ đã biết người bệnh từng tiếp xúc với nguồn lây nhiễm HIV trong thời gian gần đây.

Điều trị

Điều trị đúng là việc rất quan trọng đối với những người được chẩn đoán HIV. Bác sĩ và các nhà khoa học đều đồng ý rằng nên điều trị càng sớm càng tốt với thuốc chống virus HIV cho tất cả những người mắc HIV đã sẵn sàng để dùng thuốc mỗi ngày. Điều trị sớm bằng thuốc chống virus sao chép ngược (ARV) có thể giảm thiểu các tác hại của virus lên hệ miễn dịch.

Tuy nhiên, thuốc điều trị HIV có thể gây ra các tác dụng phụ nguy hiểm khi sử dụng lâu dài. Do đó, bệnh nhân nên cần được biết tất cả các lựa chọn điều trị và các tác dụng phụ có thể gặp trước khi quyết định thời điểm bắt đầu điều trị HIV.

Ngoài việc dùng thuốc, bác sĩ cũng khuyên người mắc bệnh nên thay đổi lối sống bằng các biện pháp sau:

  • Ăn uống đầy đủ, cân bằng các chất dinh dưỡng để củng cố hệ miễn dịch
  • Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục để giảm nguy cơ phát tán virus HIV cho những người khác và mắc các bệnh lây qua đường tình dục
  • Sử dụng kim tiêm sạch, không dùng chung kim tiêm với người khác
  • Giảm căng thẳng, nhằm hạn chế suy giảm miễn dịch do stress
  • Tránh phơi nhiễm với những người bệnh khác
  • Tập thể dục thường xuyên
  • Giữ cho cơ thể luôn hoạt động và duy trì các thú vui có lợi
  • Hạn chế rượu bia và không dùng các chất kích thích
  • Ngưng hút thuốc lá

Hiện nay các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra cách để trị khỏi HIV. Tuy nhiên những người mắc bệnh HIV vẫn có thể sống lâu dài và khỏe mạnh nếu được điều trị đúng và đủ. Những người bắt đầu điều trị sớm trước khi HIV phá hủy hệ miễn dịch của cơ thể có tiên lượng tốt nhất.

Chẩn đoán sớm và điều trị đúng giảm khả năng tiến triển tới giai đoạn AIDS. Điều trị thành công sẽ cải thiện cả tuổi thọ và chất lượng cuộc sống của những bệnh nhân nhiễm HIV. Trong hầu hết các trường hợp, HIV có thể kiểm soát được trong thời gian dài và chuyển biến thành bệnh mãn tính. Điều trị HIV cũng có thể giúp người bệnh đạt được tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện, ở dưới mức này, họ không có khả năng lây truyền HIV cho bạn tình của mình.

Thông tin hữu ích cho bạn: Nguy cơ mắc bệnh HIV giai đoạn đầu.

Để điều trị bệnh nhiễm HIV với các bác sĩ của Hello Doctor, bạn có thể liên hệ đặt khám theo số điện thoại: 1900 1246.



Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 10 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 21 năm

Vị trí: Giám đốc

Đào Đình Mậu

Bác sĩ Đào Đình Mậu

Khoa: Ung thư, Da liễu, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Quân Y 354

Kinh nghiệm: 25 năm

Vị trí: Trưởng khoa

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Các cách xét nghiệm máu HIV nhanh nhất
Bệnh HIV (Human Immuno - deficiency Virus), một căn bệnh thế kỷ được phát hiện vào năm 1959 tại Châu Phi và đến nay vẫn chưa có thuốc chữa. Nó là...
Chi phí xét nghiệm HIV hết bao nhiêu tiền?
Đối với mỗi cá nhân bệnh nhân mà nói, thì việc tìm một bệnh viện tốt; Đội ngũ Y, Bác sĩ giỏi, nổi tiếng, tận tâm. Trang thiết bị...
Phơi nhiễm HIV
Để biết kết quả chính xác nhất một người có bị nhiễm HIV hay không thì phải tiến hành lấy máu làm xét nghiệm. Tuy nhiên,...
Xét nghiệm HIV sau 1, 2, 3, 6 tháng có chính xác không?
Phát hiện tình trạng nhiễm virus HIV sớm sẽ cho bệnh nhân nhiều cơ hội để kìm hãm sự phát triển của virus cũng như hạn chế sự lây lan của virus trong...
Que thử HIV
HIV là viết tắt của virus suy giảm miễn dịch ở người, là loại siêu vi gây bệnh AIDS (hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải). AIDS là giai đoạn nhiễm HIV cao...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Nguyễn Quốc Anh

    Tôi đang tìm hiểu về bệnh HIV và thấy các bài chia sẻ của bác sĩ đều rất hay.

    19/03/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung