Bệnh HIV lây qua đường tình dục như thế nào?

Bệnh HIV lây qua đường tình dục như thế nào?

Chào bác sĩ, tôi làm nam, 35 tuổi, hiện đang làm nghề tự do. Thú thật với bác sĩ, trong quá khứ tôi đã nhiều lần quan hệ với gái mại dâm mà không dùng bao cao su, nhưng tôi có bắn ra ngoài. Thời gian gần đây tôi đọc nhiều bài báo về lây nhiễm HIV qua đường tình dục nên rất hoang mang. Xin bác sĩ cho biêt việc quan hệ như vậy có làm giảm nguy cơ nhiễm HIV của tôi không và điều kiện để lây HIV qua đường tình dục là gì vậy? Tỉ lệ lây HIV là bao nhiêu? Mong bác sĩ giải đáp, cảm ơn bác sĩ nhiều!

Trả lời:

===

Tham vấn thông tin, tư vấn, xét nghiệm, điều trị:

✍  Bs.Dương-Nguyên phó cục trưởng HIV

       Bs.Quân-BV Bệnh Nhiệt đới.

☎ Gọi điện Tư vấn: 19001246 

(Bảo mật danh tính hoàn toàn)

===

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Với câu hỏi của bạn chúng tôi xin được giải đáp như sau:

1. Tại sao HIV lây qua đường tình dục? Điều kiện, cách thức lây nhiễm HIV qua đường tình dục là như thế nào?

HIV là một loại virus gây suy giảm miễn dịch ở người, nó đặc biệt tấn công vào tế bào Lympho T – CD4, làm cho cơ thể không còn khả năng chống lại các mầm bệnh. Cơ thể con người không thể tự đào thải virus HIV ra ngoài như những loại virus khác. Vì vậy, một khi đã nhiễm HIV, người bệnh sẽ mang mầm bệnh suốt đời. Xem thông tin chi tiết về bệnh HIV tại bài viết Bệnh HIV.

HIV lây qua ba con đường chính là quan hệ tình dục, lây qua đường máu (dùng chung bơm kim tiêm) và lây truyền từ mẹ sang con, trong đó lây qua đường tình dục và dùng chung bơm kim tiêm là hai con đường lây truyền HIV nhiều nhất hiện nay ở Việt Nam (theo Báo cáo của Cục phòng chống HIV/AIDS Việt Nam năm 2018 thì tỉ lệ nhiễm HIV qua đường tình dục là 58%, theo sau đó là đường máu 32%). Để có cái nhìn tổng quan, bạn có thể xem chi tiết tại Các con đường lây nhiễm HIV.

Virus HIV có nhiều trong các loại dịch tiết của cơ thể như máu, tinh dịch, dịch trước khi xuất tinh, dịch âm đạo, chất nhầy của hậu môn, sữa mẹ. Những loại dịch tiết này phải tiếp xúc trực với màng nhầy hay mô bị tổn thương hoặc được truyền trực tiếp vào cơ thể thì việc lây nhiễm HIV mới có thể xảy ra. Màng nhầy này có thể được tìm thấy bên trong hậu môn, âm đạo, dương vật và họng miệng. Con đường xâm nhập này không nhất thiết phải là các vết thương hở hay vết xước lớn mà ngay cả các vết thương nhỏ mắt thường không nhìn thấy được cũng có khả năng lây truyền HIV. Khi quan hệ tình dục với đối tượng có nguy cơ cao nhiễm HIV (phụ nữ mại dâm, người không rõ tình trạng nhiễm HIV) mà không sử dụng các biện pháp bảo vệ như sử dụng bao cao su thì dịch cơ thể của người này có thể dính qua màng nhầy của người còn lại và ngược lại. 

Như đã đề cập ở trên, mọi hình thức quan hệ tình dục đều có khả năng lây nhiễm HIV như quan hệ tình dục qua đường âm đạo, đường hậu môn, đường miệng (miệng – hậu môn, miệng – âm đạo, miệng – dương vật,…).

Trên thực tế, theo nhiều nghiên cứu điều tra thì quan hệ tình dục qua đường hậu môn có khả năng lây nhiễm HIV cao nhất, tiếp đó là đường âm đạo, thấp nhất là đường miệng. Nguy cơ nhiễm HIV của các hình thức quan hệ tình dục kể trên được trình bày dưới đây:

- Quan hệ tình dục qua đường hậu môn có nguy cơ nhiễm HIV cao nhất vì lớp biểu mô lót của hậu môn mỏng hơn của âm đạo, do đó dễ bị tổn thương và dễ tạo con đường đi cho virus HIV xâm nhập vào cơ thể. Theo nghiên cứu thì người nhận tinh trùng mang nguy cơ nhiễm HIV cao hơn bạn tình của mình. Điều này lý giải vì sao quan hệ đồng tính nam có nguy cơ cao bị nhiễm HIV, bạn sẽ hiểu rõ hơn trong bài HIV ở người đồng tính.

- Cả nam và nữ khi quan hệ tình dục qua đường âm đạo đều có khả năng cao nhiễm HIV. Khi quan hệ tình dục thì virus HIV có thể xâm nhập vào cơ thể người nữ qua màng biểu mô lót ở âm đạo và cổ tử cung, trong khi nam bị nhiễm HIV khi quan hệ tình dục do tiếp xúc dương vật với dịch nhầy âm đạo khi dương vật bị xước, trầy hay vết thương nhỏ ở bất kì vị trí nào mà có thể mắt thường không nhìn thấy được. 

- Quan hệ tình dục qua đường miệng (miệng – hậu môn, miệng – âm đạo, miệng – dương vật): khả năng lây HIV qua con đường này khá thấp, tuy nhiên vẫn tồn tại rủi ro nếu người thực hiện có vết loét miệng hay bị chảy máu nướu hoặc người được thực hiện có loét hay tổn thương trên bộ phận sinh dục hay một trong hai người mắc các bệnh lây qua đường tình dục khác.

Do đó, việc quan hệ tình dục với gái mại dâm không dùng bao cao su và bắn tinh ra ngoài như bạn mô tả vẫn có khả năng bị lây nhiễm HIV. Vì dịch tiết âm đạo của bạn tình vẫn tiếp xúc được với chất dịch trước khi xuất tinh từ dương vật của bạn. Hơn nữa, nếu như trong quá trình quan hệ tình dục có những động tác mạnh bạo thì cũng có khả năng gây ra các vết xước tại dương vật hay âm đạo, làm gia tăng nguy cơ nhiễm HIV hơn.

2. Tỉ lệ HIV lây qua đường tình dục là bao nhiêu?

Theo Báo cáo của Cục phòng chống HIV/AIDS Việt Nam, trong 9 tháng đầu năm 2018 cho thấy cả nước phát hiện mới gần 7500 trường hợp nhiễm HIV, đường lây truyền chủ yếu là quan hệ tình dục không an toàn (63%) và qua đường máu (23%). Trong số nhiễm mới có tới 24% số trường hợp là người quan hệ tình dục đồng giới và chuyển giới nữ, 10% số trường hợp là người mua dâm, 2% là phụ nữ bán dâm.

Trong những năm gần đây (từ 2016 – 2018), tỉ lệ nhiễm HIV trong ba nhóm được giám sát trọng điểm là nhóm nghiện chích ma túy, nhóm quan hệ tình dục đồng giới nam và nhóm phụ nữ bán dâm có sự khác biệt đáng kể. Trong khi tỉ lệ nhiễm HIV trong nhóm nghiện chích ma túy và phụ nữ bán dâm thay đổi không đáng kể thì tỉ lệ này trong nhóm quan hệ đồng giới nam lại tăng từ 8% (năm 2016) lên 24% (năm 2018). Điều này cho thấy việc nhiễm HIV trong nhóm quan hệ tình dục đồng giới nam đang là vấn đề nhức nhối mà các chương trình phòng chống HIV/AIDS ở Việt Nam phải đối phó. 

Vì những lí do trên, bạn nên thực hiện các biện pháp an toàn khi quan hệ tình dục, đi đến các cơ sở xét nghiệm được chứng nhận đủ thẩm quyền xét nghiệm HIV để kiểm tra tình trạng nhiễm HIV (nếu có) của bản thân và được điều trị càng sớm càng tốt. 



Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 22 năm

Vị trí: Giám đốc

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Hỏi đáp: Làm gì khi quan hệ bị rách bao? Nguy cơ gì?
Tôi có quan hệ với "gái bán hoa" bị rách bao. Sau đó tôi thay bao khác, xin hỏi có nguy cơ gì không? Nghe...
Quan hệ đồng tính dễ lây HIV, cách phòng ngừa tốt nhất là gì?
Quan hệ đồng tính dễ lây HIV nguyên nhân cộng đồng đối tượng này nhỏ và khác biệt so với cách giao tiếp xã hội thông thường. Sử...
Địa chỉ xét nghiệm HIV ở Tp.HCM và Hà Nội
Theo số liệu thống kê, cả nước ta hiện tại có 1345 cơ sở y tế cung cấp dịch vụ tư vấn và xét nghiệm HIV, trong đó có 136 phòng xét...
Mẹ nhiễm HIV có con được không, cần làm gì để tránh lây sang con?
Chào bác sĩ Hello Doctor, thật đáng buồn khi tôi bị dương tính với HIV. Nhưng là một người phụ nữ, tôi vẫn mong muốn mình có con. Xin...
Bệnh HIV bao lâu thì phát bệnh, khi nào bệnh nhân có triệu chứng?
Có thể có sự khác biệt trong thời gian phát bệnh và xuất hiện các triệu chứng ở các bệnh nhân HIV. Tuy nhiên, khoảng bao lâu...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

    Bình luận, đặt câu hỏi

    Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

    Nội dung