Hoang tưởng ảo giác là gì - Nguyên nhân và cách điều trị

Hoang tưởng ảo giác là gì - Nguyên nhân và cách điều trị

Người bị hoang tưởng ảo giác sẽ có rất nhiều những hành vi, cảm xúc khá nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị. Vậy hoang tưởng ảo giác là gì? Có những dạng nào?... Mời bạn tham khảo bài viết sau đây của Hello Doctors.

1. Hoang tưởng ảo giác là gì?

Hoang tưởng ảo giác là một dạng hoang tưởng bị ảo giác. Tỷ lệ mắc phải căn bệnh này là 1% ở mọi quốc gia. 

Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh hoang tưởng ảo giác chiếm khoảng 1% dân số tương đương 860.000 người. Hoang tưởng ảo giác thường xảy ra nhiều nhất ở độ tuổi 15-25, bất cứ ai cũng có thể mắc phải, tỉ lệ nam-nữ mắc bệnh như nhau. Theo Vi.wikipedia.

Về cơ bản, hoang tưởng ảo giác có gắn liền mật thiết với các căn bệnh sau:

Để giúp bệnh nhân hiểu rõ hơn về bệnh ảo giác, bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân đã có những chia sẻ chi tiết hơn trong các phần dưới đây:

Bác sĩ tham vấn thông tin:

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức - Hà Nội 

 Gọi Bs. Đức   

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân - HCM 

 Gọi Bs.Tuân 

 

Khám bệnh tâm thần miễn phí
Chi tiết sự kiện mời xem tại đây

2. Nguyên nhân và biểu hiện

Nguyên nhân của bệnh hoang tưởng áo giác do những biến đổi, khiếm khuyết về rối loạn chuyển hóa của tế bào não, rối loạn chức năng hoạt động của não và chưa một xét nghiệm nào có thể phát hiện được. Đây là bệnh nội sinh nhưng có người vẫn còn lầm lẫn cho rằng đây là bệnh mắc phải do stress, do yếu tố môi trường, do chấn thương.

Khi mắc bệnh, bệnh nhân có một số biểu hiện sau:

- Rối loạn giấc ngủ như mất ngủ, khó ngủ, không ngủ, đảo giấc (ngày ngủ đêm thức). Có trường hợp dẫn đến căng thẳng, mất ngủ, đờ đẫn không muốn ăn uống hay hoạt động gì, suốt ngày ngồi hay nằm một chỗ. Tuy nhiên có khi bệnh nhân không có loại rối loạn này.

- Có những rối loạn về hành vi, rối loạn về cảm xúc như cảm giác hai chiều vừa yêu vừa ghét hay cảm xúc trái ngược là người thân thì rất ghét, căm thù nhưng người dưng lại tin yêu hay đi dự đám ma thì cười nhưng đi đám cưới lại khóc.

- Bệnh nhân còn có các triệu chứng điển hình như đi lang thang, nhặt rác, tích trữ các vật dụng bỏ đi, cười một mình, tự trò chuyện một mình, nói chuyện, cười nói một mình...

- Dấu hiệu đáng quan tâm nhất mà bác sĩ thường ghi chẩn đoán là "ảo thanh bình phẩm" hay ảo thanh. Tức là bệnh nhân thường nghe có tiếng nói chuyện trong đầu, hoặc tiếng nói trong bụng phát ra. Có khi là tiếng nói xấu hoặc khen bệnh nhân, có khi phân tích, nhận xét những hành vi, suy nghĩ của bệnh nhân. Thậm chí tiếng nói đó ra lệnh, bắt bệnh nhân làm theo việc này việc khác, trong đầu bệnh nhân nhiều lúc có tiếng đó. Một số trường hợp bị chứng ảo giác, thỉnh thoảng cứ nghe ai nói chuyện, ra lệnh, bình phẩm, bắt ép phải làm thế này, thế kia....

- Bệnh nhân còn có biểu hiện hoang tưởng ma nhập, người chết nhập vào, luôn có cảm giác bị theo dõi, bị hại, bị bắt, bị giết, bị bệnh. Có người lại có hoang tưởng phát minh, nghiên cứu sáng chế... Thực tế rất nhiều bệnh nhân tuy mắc bệnh hoang tưởng ảo giác nhưng nói năng lưu loát, trí nhớ tốt, thậm chí nhớ tốt hơn người bình thường.

<img alt="Sợ hãi là biểu hiện thường gặp ở người hoang tưởng ảo giác" title="" sợ="" hãi="" là="" biểu="" hiện="" thường="" gặp="" ở="" người="" hoang="" tưởng="" ảo="" giác"="" data-cke-saved-src="/img/uploads/images/nguyen-nhan-hoang-tuong-ao-giac%281%29.jpg" src="/img/uploads/images/nguyen-nhan-hoang-tuong-ao-giac%281%29.jpg" style="height:338px; text-align:center; width:600px">

3. Các dạng hoang tưởng ảo giác thường gặp

Hoang tưởng ảo thanh

Đây là hiện tượng hoang tưởng ảo giác thường gặp nhất, đôi khi chỉ là ảo thanh thô sơ như: nghe thấy tiếng chuông, tiếng còi, tiếng máy nổ, tiếng súng, điệu nhạc...

Trong đó, thường gặp nhất là tiếng người nói rõ rệt như tiếng chuyện trò, tiếng nói có thể to hay nhỏ, có thể từ xa vang lại hay ở gần, từ trên xuống hay từ dưới lên,... Nội dung của ảo thanh có thể là tiếng chế nhạo, cảnh cáo, đe dọa, báo trước một điều chẳng lành hay những lời bình phẩm phê bình, chửi rủa ra lệnh...

Tiếng nói có thể là của một người hay nhiều người, đàn ông hoặc đàn bà, trẻ em hay người già, của người xa lạ hay quen thuộc. Ảo thanh gặp nhiều trong các bệnh loạn thần phản ứng, loạn tâm thần trước tuổi già, loạn tâm thần do chấn thương sọ não, loạn tâm thần nhiễm khuẩn.

* Tra cứu thông tin: Xem đầy đủ thông tin về bệnh chấn thương sọ não Tại đây.

Triệu chứng của ảo thanh - một dạng hoang tưởng ảo giác

Nghe thấy những tiếng nói cụ thể và rõ rệt là dấu hiệu điển hình của ảo thanh (ảnh minh họa)

Hoang tưởng ảo thị

Ảo thị thường xuất hiện khi quá trình tri giác gặp trở ngại chẳng hạn như rối loạn ý thức (mê sảng, mê mộng), khi quá mệt mỏi, hoảng hốt, hay khi điều kiện ánh sáng thiếu (đêm tối, hoàng hôn).

Nội dung của ảo thị rất đa dạng chẳng hạn: thấy ngọn lửa, thấy đom đóm, thấy khói, sương mù, màu sắc mơ hồ hay một hình ảnh rõ rệt. Có thể là người, động vật, ma quỷ, phong cảnh, một đám đông người hay một đàn thú dữ,... Kích thước của ảo thị có thể giống như tự nhiên, hoặc có thể lớn lên hay nhỏ hơn bình thường.

Thái độ của người bệnh trước hoang tưởng ảo thị cũng khác nhau: có thể say mê, thích thú nhìn ngắm, bàng quan ngơ ngác hay sợ hãi bỏ chạy. Ảo thị hay gặp ở những người bệnh loạn tâm thần cấp, loạn thần nhiễm trùng, nhiễm độc, sảng run do rượu, đôi khi trong tâm thần phân liệt, loạn tâm căn phân ly.

Triệu chứng của ảo thị - một dạng hoang tưởng ảo giác

Nhìn thấy hình ảnh không có thật là dấu hiệu điển hình của ảo thị (ảnh minh họa)

Hoang tưởng khứu giác và vị giác

Hai loại ảo giác này thường đi đôi với nhau và thường xuất hiện cùng với hoang tưởng. Chẳng hạn: người bệnh bị nghi bị đầu độc và ngửi thấy mùi thối trong cơm, ăn thấy có vị đắng.

Ảo khứu, người bệnh có thể ngửi thấy nhiều mùi khó chịu như: mùi trứng thối, mùi cao su cháy, mùi tóc cháy, mùi xăng ngột ngạt... Ảo vị, người bệnh thường cảm thấy một vị vốn không có trong thức ăn, nước uống như: đắng, chua, cay... Ảo vị và ảo khứu có thể gặp ở người bệnh tâm thần phân liệt, u não, động kinh.

Triệu chứng của ảo khứu giác - một dạng hoang tưởng ảo giác

Ngửi thấy nhiều mùi khó chịu là dấu hiệu điển hình của ảo khứu giác (ảnh minh họa)

Hoang tưởng ảo giác xúc giác

Khi bị hoang tưởng ảo giác xúc giác, người bệnh có cảm giác như kim châm, điện giật, tê lạnh ẩm ướt, sâu bọ bò trên da hay các vật lạ dưới da...có thể xuất hiện từng lúc hay thường xuyên, ảo giác xúc giác có thể kết hợp với ảo thị.

Bên cạnh đó, người bệnh cảm thấy rõ ràng trong người có những dị vật, những sinh vật nằm yên hay động đậy: đỉa trong tai, rắn trong bụng, ếch trong dạ dày, nước chảy trong đầu, điện giật trong tim, tay chân biến đổi, ma quỷ nhập trong người, bị sờ mó, hiếp dâm.v.v.. 

Triệu chứng của ảo xúc giác - một dạng hoang tưởng ảo giác

Có những cảm giác lạ dưới da như kim châm, điện giật là dấu hiệu điển hình của ảo xúc giác (ảnh minh họa)

Hoang tưởng ảo giác khi ngủ

Đây là những hình ảnh phát sinh không theo ý muốn trước lúc ngủ, khi nhắm mắt và ở chỗ tối. Hình ảnh thường  rất đa dạng, lạ lùng, kỳ quái không giống với các đối tuợng thực tế, ảo giác thường lặp đi lặp lại với tính ám ảnh hay tính định hình.

Tóm lại, hoang tưởng ảo giác là triệu chứng loạn thần khá phổ biến, có thể dẫn đến nhiều mối nguy hiểm khó lường. Vì vậy, khi gặp triệu chứng này bệnh nhân cần đi khám kịp thời để có được tư vấn và có phác đồ điều trị thích hợp.

Triệu chứng của ảo giác trước giấc ngủ - một dạng hoang tưởng ảo giác

Những hình ảnh kì quái xuất hiện trước giấc ngủ là dấu hiệu điển hình của ảo giác trước lúc ngủ (ảnh minh họa)

Dù là bất kì loại ảo giác nào thì cũng đều gây ra những tác hại cho người bệnh. Ảo giác gây ra cho người bệnh tâm lý sợ hãi, bất lực hoặc phấn khích. Những ảo giác đó xuất hiện thường xuyên khiến cho họ dần tin đó là sự thật và lòng tin đó ngày càng vững chắc. Họ bắt đầu nghe và hành động dựa trên những ảo giác và dần mắc chứng hoang tưởng. Trên thực tế có không ít người đã tự sát hoặc trở thành sát nhân bởi vì thấy ảo giác.

4. Chẩn đoán và điều trị bệnh hoang tưởng ảo giác

Chẩn đoán

Hoang tưởng ảo giác có từng đợt, lúc có lúc không và đặc biệt có tính thu hẹp, thụ động trong hoạt động và suy nghĩ. Nếu bác sĩ không có kinh nghiệm dễ chẩn đoán nhầm. Việc chẩn đoán chủ yếu dựa vào việc nói chuyện với bệnh nhân để họ bộc lộ ra, chứ không có xét nghiệm hay chẩn đoán cận lâm sàng nào có thể tìm ra bệnh.

Điều trị hoang tưởng ảo giác

Hiện nay có nhiều thuốc tốt và ít tác dụng phụ để chữa bệnh này. Việc điều trị khỏi bệnh hoàn toàn chỉ đạt 5-7% số ca mắc bệnh. Một tỷ lệ lên đến 93-95% bệnh nhân còn lại gần như mắc bệnh suốt đời, nhưng trong số này nếu bệnh nhân được điều trị tốt thì 60-70% sống gần như bình thường, không ai biết họ có bệnh. Yếu tố để bệnh nhân ổn định bệnh tốt nhất là chính người bệnh nhận thức được bệnh của mình.

Tuy nhiên, cách tốt nhất để chữa bệnh hoang tưởng ảo giác đó là đi khám bác sĩ và chữa bệnh. Nhiều người vì tâm lý sợ bì kì thị là "kẻ tâm thần" nên đã cố tình giấu bệnh và từ chối điều trị bệnh ảo giác, điều đó chỉ khiến cho bệnh ngày càng trở nên trầm trọng hơn. 

Bạn có thể đến khám và chữa trị bệnh hoang tưởng ảo giác tại phòng khám Hello Doctor. Chúng tôi hiện có 3 chuyên gia trong lĩnh vực khám chữa bệnh hoang tưởng ảo giác. Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chuyên khoa Tâm thần kinh và hiện đang công tác tại các bệnh viện lớn, các bác sĩ của chúng tôi đã giúp đỡ cho rất nhiều người bệnh có thể quay trở lại cuộc sống bình thường.

Để rõ hơn về phương pháp điều trị bệnh hoang tưởng ảo giác, bạn có thể tham khảo thêm tại Cách điều trị bệnh ảo giác.

Địa chỉ khám chữa bệnh ảo giác

5. Chi phí khám và điều trị bệnh hoang tưởng ảo giác

Bệnh ảo giác là bệnh cần chữa trị lâu dài và phụ thuộc và tình trạng của người bệnh. Bởi vậy không có câu trả lời cụ thể cho chi phí khám, trị liệu bệnh là bao nhiêu. Tuy nhiên, Hello Doctor muốn nhấn mạnh rằng, để an toàn cho bản thân, KHÔNG tự ý dùng thuốc, hãy gặp bác sĩ để được khám, chẩn đoán, lên phác đồ, liệu trình thuốc điều trị cho phù hợp càng sớm càng tốt. 

Đặt khám trực tiếp với bác sĩ

Trong trường hợp bạn không thể đến khám và điều trị tại phòng khám được, bạn có thể sử dụng dịch vụ khám từ xa của Hello Doctor. Bạn chỉ cần gọi điện đến số 1900 1246, các thư kí y khoa sẽ hỗ trợ và giúp đỡ cho bạn.



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Thành Long

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thành Long

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại Học Y Hà Nội

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Thông tin thêm về Ảo giác

10 biểu hiện nhận biết nhanh bệnh ảo giác bạn nên biết
Hiện nay không có xét nghiệm hay chẩn đoán nào có thể tìm ra căn bệnh ảo giác. Bác sĩ sẽ dựa trên những biểu hiện và...
Chẩn đoán và điều trị bệnh ảo giác như thế nào?
Để chữa trị bệnh ảo giác, bạn cần gặp các bác sĩ để được chẩn đoán và đưa ra phương án điều trị phù hợp tùy theo mức độ bệnh. Tuy...
7 loại bệnh ảo giác thường gặp nhất trong cuộc sống
Dựa theo biểu hiện và triệu chứng thì ảo giác sẽ được chia làm các loại như: ảo thanh, ảo thị, ảo khứu, ảo vị, ảo giác xúc giác... Mời bạn tham khảo thêm...
8 nguyên nhân gây ra bệnh ảo giác có thể bạn chưa biết
Ảo giác là những nhận thức về âm thanh, mùi hương, hoặc cảnh tượng nào đó không có thực trong thực tế. Để có phương pháp điều...
Tại sao bạn bị ảo giác khi ngủ - Dấu hiệu và cách điều trị
Ảo giác khi ngủ là hiện tượng ảo giác xảy ra trước khi ngủ và có thể là trước khi thức dậy. Nhiều người thường nhầm lẫn với mơ....

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

    Bình luận, đặt câu hỏi

    Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

    Nội dung