Nguyên nhân và những yếu tố nguy cơ gây ra bệnh trầm cảm sau sinh

Nguyên nhân và những yếu tố nguy cơ gây ra bệnh trầm cảm sau sinh

Hiện này, tình trạng trầm cảm sau sinh và các rối loạn tâm lý sau sinh ngày càng khá phổ biến. Có khoảng từ 50 đến 75% những bà mẹ mới gặp hội chứng baby blues sau khi sinh. Trong đó, gần 20% phần trăm những phụ nữ này sẽ tiến triển thành trầm cảm sau sinh. Vậy nguyên nhân nào gây ra bệnh trầm cảm sau sinh.

Bạn sẽ hiểu được bệnh trầm cảm sau sinh là gì nếu như bạn đã đọc bài TRẦM CẢM SAU SINH LÀ GÌ mà chúng tôi đã giới thiệu trước đó. Trong bài viết này, chúng tôi tiếp tục đi tìm hiểu sâu hơn về nguyên nhân gây ra trầm cảm sau sinh.

1. Trầm cảm sau khi sinh là gì?

Để giúp bạn hiểu sơ bộ bệnh trầm cảm sau sinh là gì, chúng tôi xin đưa ra một số khái niệm vắn tắt như sau:

Trầm cảm sau khi sinh là tình trạng rối loạn trầm cảm đặc biệt xảy ra trên phụ nữ sau sinh. Trong đó, phụ nữ sau sinh thường có các biểu hiện sau:

  • Chán nản, tuyệt vọng
  • Hay đỗ lỗi cho bản thân
  • Cô lập bản thân, tự cảm giác cô đơn
  • Hay hoảng hốt, căng thẳng, lo lắng
  • Suy nhược cơ thể
  • Rối loạn giấc ngủ

Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khám trực tiếp: Khu vực Hà Nội và các khu vực lân cận

 GỌI BÁC SĨ ĐỨC   

 

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Bệnh Viện Tâm Thần, Hồ Chí Minh

Điều trị tâm thần người lớn

 GỌI BÁC SĨ TUÂN 

 

2. Có phải các rối loạn tâm lý sau sinh đều là trầm cảm sau sinh?

Hiện này, tình trạng trầm cảm sau sinh và các rối loạn tâm lý sau sinh ngày càng khá phổ biến. Có khoảng từ 50 đến 75 phần trăm những bà mẹ mới gặp "baby blues" sau khi sinh. Trong đó, gần 20% phần trăm những phụ nữ này sẽ tiến triển thành trầm cảm sau sinh. 

Rối loạn tâm lý sau sinh và trầm cảm sau sinh

Rối loạn tâm lý sau sinh – hay còn gọi như là "baby blues", tình trạng này ảnh hưởng đến từ 50 đến 75 phần trăm phụ nữ sau khi sinh. Khi bị rối loạn tâm lý sau sinh, bạn sẽ thường xuyên khóc kéo dài vì không có lý do rõ ràng, buồn bã và lo lắng. 

Tình trạng này thường bắt đầu trong tuần đầu tiên (từ một đến bốn ngày) sau khi sinh. Tuy vậy, nó thường tự giảm trong vòng hai tuần mà không cần điều trị. 

Trầm cảm sau sinh 

Đây là một tình trạng nghiêm trọng hơn nhiều so với baby blues. Nếu bạn đã từng bị trầm cảm sau khi sinh vào lần thai trước, nguy cơ tái phát của bạn sẽ tăng lên 30%. Các triệu chứng có thể kéo dài từ vài tuần đến một năm, điều trị với liệu pháp tâm lý hoặc thuốc chống trầm cảm rất hiệu quả và người bệnh hoàn toàn có thể hồi phục

Chứng loạn thần sau sinh

Đây là một dạng rối loạn tâm thần sau sinh rất nghiêm trọng và cần được chăm sóc y tế khẩn cấp. Tình trạng này tương đối hiếm, chỉ có ảnh hưởng đến 1 trên 1.000 phụ nữ sau sinh. Các triệu chứng thường xuất hiện nhanh chóng sau khi sinh, tuy nhiên rất nặng, kéo dài trong vài tuần đến vài tháng. Triệu chứng bao gồm:

  • Sự kích động nghiêm trọng
  • Nhầm lẫn
  • Cảm giác tuyệt vọng và xấu hổ
  • Mất ngủ
  • Hoang tưởng
  • Ảo tưởng hoặc ảo giác 
  • Hiếu động thái quá 
  • Nói sảng

Chứng loạn tinh thần sau sinh đòi hỏi sự chăm sóc y tế ngay từ khi có nguy cơ tự tử và nguy cơ gây hại cho em bé. Điều trị thường bao gồm việc nhập viện cho người mẹ và các thuốc an thần, chống loạn thần.

>>>Để biết những đối tượng dễ bị mắc bệnh trầm cảm sau sinh, bạn có thể xem tại Ai dễ mắc trầm cảm sau sinh.

3. Nguyên nhân gây ra bệnh trầm cảm sau sinh?

Thay đổi sinh lý

Đây là nguyên nhân được nhiều chuyên gia đồng thuận nhất. Tuy hiện nay người ta vẫn chưa tìm ra cơ chế cũng như mức thay đổi như thế nào sẽ gây ra Trầm cảm sau sinh, nhưng mối liên quan giữa thay đổi hormone sau sinh và sự xuất hiện của Trầm cảm đã được khẳng định.

Mức độ estrogen và progesterone, kích thích tố sinh dục nữ, tăng gấp 10 lần trong thời kỳ mang thai nhưng giảm mạnh sau khi sinh. Nhất là vào thời điểm 3-5 ngày sau khi sanh, mức độ của các hormone này giảm xuống mức trước khi mang thai. Kết quả là các rối loạn tâm lý cho phụ nữ dễ dàng xảy ra hơn, nhất là trong vòng 1 tuần sau sanh.

Ngoài ra, các hormone khác được sản xuất bởi tuyến giáp cũng có thể giảm mạnh - có thể khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, ảm đạm và chán nản.

Một số yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ trầm cảm, bao gồm:

Trải nghiệm khi sinh em bé

Bạn có thể thấy rằng trải nghiệm sinh của bạn không giống như mong đợi của bạn.. Theo Thống kê của Hiệp Hội Sản phụ khoa Hoa kì,phụ nữ có các chấn thương, sinh khó, hoặc trẻ sơ sinh non tháng, không khỏe  là những người có nguy cơ cao mắc trầm cảm sau sinh.

Thay đổi lối sống

Sự ra đời của một đứa trẻ mang lại những thay đổi về đời sống. Trẻ sơ sinh có nhu cầu ăn liên tục, tắm, khóc và ngủ. Điều này khiến phụ nữ mau mệt mỏi và mất ngủ trầm trọng.

Trách nhiệm mới

Bạn cảm giác nặng nề, mất tự do khi có em bé. Cảm giác mất mát này có thể góp phần gây trầm cảm. 

Các mối quan hệ

Các xung đột trong hôn nh ân, mâu thuẫn về việc mang thai là các nguyên nhân thường gặp. Sự ra đời của một đứa trẻ cũng có thể có một ảnh hưởng sâu sắc đến mối quan hệ của bạn với chồng, gia đình và bạn bè của bạn. 

Thiếu sự hỗ trợ

Thiếu sự hỗ trợ từ gia đình và xã hội  cũng có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm. Ngoài ra, Các sự kiện gây căng thẳng chẳng hạn như tang chế hoặc bệnh nặng, thất nghiệp, thiếu tiền ….cũng góp phần vào các nguy cơ này.

Do đó, lởi khuyên cho các bà mẹ mang thai và mới sinh là đừng nên chuyển nhà hay ra riêng vào thời gian này. Nó có thể gây ra khủng hoảng không chỉ cho riêng bạn mà còn có thể cho cả chồng bạn nữa đấy.

Tiền sử bệnh 

Nếu bạn có tiền sử trầm cảm, rối loạn lưỡng cực, rối loạn lo âu…Nguy cơ mắc trầm cảm sau sinh sẽ cao hơn hẳn các phụ nữ khác.

Trước khi mang thai, nếu bạn thường bị Hội chứng tiền kinh, hay Rối loạn cảm xúc tiền kinh nguyệt cũng có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm của bạn 

Tuổi mang thai

Tuổi ở thời điểm mang thai - bạn càng trẻ thì rủi ro càng cao

Bà mẹ đơn thân 

Hiện nay, tỉ lệ bà mẹ đơn thân ngày càng cao. Mặc dù trong số họ có khá nhiều người vững vàng về tài chính, tuy nhiên, việc một mình làm mẹ không hề dễ dàng.

Thai kỳ có nhiều biến cố

Tiền sử trầm cảm trong thai kỳ, các biến cố cuộc sống xảy ra trong thai kỳ, hoặc bà mẹ bị mắc các bệnh lý nặng trong thai kỳ đều làm tăng nguy cơ trầm cảm sau sinh. Theo thống kê, khoảng 50% phụ nữ bị trầm cảm lúc mang thai sẽ bị trầm cảm sau sinh.



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Thành Long

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thành Long

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại Học Y Hà Nội

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Thông tin thêm về Trầm cảm sau sinh

Trầm cảm sau sinh xảy ra khi nào?
Theo thống kê, có khoảng 50-75% những người mới làm mẹ trải qua những thay đổi tâm lý bối rối trong việc nuôi con, được gọi là baby blues, và...
Những điều cần biết về chứng trầm cảm sau sinh
Trầm cảm sau sinh là bệnh mà các bà mẹ dễ gặp phải sau khi sinh con. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát và sớm có phương án điều trị...
Phụ nữ sau sinh nên làm gì để không bị trầm cảm?
Trầm cảm sau sinh là một trạng thái tinh thần rất tiêu cực mà hầu hết các bà mẹ phải trải qua khi được đón nhận một thành viên...
8 dấu hiệu ít được biết đến của bệnh trầm cảm sau sinh
Rõ ràng việc có con không phải là điều dễ dàng. Không những phải mang nặng đẻ đau ra một con người nhỏ bé, mà bạn còn phải chăm...
Bệnh trầm cảm sau sinh có thể kéo dài bao lâu?
Trầm cảm sau sinh là tình trạng có những suy nghĩ tiêu cực và cảm giác mệt mỏi, buồn chán, lo lắng xuất hiện sau sinh. Những phụ nữ mắc bệnh trầm...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Nguyễn Thị Hóa

    Chị gái tôi cũng đang có dấu hiệu của bệnh trầm cảm sau sinh. Không ngờ việc thay đổi sinh lý có thể gây ra nhiều tác hại như vậy

    08/02/2018
Vũ Bích Ngọc (08/02/2018)
Tôi cũng sắp sửa sinh đứa con đầu lòng. Tôi cũng đang rất lo lắng, chỉ sợ mình bị mắc căn bệnh trầm cảm sau sinh này. Tôi được một người quen chia sẻ bài viết này, sau khi đọc xong tôi cũng đã hiểu rõ hơn về căn bệnh này. Cảm ơn bác sĩ đã chia sẻ những kiến thức rất bổ ích.

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung