Trầm cảm sau sinh

Trầm cảm sau sinh

Phụ nữ sau khi sinh con có nhiều nguy cơ mắc bệnh trầm cảm. Người mẹ thường có tâm lý bi quan, lo lắng, thay đổi hành vi. Bệnh trầm cảm sau sinh ảnh hưởng đến cả người mẹ và em bé. 

1. Bệnh trầm cảm sau sinh là gì

2. Triệu chứng của bệnh trầm cảm sau sinh

3. Nguyên nhân gây ra bệnh trầm cảm sau sinh 

4. Tác hại của bệnh trầm cảm sau sinh

5. Điều trị bệnh trầm cảm sau sinh

6. Phòng chống bệnh trầm cảm sau sinh

7. Bác sĩ điều trị

8. Chia sẻ của bệnh nhân

Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Trần Thu Phương

Bệnh Viện Tâm Thần, Hồ Chí Minh

Điều trị, tư vấn tâm lý tâm thần.

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ  PHƯƠNG   

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Viện Tâm Thần Bạch Mai, Hà Nội

Chuyên gia lĩnh vực tâm thần khoa tâm thần

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ  ĐỨC  

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Bệnh Viện Tâm Thần, Hồ Chí Minh

Điều trị tâm thần người lớn

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ TUÂN  

 

Trieu-Chung

1. Bệnh trầm cảm sau sinh là gì?

Đứa trẻ ra đời sẽ tạo nên sự thay đổi cảm xúc mạnh mẽ bao gồm cả niềm vui, hạnh phúc, phấn khích lẫn lo lắng và sợ hãi của người mẹ. Sự kiện quan trọng này cũng gây ra thứ mà không ai mong muốn: BỆNH TRẦM CẢM.

Nhiều bà mẹ trẻ đã phải trải nghiệm hội chứng "baby blues" sau khi sinh nở, thường bao gồm: thay đổi tâm trạng, buồn bã đôi khi khóc lóc, lo lắng và khó ngủ. Hội chứng này kéo dài trong hai đến ba ngày sau sinh, cũng có thể kéo dài tới hai tuần. Tỉ lệ mắc hội chứng này từ 60 - 80%.

Tuy nhiên nhiều bà mẹ đã phải trải qua trạng thái nghiêm trọng hơn, được định nghĩa là trầm cảm sau sinh. Đôi khi các bà mẹ còn bị rối loạn tâm trạng cực đoan, hay được gọi là rối loạn tâm thần sau sinh. 

Trầm cảm sau sinh không phải là điểm yếu bản thân hay lỗ hổng nhân cách. Đôi khi nó chỉ đơn giản là biến chứng sinh nở. Nếu bạn bị trầm cảm sau khi sinh con, hãy điều trị ngay để kịp thời kiểm soát các triệu chứng, đồng thời an toàn cho cả bạn và bé yêu.

Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh trầm cảm sau sinh

2. Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh trầm cảm sau sinh

Các dấu hiệu và triệu chứng của trầm cảm sau sinh có sự thay đổi, từ nhẹ đến nặng.

Triệu chứng "Baby Blues" sau khi sinh

Dấu hiệu và triệu chứng này chỉ kéo dài vài ngày đến 1 hoặc 2 tuần, bao gồm:

  • Tâm trạng lâng lâng
  • Lo lắng, buồn bã, hay khóc lóc
  • Cáu gắt
  • Cảm thấy quá tải
  • Khó tập trung
  • Có vấn đề với cảm giác thèm ăn
  • Khó ngủ

Trầm cảm sau sinh

Trầm cảm sau sinh có thể bị nhầm lẫn với Baby Blues. Sự khác biệt là các dấu hiệu và triệu chứng của trầm cảm sau sinh mạnh, dữ dội, kéo dài hơn, cuối cùng nó tác động, can thiệp vào khả năng chăm sóc em bé và xử lý các công việc thường ngày khác. Các triệu chứng của trầm cảm sau sinh thường phát triển trong vài tuần đầu, nhưng cũng có thể bắt đầu xuất hiện sau sinh tới sáu tháng.

Các triệu chứng trầm cảm sau sinh bao gồm:

  • Tâm trạng chán nản hoặc tâm trạng biến động lớn
  • Khóc rất nhiều
  • Khó khăn trong giao kết với em bé
  • Thu mình, tách biệt khỏi gia đình, bạn bè
  • Không thèm ăn hoặc ăn nhiều hơn bình thường
  • Khó ngủ hoặc ngủ quá nhiều so với bình thường
  • Lúc nào cũng mệt mỏi hoặc cảm thấy không có năng lượng
  • Giảm quan tâm, niềm vui đối với các hoạt động trước đây bạn từng thích thú
  • Hay khó chịu, tức giận dữ dội
  • Lo sợ bản thân không phải là người mẹ tốt
  • Có cảm giác vô dụng, xấu hổ, tội lỗi hoặc bản thân không phù hợp
  • Suy giảm: khả năng suy nghĩ rành mạch, khả năng tập trung, khả năng đưa ra quyết định
  • Lo lắng và hoảng loạn nghiêm trọng
  • Có suy nghĩ làm hại bản thân hay em bé
  • Thường nghĩ đến tự sát hoặc nghĩ về cái chết

HÃY CHÚ Ý RẰNG: Không điều trị tận gốc bệnh, trầm cảm sau sinh có thể kéo dài nhiều tháng hoặc lâu hơn, có thể gây ra những hậu quả khó lường.

Rối loạn tâm thần sau sinh (loạn tinh thần hậu sản)

Tình trạng này hiếm khi xảy ra, và thường phát triển trong tuần đầu sau sinh với những dấu hiệu và triệu chứng thậm chí còn nghiêm trọng hơn trầm cảm sau khi sinh bao gồm:

Rối loạn tâm thần sau sinh có thể dẫn đến những suy nghĩ, hành động đe dọa tính mạng cho cả bản thân và em nhỏ, bởi vậy khi phát hiện ra bản thân hoặc người thân có các dấu hiệu, triệu chứng này, lập tức điện thoại cho bác sĩ chuyên khoa để nhận được hỗ trợ ngay.

Video trao đổi với chuyên gia tâm thần tại Hello Doctor Nguyễn Thi Phú về căn bệnh này. 

3. Nguyên nhân gây ra trầm cảm sau sinh

Không xác định được nguyên nhân duy nhất hay cụ thể nào có thể gây ra trầm cảm sau sinh. Nhưng tác nhân có thể gây ra bệnh trầm cảm sau sinh chủ yếy vẫn là yếu tố về thể chất và tình cảm.

Thay đổi thể chất: Sau khi sinh, các hormone liên quan đến tinh thần, tình cảm bị suy giảm, dẫn đến trầm cảm sau sinh. Ngoài ra các hormone được sản ra bởi tuyến giáp cũng có thể giảm nhanh, khiến cho người bệnh cảm thấy mệt mỏi, chán chường.

Thay đổi cảm xúc, tình cảm: Sau khi sinh, giấc ngủ của người bệnh bị ảnh hưởng, tinh thần thay đổi mãnh liệt gây ra các khó khăn ngay cả khi đang xử lý các vấn đề nhỏ. Người bệnh có thể sẽ cảm thấy: lo lắng không thể chăm sóc được cho con yêu, bản thân thiếu hấp dẫn hơn, mất đi cá tính, hay mất khả năng kiểm soát cuộc sống cá nhân.

Bất kỳ vấn đề nào trong số vừa nêu đều có thể góp phần khiến bạn bị trầm cảm sau sinh.

4. Tác hại của bệnh trầm cảm

Bệnh trầm cảm sau sinh có thể gây ra những tác hại lớn đến cả người mẹ và em bé.

- Người mẹ bị mất ngủ và chán ăn khiến cho sức khỏe bị sa sút, tinh thần và trí tuệ kém minh mẫn ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống thường ngày.

- Người mẹ có tâm trạng lo lắng, bi quan và suy nghĩ thiếu tích cực khiến cho họ không còn nhiệt tình trong công việc. Trong một số diễn biến xấu nhất, người mẹ có thể tự sát hoặc giết hại chính con mình.

- Người mẹ không muốn gần gũi với con mình khiến cho đứa bé thiếu đi tình thương và sự chăm sóc của mẹ. 

Lời khuyên của bác sĩ

Trầm cảm sau sinh là một bệnh có tác động rất nguy hiểm. Cho nên khi bạn hay người thân của bạn có các dấu hiệu của Baby Blues, trầm cảm sau sinh, hãy dũng cảm đối mặt với nó và đi khám ngay. Hãy luôn nhớ rằng, bạn cần gọi điện và hẹn khám các bác sĩ càng sớm càng tốt.

Trong trường hợp bạn hay người thân có dấu hiệu RỐI LOẠN TÂM THẦN sau sinh ở trên, ngay lập tức gọi điện thoại cho chúng tôi theo đường dây nóng mà chúng tôi đã cung cấp.

Trong trường hợp các dấu hiệu và triệu chứng trầm cảm có bất kỳ 1 trong các đặc điểm sau:

  • Không giảm đi sau hai tuần
  • Ngày càng tồi tệ hơn
  • Khiến cho bạn gặp khó khăn trong chăm sóc và yêu thương em bé
  • Gây ra khó khăn trong các hoạt động thường nhật
  • Xuất hiện các ý nghĩ gây hại cho bản thân và em bé
  • Muốn tự tử

Lập tức gọi điện ngay cho Hello Doctor hoặc các bác sĩ tâm thần mà bạn biết. Sau đó cần đi khám và tiến hành điều trị bệnh càng sớm càng tốt.

Trong trường hợp bạn muốn tự tử hay làm hại em bé:

  • Hãy cố gắng trấn tĩnh và ngay lập tức gọi cho các số cấp cứu.
  • Tìm người thân hoặc bạn bè để họ giúp đỡ, trò chuyện với họ
  • Liên lạc, trò chuyện với những người mà bạn ngưỡng mộ, hay là người lãnh đạo tinh thần của bạn
  • Tìm cách hòa mình, giúp đỡ người khác

Những người bị trầm cảm có thể không nhận ra hoặc không thừa nhận rằng họ đang mắc bệnh. Họ có thể không nhận thức được dấu hiệu và triệu chứng trầm cảm. Nếu bạn nghi ngờ rằng một người bạn hoặc người thân yêu bị trầm cảm sau khi sinh hoặc đang phát triển chứng rối loạn tinh thần hậu sản, hãy giúp họ tìm sự chăm sóc y tế. Đừng chờ đợi và hy vọng cải thiện tự nhiên.

Nếu người bệnh không thể đi khám vì một số lý do, bệnh nhân hoặc người thân có thể gọi điện tới số 1900 1246 để lựa chọn đặt khám từ xa với bác sĩ chuyên khoa giỏi. 

Địa chỉ khám chữa bệnh trầm cảm sau sinh

5. Các phương pháp điều trị bệnh trầm cảm sau sinh

Chẩn đoán

Khi đến khám tại phòng khám Hello Doctor, bác sĩ có thể sẽ tiến hành một số kiểm tra để chấn đoán bạn có bị mắc bệnh trầm cảm sau sinh hay không. Các kiểm tra có thể bao gồm:

- Khám sức khoẻ: Bác sĩ có thể sẽ khám sức khoẻ và hỏi những câu hỏi chuyên sâu về sức khoẻ của bạn xác định được tình trạng hiện tại của bạn

- Tiến hành một số xét nghiệm: 

  • Công thức máu, sinh hóa, chức năng gan, chức năng thận. 
  • CT, MRI sọ não.
  • Điện não đồ, điện tim.
  • Trắc nghiệm tâm lý:  Beck, Hamilton, MMPI.
  • Các XN chuyên khoa khác nếu cần

- Đánh giá tâm lý: bác sĩ sẽ hỏi bạn về các triệu chứng, suy nghĩ, cảm giác và các hành vi của bạn để xác định xem bạn có đang bị trầm cảm hay không.

Điều trị

Việc điều trị bệnh trầm cảm sẽ bao gồm liệu pháp tâm lý và sử dụng thuốc. Tùy theo thể trạng của người bệnh mà bác sĩ sẽ kê đơn và hướng dẫn người bệnh sử dụng thuốc. Cần phải trải qua một thời gian thuốc mới có hiệu quả và bạn có thể phải thay đổi thuốc một vài lần để xác định được thuốc nào phù hợp nhất cho bạn. Thời gian, cách thức (bao gồm cả chi phí) điều trị và phục hồi, của trầm cảm sau sinh rất khác nhau, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của trầm cảm và nhu cầu cá nhân của người bệnh. 

Trong nhiều trường hợp, nếu tuyến giáp của người bệnh suy yếu hoặc mắc bệnh tiềm ẩn, bác sĩ có thể điều trị những bệnh lý đó trước khi họ điều trị trầm cảm.

Lưu ý đối với bệnh nhân:

- Không được tự ý sử dụng thuốc hoặc ngưng sử dụng thuốc.

- Cần tham vấn ý kiến của bác sĩ nếu muốn dùng thêm một loại thuốc hay liệu pháp nào.

- Báo ngay cho bác sĩ biết khi có các tác dụng phụ của thuốc.

- Trung thực và kiên trì khi điều trị.

Chi phí khám, điều trị bệnh trầm cảm sau sinh

Bệnh trầm cảm là bệnh cần chữa trị lâu dài và phụ thuộc và tình trạng của người bệnh. Bởi vậy không có câu trả lời cụ thể cho chi phí khám, trị liệu bệnh là bao nhiêu. Tuy nhiên, Hello Doctor muốn nhấn mạnh rằng, để an toàn cho bản thân, KHÔNG tự ý dùng thuốc, hãy gặp bác sĩ để được khám, chẩn đoán, lên phác đồ, liệu trình thuốc điều trị cho phù hợp càng sớm càng tốt. 

6. Phòng chống bệnh trầm cảm sau sinh

Một số biện pháp sau đây sẽ giúp bạn phòng chống được bệnh trầm cảm sau sinh là: 

  • Uống thuốc theo chỉ dẫn
  • Chú ý đến dấu hiệu cảnh báo
  • Thực hiện một kế hoạch để biết phải làm gì nếu triệu chứng trở lại

Đọc thêm: Những điều cần biết về chứng trầm cảm sau sinh

Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Hiến

Bác sĩ Nguyễn Trọng Hiến

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Lão khoa Trung ương

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Đánh giá, chia sẻ Gửi đánh giá

  • Hoàng Kim Anh

    Vợ mình cũng từng bị chứng trầm cảm sau sinh này, cô ấy trầm uất, dễ cáu gắt và hay có các trạng thái rất đáng sợ. Sau một thời gian điều trị với các bác sĩ bây giờ cô ấy đã đã đỡ nhiều, sống khỏe vui hơn. Mình cũng đỡ nặng nề. Thực sự chân thành cảm ơn các bác sĩ.

    18/10/2017
  • Đào Mạnh Cường

    Các bà mẹ nên cẩn trọng với căn bệnh này

    05/10/2017
  • Hồng Nhung

    Những ai sắp làm mẹ nên tham khảo bài viết này. Nó cũng là một kinh nghiệm hữu ích cho mọi người đó.

    28/09/2017
  • Nguyễn Thanh Hằng

    Tôi đang sắp được làm mẹ. Bài viết hay và rất hữu ích cho tôi.

    26/07/2017
  • Xuân Trung

    Bài viết hay, tuyệt vời để tránh những trường hợp đáng tiếc cho mẹ và bé

    22/06/2017
phạm thị minh hà (07/05/2018)
e chào bác sĩ e sinh bé đc 3 tuổi rồi mà e thấy trong người bực bội khó chịu và hay cáu gắc k còn muốn giao tiếp vơi ng thân hay là mọi ng xung quanh nữa có phải là e bị mắc bệnh trầm cảm k ạ
Lý Thị Kim Hương (03/05/2018)
chào bác sĩ! Năm nay cháu 20 tuổi, cháu mới sanh em bé được hơn một tháng. từ lúc cháu sanh xong thì vợ chồng cháu luôn bất hòa khiến cháu phải suy nghĩ rất nhiều. cháu cảm thấy buồn chán, mệt mỏi, hay khó chịu giận dỗi, hay đau đầu, lo lắng, ăn không ngon, và hay thức đêm và cháu hay khóc một mình ở trong phòng, đôi khi chồng cháu nói nặng lời cháu cũng khóc rồi. hơn một tháng nay cháu ít nói chuyện. có lúc người khác hỏi mà cháu không muốn trả lời. cháu tự suy nghĩ rằng không biết mình đã làm gì sai mà chồng lại đối sử với cháu như vậy và cháu muốn đi đến một nơi thật xa để không gặp lại anh ấy nữa. theo bác sĩ những hiện tượng cháu nói trên thì cháu có bị bệnh trầm cảm không ạ?
Lê thị tha(25/04/2018)
Chào bác sĩ em năm nay được 25 tuổi
Đang ở nhà trông bé đuoc 8 tháng.dạo gần đay e cảm tháy mình co dấu hiệu bị trâm cảm.ck em thì đi làm suốt chỉ có 2 mẹ con ở nhà.em cảm tháy người mình lúc nào củng mệt mỏi chán nản hay buồn suy ngi lo lắng ko tập trung cam giac ko muốn làm gì cả .e củng bị mất ngủ.nhờ tư vân dùm em ah
Trần trang (15/03/2018)
Bác sĩ cho e hỏi. E sinh bé thứ 2 được 5 tháng, từ khi mang bầu vừa lo cv lại chăm sóc bé lớn (hiện tại bé lớn được 30 tháng). Khi sinh e về quê chồng. Do áp lực từ gd ck e hay cáu gắt và bực quá e khi bé lớn khóc e lại đánh bé. Từ hôm tết tới giờ e được vào nhà ngoại, e phát hiện ck mình nt với 1 ng phụ nữ khác, r gd ck lại ko cho e đưa con vào bình dương đi làm lại. E mất ngủ, cơ thể mệt mỏi, ko buồn nói chuyện với ai kể cả ck e. Giờ gd ck kêu e ra về quê nội. Với e đấy là 1 áp lực và e rất sợ về. E chỉ muốn bỏ đi, 2 vk ck e cãi nhau nhiều vì vấn đề đi làm của e, nên đôi lần e đòi ly hôn, nhưng ck e ko cho e nuôi 2 con. Gd e biết chuyện đã khuyên e ở nhà chăm con nhưng đầu óc lúc nào cũng căng thẳng, mất ngủ , con khóc e cũng ko muốn dỗ, e hay cáu gắt bé. Như vậy e có bị stress ko bsi?
Hello Doctor (16/03/2018)
Chào bạn Trang, những triệu chứng của bạn cho thấy bạn đang có dấu hiệu của tình trạng Stress, bạn nên tìm cách giải tỏa tâm lý của mình. Không nên để tình trạng này kéo dài vì sẽ dễ chuyển sang bệnh trầm cảm.
Thị Hợi Dương (11/03/2018)
Chào bsi e mới sinh đc 20 ngày
E phát hiện ck ngoài luồng trc khi sinh và vẫn tiếp diễn cho tới giờ nên mới sinh xong e thường xuyên khóc lóc mất ngủ và luôn có cảm giác chán nản ko muốn ăn uống nhiều khi cảm thấy mệt mỏi cáu gắt khi ebe khóc. Còn ko ít lần nghĩ tới cái chết nhưng nhìn con nhỏ e lại thôi.e ko biết tsu cùng ai mong bsi cho e loi khuyen nen lm j lúc này.
Hello Doctor (12/03/2018)
Chào bạn Dương, cuộc sống có rất nhiều khó khăn mà chúng ta phải đối mặt. Những lúc thế này, bạn cần tìm lấy một động lực để có thể vượt qua được những khó khăn này và đó chính là thiên thần nhỏ của bạn. Bạn có thể nói chuyện với chồng, như vậy tâm lý của bạn sẽ được giải tỏa. Hãy yêu chính mình và nghĩ đến con bạn nhé. Trong trường hợp bạn không thể giải tỏa được tâm lý của mình, chúng tôi khuyên bạn đến gặp bác sĩ tâm lý để được giúp đỡ. Với chuyên môn của mình, các bác sĩ sẽ giúp được cho bạn.

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung

Đọc thêm

8 dấu hiệu ít được biết đến của bệnh trầm cảm sau sinh
Triệu trứng
Rõ ràng việc có con không phải là điều dễ dàng. Không những phải mang nặng đẻ đau ra một con người nhỏ bé, mà bạn còn phải chăm...
Nguyên nhân và những yếu tố nguy cơ gây ra bệnh trầm cảm sau sinh
Nguyên nhân
Hiện này, tình trạng trầm cảm sau sinh và các rối loạn tâm lý sau sinh ngày càng khá phổ biến. Có khoảng từ 50 đến 75% những...
Các phương pháp giảm trầm cảm sau sinh tại nhà mà phụ nữ nên biết
Điều trị
Khoảng 80% những người mới làm mẹ trải qua những thay đổi tâm lý nặng, được gọi là baby blues, và 10% bị trầm cảm nặng sau sinh trong năm đầu tiên....
Những điều cần biết về chứng trầm cảm sau sinh
Kinh nghiệm - chia sẻ
Trầm cảm sau sinh là bệnh mà các bà mẹ dễ gặp phải sau khi sinh con. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát và sớm có phương án điều trị...
Phụ nữ sau sinh nên làm gì để không bị trầm cảm?
Kinh nghiệm - chia sẻ
Trầm cảm sau sinh là một trạng thái tinh thần rất tiêu cực mà hầu hết các bà mẹ phải trải qua khi được đón nhận một thành viên...
Xem thêm tin liên quan