Tiêu chuẩn chẩn đoán chứng đau nửa đầu có tiền triệu

Tiêu chuẩn chẩn đoán chứng đau nửa đầu có tiền triệu

Khi mọi người nghĩ đến chứng đau nửa đầu, triệu chứng đầu tiên mà mọi người nghĩ ngay tới đó là đau đầu mà không biết rằng còn những triệu chứng tiền triệu khác. Những triệu chứng này, bao gồm thấy ánh sáng nhấp nháy, cảm giác đau...

Tất cả các chứng đau nửa đầu rơi vào hai loại chính: đau nửa có tiền triệu và đau nửa đầu không có tiền triệu.

Các triệu chứng tiền triệu của chứng đau nửa đầu bao gồm thay đổi thị lực, thay đổi các giác quan khác và các triệu chứng khác.

Đối với 1/3 số bệnh nhân bị chứng đau nửa đầu có tiền triệu, các tiền triệu không phải lúc nào cũng xảy ra với mỗi lần lên cơn. Những người khác có thể trải qua cơn đau nửa đầu có tiền triệu mà không có triệu chứng đau đầu.

1. Tiêu chuẩn chẩn đoán chứng đau nửa đầu có tiền triệu

- Có ít nhất 2 đợt tiền triệu của chứng đau nửa đầu

- Một hoặc nhiều tiền triệu hoàn toàn có thể bị đảo ngược: thị giác, cảm giác, lời nói và hoặc ngôn ngữ, vận động, thân não, võng mạc mắt

- Có Ít nhất 2 trong 4 đặc điểm sau:

  • Ít nhất 1 tiền triệu xuất hiện dần dần trên 5 phút, và hoặc 2 hoặc nhiều tiền triệu xuất hiện liên tiếp.
  • Mỗi tiền triệu riêng lẻ kéo dài 5-60 phút.
  • Ít nhất 1 tiền triệu đơn độc.
  • Tiền triệu được đi kèm, hoặc theo sau trong vòng 60 phút với nhức đầu.

- Triệu chứng không phải do rối loạn khác

Ở nhiều bệnh nhân lớn tuổi đã chịu các cơn đau nửa đầu cấp vào lúc trẻ thấy rằng cơn đau đầu bắt đầu biến mất dần. Tuy nhiên, các tiền triệu thường vẫn còn. Nếu các tiền triệu bắt đầu lần đầu tiên sau 40 tuổi, bác sĩ sẽ chú ý nhiều hơn bởi vì các triệu chứng đó có thể là do một rối loạn khác nghiêm trọng hơn và các chẩn đoán có thể khác phải được loại trừ.

Các loại đau nửa đầu có tiền triệu khác nhau bao gồm:

  • Chứng đau nửa đầu với tiền triệu điển hình
  • Chứng đau nửa đầu với tiền triệu của thân não

Cũng có thể thấy:

  • Những tiền triệu khác
  • Những chẩn đoán có thể khác

Giống như tất cả các loại đau nửa đầu, người bệnh nên giữ một cuốn nhật ký các cơn đau nửa đầu. Nhật ký hoặc sổ ghi chép này phải bao gồm mọi chi tiết về từng cơn đau nửa đầu, bao gồm những gì bạn đang trải qua trước cơn đau, những triệu chứng bạn đã trải qua, các triệu chứng kéo dài bao lâu và cường độ của các triệu chứng. Nhật ký các cơn đau nửa đầu này sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán chứng đau nửa đầu và xác định danh sách kích hoạt của bạn.

Các triệu chứng khác của chứng đau nửa đầu có tiền triệu

Có một loạt các triệu chứng khác của chứng đau nửa đầu có tiền triệu ngoài các triệu chứng về thị giác và các giác quan khác. Lúc đầu, những triệu chứng này dường như không liên quan gì đến chứng đau nửa đầu, nhưng sau khi ghi lại tiểu sử các cơn đau nửa đầu trong nhật ký đau nửa đầu, bạn sẽ dễ dàng xác định triệu chứng nào là do cơn đau nửa đầu cấp gây ra.

Các triệu chứng của bệnh thường xảy ra trước khi cơn đau đầu bắt đầu. Những triệu chứng này được coi là dấu hiệu cảnh báo cho biết cơn đau nửa đầu cấp sắp tới, thường là trong vòng một giờ, mặc dù một số ít bệnh nhân trải qua giai đoạn đau nửa đầu mà không đau đầu. 

Các triệu chứng đau nửa đầu phổ biến nhất là thay đổi thị giác và rối loạn thị giác như nhìn thấy đèn nhấp nháy, hoặc nhìn mờ, hay có thể nhìn thấy hình dạng và màu sắc kì lạ.Trên thực tế, hơn 90% chứng bệnh này có liên quan đến các triệu chứng thị giác, có thể bao gồm ảo giác nhìn thấy lỗ tròn hoặc có điểm mù. Một số bệnh nhân nhìn thấy những tia chớp, trong khi một số khác có thể nhìn thấy cầu vồng. 

Bệnh cũng gây ra những thay đổi một trong các giác quan còn lại đối với một số bệnh nhân. Hiện tượng này được gọi là tiền triệu cảm giác. Những triệu chứng này bao gồm tê liệt, ngứa ran hoặc cảm giác kim châm có thể lan rộng từ vùng này sang vùng khác của cơ thể. Một số bệnh nhân chỉ đơn giản phàn nàn về những cảm giác kỳ lạ ở các bộ phận cơ thể khác nhau trước khi bị đau nửa đầu.

Các triệu chứng đó bao gồm:

  • Nôn ói, thường kèm theo buồn nôn 
  • Các rối loạn ngôn ngữ, vấn đề phát âm, nói hoặc viết 
  • Bị đau bụng
  • Hoa mắt chóng mặt
  • Trong những trường hợp hiếm gặp, có thể bị mất trí nhớ (xuất hiện từ 1 đến 2 giờ, xảy ra một hoặc hai lần trong đời, khi bệnh nhân không thể nhớ bất kỳ chi tiết nào về cuộc trò chuyện hoặc hoạt động) 
  • Ngáp liên tục
  • Thèm ăn 
  • Thay đổi tâm trạng 
  • Ứ đọng dịch

2. Đau nửa đầu có tiền triệu và các chẩn đoán khác

Có những chẩn đoán khác có thể cho các triệu chứng giống như trong chứng đau nửa đầu. Vì đau nửa đầu tiền triệu có liên quan đến nhiều triệu chứng của bệnh khác, nhiều hơn với đau đầu hoặc nhức đầu điển hình ở một bên đầu, những bệnh đó có thể xảy ra trước khi được chẩn đoán.

Các chẩn đoán khác có thể bao gồm:

  • TIA, cơn thiếu máu tạm thời
  • Đột quỵ
  • Chèn ép dây thần kinh

3. Chứng đau nửa đầu có tiền triệu không đi kèm với đau đầu

Thuật ngữ "đau nửa đầu" làm cho mọi người hầu hết đều nghĩ đến sự đau đầu dữ dội. Và trong hầu hết các cơn đau nửa đầu cấp thì triệu chứng đau đầu dữ dội như là một triệu chứng báo hiệu. Tuy nhiên, một số người lại không đau. Những trường hợp đó vẫn được coi là chứng đau nửa đầu nhưng được đặc trưng và được chẩn đoán bởi các triệu chứng khác.

Các triệu chứng phổ biến nhất trong chứng đau đầu có tiền triệu là những triệu chứng về thị giác mặc dù các giác quan khác có thể có liên quan.

Chẩn đoán chứng đau nửa đầu có tiền triệu không đi kèm với đau đầu

Chứng đau nửa đầu tiền triệu không kèm đau đầu, còn được gọi là "tiền triệu điển hình mà không đau đầu", có triệu chứng về thị giác hoặc có sự thay đổi trong các giác quan khác và hoàn toàn biến mất sau một thời gian ngắn. Thông thường các triệu chứng dần dần tăng lên trong khoảng từ 5 đến 20 phút đôi khi còn gọi là diễn tiến của triệu chứng và sau đó mất đi hoàn toàn sau khoảng một giờ. 

Ai thường mắc chứng đau nửa đầu có tiền triệu không đi kèm với đau đầu

Một số bệnh nhân từng bị đau đầu bởi một vài cơn đau đầu cấp và các cơn đau đầu cấp cứ liên tục lặp lại khi các cơn đau vừa biến mất. Có một số bệnh nhân lại không có triệu chứng đau đầu trước các đợt cấp của bệnh. Tùy theo tuổi, các cơn đau nửa đầu của bệnh nhân có thể thay đổi tính chất. Trong một số trường hợp, đau đầu có thể xuất hiện để giảm cảm giác nặng đầu hoặc đôi khi biến mất hoàn toàn trong khi các triệu chứng tiền triệu tiếp diễn. Do đó, đau nửa đầu có tiền triệu mà không có cơn đau thường gặp nhiều hơn. Các triệu chứng phổ biến nhất ở người già là các triệu chứng tiền triệu hình ảnh nhiều hơn so với các triệu chứng khác. Một số bệnh nhân đau nửa đầu có tiền triệu mà không nhức đầu và điều này thường xảy ra nhiều ở nam giới hơn phụ nữ.

Các triệu chứng về thị giác của chứng đau nửa đầu có tiền triệu không đi kèm với đau đầu

  • Nhìn thấy đèn chớp hoặc ánh sáng nhấp nháy, đây là triệu chứng thị giác phổ biến nhất của chứng đau nửa đầu
  • Nhìn thấy các đường zigzag hoặc gợn sóng
  • Nhìn thấy các điểm, sao, hình tròn, vòng tròn, hình dạng hoặc màu sắc
  • Nhìn mờ
  • Hiệu ứng lấp lánh
  • Mất thị lực, điểm mù
  • Thay đổi thị giác
  • Nhìn thấy những vùng tối

Các triệu chứng về các giác quan khác của chứng đau nửa đầu có tiền triệu không đi kèm với đau đầu

  • Ngứa châm chích hoặc tê cứng, lan từ vùng này sang vùng khác
  • Cảm giác bất thường ở tay, cánh tay, mặt
  • Đau một bên đầu
  • Cảm giác tê ở lưỡi
  • Thay đổi ở bàn chân, chẳng hạn như cảm giác như kim châm
  • Cảm giác khó chịu toàn bộ cơ thể

Các triệu chứng khác của chứng đau nửa đầu có tiền triệu không đi kèm với đau

Có một số triệu chứng phổ biến hơn ở những bệnh nhân đau nửa đầu có tiền triệu mà không kèm cơn đau đầu. Ví dụ, rối loạn ngôn ngữ, được gọi là mất ngôn ngữ truyền đạt .Những vấn đề này gây khó khăn trong việc nói, viết hoặc phát âm từ. Một triệu chứng rất hiếm xảy ra thường gặp nhất ở những người không bị đau đầu là mất trí nhớ toàn bộ. Trong một số ít trường hợp, bệnh nhân bị đau nửa đầu sẽ hoạt động bình thường, tuy nhiên, một hoặc hai giờ sau trí nhớ của họ sẽ bị mất và họ sẽ không thể nhớ lại sự kiện trước đó. Các triệu chứng khác bao gồm nôn mửa, đau bụng và chóng mặt.

4.Tiền triệu cảm giác

Nếu như triệu chứng về thị giác của bệnh đau nửa đầu tiền triệu gây ra sự thay đổi thị giác thì tiền triệu cảm giác làm thay đổi các giác quan.

Các triệu chứng tiền triệu về cảm giác thường ngắn, kéo dài chỉ trong vài phút đến một giờ. Hầu hết các bệnh nhân nói rằng các triệu chứng về tiền triệu cảm giác dần dần lan rộng từ vùng này sang vùng khác của cơ thể. Đôi khi điều này được gọi là diễn tiến của các triệu chứng. Ví dụ, các triệu chứng có thể bắt đầu ở đầu ngón tay và từ từ bắt đầu lan rộng khắp cánh tay và sau đó sang phần khác của cơ thể.

Khoảng 1/10 bệnh nhân bị đau nửa đầu phàn nàn về cảm giác tiền triệu này. Các triệu chứng của tiền triệu cảm giác thường bao gồm tê liệt, ngứa và các cảm giác bất thường khó tả ở chân, tay, mặt hoặc khắp cơ thể.

Nguyên nhân của tiền triệu cảm giác

Hiện tại vẫn chưa khẳng định được nguyên nhân nào gây ra các triệu chứng nhìn thấy trong tiền triệu cảm giác. Một số nhà nghiên cứu cho rằng các triệu chứng đó là do sự hoạt động không đúng chức năng của vùng não bộ chịu trách nhiệm kiểm soát các giác quan.

Các triệu chứng phổ biến nhất của tiền triệu cảm giác

  • Cảm giác ở tay: 96%
  • Đau ở một bên đầu: 84%
  • Cảm giác bất thường ở cánh tay: 78%
  • Cảm giác lạ ở mặt, đôi khi có cảm giác tê: 67%
  • Các cảm giác khó chịu ở lưỡi: 62%
  • Những thay đổi ở chân: 24%
  • Cảm giác ở chân: 24% 
  • Cảm giác khó tả ở toàn bộ cơ thể: 18%

Tiền triệu thị giác

Cho đến nay, triệu chứng phổ biến nhất của bệnh đau nửa đầu tiền triệu là tiền triệu về thị giác. Gần 90% bệnh nhân bị chứng bệnh này phàn nàn về tiền triệu thị giác. Triệu chứng này, như tên gọi, gây ra nhiều thay đổi thị giác và rối loạn thị giác. Các triệu chứng tiền triệu thị giác này xảy ra ngay trước cơn đau nửa đầu cấp. Nhiều bệnh nhân xem các triệu chứng tiền triệu về thị giác này là dấu hiệu cảnh báo hoặc triệu chứng trước khi đau nửa đầu sắp tấn công.

Nguyên nhân gây tiền triệu thị giác

Các triệu chứng tiền triệu liên quan đến thị giác được cho là do những thay đổi trong não lan truyền chậm từ vùng não này sang vùng khác. Sự thay đổi này được cho là nguyên nhân gây ra một loạt các hoạt động bất thường ở não. Những rối loạn này, được gọi là chứng trầm cảm lan truyền trong vỏ não, ảnh hưởng đến thùy chẩm - một phần của bộ não chịu trách nhiệm xử lý các tín hiệu hình ảnh. Các rối loạn ở thùy chẩm được cho là gây ra ảo ảnh hoặc ảo giác liên quan đến tiền triệu thị giác. Những bệnh nhân khác nhau sẽ mô tả những điều khác nhau khi họ gặp tiền triệu thị giác. Một số bệnh nhân mô tả nó như trông giống như một màn hình phủ tuyết khi họ nhìn mờ. Những người khác mô tả những hình dạng hình học nhất định hoặc các mẫu hoặc chỉ đơn giản là một quầng sáng.

Một nghiên cứu năm 1996 trên 163 bệnh nhân mắc chứng đau nửa đầu tiền triệu đã báo cáo các triệu chứng về tiền triệu thị giác như sau:

  • Nhìn thấy các dòng zigzag: 81%
  • Ánh sáng nhấp nháy:87% 
  • Đau ở một bên đầu:69%
  • Tầm nhìn thay đổi bắt đầu ở giữa thị trường: 62% (thị trường la vùng nhìn thấy được của mắt)
  • Tầm nhìn thay đổi bắt đầu từ ngoại vi của thị trường: 28%
  • Nhìn thấy màu trắng: 47%
  • Nhìn thấy cầu vồng: 12%

Khi có các dấu hiệu của bệnh đau nửa đầu có tiền triệu, bạn nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bạn có thể liên hệ đặt khám với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi theo số điện thoại 1900 1246.



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Tường Vũ

Thạc sĩ-Bác sĩ Nguyễn Tường Vũ

Khoa: Nội thần kinh, Ngoại thần kinh

Nơi làm việc: Bệnh viện Chợ Rẫy

Kinh nghiệm: 22 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Đình Vũ

Bác sĩ Trần Đình Vũ

Khoa: Nội thần kinh

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 16 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Quỳnh Nga

Thạc sĩ - Bác sĩ Phạm Quỳnh Nga

Khoa: Nội thần kinh

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại học Y Dược, Bệnh viện Nhân Dân 115

Kinh nghiệm: 12 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

    Bình luận, đặt câu hỏi

    Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

    Nội dung

    Thông tin thêm về Đau nửa đầu

    Sự thật về tình trạng viêm mũi dị ứng gây ra đau đầu
    Mối liên quan giữa dị ứng và đau đầu vẫn còn là một vấn đề gây nhiều tranh cãi. Nhiều bệnh nhân bị đau đầu cho rằng tình trạng đau đầu của họ...
    Bản chất của phương pháp châm cứu chữa bệnh đau nửa đầu
    Thuật châm cứu đã được cha ông ta sử dụng từ rất lâu về trước. Thời gian gần đây, thuật châm cứu đã được thế giới công nhận bởi tính giảm...
    Những khó khăn khi điều trị bệnh đau đầu tuyến giáp
    Tuy biểu hiện của chứng đau đầu tuyến giáp khá dễ để nhận thấy, nhưng việc điều trị bệnh gặp phải rất nhiều khó khăn. Hiểu được chính xác những trở ngại...
    Bệnh đau nửa đầu thầm lặng và những dấu hiệu nhận biết
    Mặc dù thuật ngữ "đau nửa đầu thầm lặng" không được xem như là một kiểu đau nửa đầu nhưng nó được hiểu là chứng đau nửa đầu mà không...
    Tổng hợp: Bệnh đau đầu hay nhức đầu nguy hiểm hơn bạn nghĩ
    Bệnh đau đầu (nhức đầu) là triệu chứng bệnh thường gặp trong cuộc sống, có thể là những bệnh lý mà cơ thể có thể tự khỏi. Tuy nhiên nó cũng...