Mối liên hệ giữa bệnh đau nửa đầu và nguy cơ đột quỵ

Mối liên hệ giữa bệnh đau nửa đầu và nguy cơ đột quỵ

Đột quỵ và bệnh đau nửa đầu dường như không có nhiều điểm chung, ngoại trừ cả hai bệnh trên đều có thể gây ra ảnh hưởng thần kinh nghiêm trọng cho bệnh nhân. Nhưng nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tồn tại một mối quan hệ phức tạp giữa hai bệnh này.

Chứng đau nửa đầu là bệnh thần kinh đặc trưng bởi những cơn đau nhói đầu xảy ra lặp lại và điều này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống hằng ngày.  Đột quỵ là tình trạng cấp cứu y khoa có nguyên nhân do sự thiếu máu cung cấp cho não. Kết quả là não có thể bị tổn thương, cuối cùng dẫn đến những biến chứng và liệt. 

>>>Để hiểu rõ bệnh đau nửa đầu migraine là gì, cũng như cơ chế phát sinh bệnh, bạn có thể xem TẠI ĐÂY

Một số nghiên cứu kết hợp chứng đau nửa đầu ở người trẻ tuổi, đặc biệt ở nữ giới với đột quỵ do thiếu máu não. Và kết quả của một số nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa chứng đau nửa đầu không thoáng qua ở người lớn tuổi với đột quỵ tiền lâm sàng. 

Chứng đau nửa đầu thoáng qua và tình trạng nhồi máu não

Bệnh đau nửa đầu là sự rối loạn thần kinh phức tạp và những kiến thức về sinh lý bệnh học vẫn chưa hiểu hoàn toàn. Bệnh học về mạch máu và di truyền được biểu hiện cho căn bệnh này. Có hai thể thường gặp là: đau nửa đầu thoáng qua (MA) và đau nửa đầu không thoáng qua (MO).

Đau nửa đầu thoáng qua bao gồm sự rối loạn thần kinh thoáng qua biểu hiện các triệu chứng về thị giác, cảm giác hoặc cử động đến trước cơn đau nửa đầu migraine. Dựa theo mô tả từ Hiệp hội đau đầu quốc tế (IHS) ,  sự thoáng qua diễn ra từ từ theo từng chu kì, mỗi chu kì kéo dài trong 5 phút và cả cơn đau đầu kéo dài dưới 60 phút. Nó xảy ra với 25% những bệnh nhân bị chứng đau nửa đầu migraine.    

Cơn đau nửa đầu thoáng qua đã sớm bị nghi do tuần hoàn máu (co thắt mạch máu dẫn đến sự thiếu máu thoáng qua và sau đó là phản xạ dãn mạch dẫn đến cơn đau đầu). Nhưng những bằng chứng gần đây và sau này đề nghị rằng cơn thoáng qua có thể do sự truyền chậm sóng điện được gọi là giảm dẫn truyền vỏ não (CSD) qua các phần đặc trưng trên bán cầu não bao gồm phần thị giác (phần vỏ não điều khiển các tín hiệu thị giác) và phần vỏ não điều khiển tín hiệu cảm giác. Đây là lý do tại sao những bệnh nhân bị cơn thoáng qua thường rối loạn thị giác (như nhìn thấy lấp lánh, những hình dạng ngoằn ngoèo, những điểm màu và tối) và cảm giác ù tai. Giảm dẫn truyền vỏ não là do căng thẳng thiếu oxy và phù hợp với các yếu tố di truyền và môi trường.    

Đau nửa đầu do nhồi máu liên quan đến sự nhồi máu não xảy ra như một cơn đau nửa đầu điển hình (Xem thêm về nhồi máu não tại đây). Nó có thể dẫn đến đột quỵ. Cơn đau nửa đầu do nhồi máu não thực sự hiếm gặp và cơ đau nửa đầu thoáng qua thường gặp hơn đau nửa đầu không thoáng qua . Một phần ba trường hợp nhồi máu não được quan sát  thấy ở thùy chẩm, như vậy giải thích được nguyên nhân của sự suy giảm thị giác dẫn đến cơn đau. IHS đã đưa ra những hướng dẫn nghiêm ngặt về chẩn đoán nhồi máu não và để chẩn đoán này được thực hiện, các nguyên nhân gây nhồi máu khác cần được loại trừ. 

Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Tường Vũ

Thạc sĩ-Bác sĩ Nguyễn Tường Vũ

Bệnh viện Chợ Rẫy, Tp.Hồ Chí Minh.

Hơn 22 năm kinh nghiệm trong khám, chữa các bệnh lý thần kinh.

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ VŨ  

Nguyễn Văn Hào

Thạc sĩ Nguyễn Văn Hào

Bệnh viện 103, Hà Nội

Hơn 16 năm kinh nghiệm trong khám, chữa các bệnh lý thần kinh.

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ HÀO  

Trieu-Chung

Đau nửa đầu migraine và đột quỵ do thiếu máu não 

Nhìn chung đau nửa đầu thoáng qua có liên quan đến sự gia tăng các yếu tố nguy cơ của đột quỵ do thiếu máu, đặc biệt ở phụ nữ trẻ. Hầu hết các nghiên cứu đã đề cập đến sự gia tăng yếu tố nguy cơ ở phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai và hút thuốc. Mặc dù những nghiên cứu này đề nghị đưa đau đầu nửa đầu migraine là một yếu tố nguy cơ độc lập của đột quỵ ở nữ trẻ tuổi nhưng các nghiên cứu báo cáo rằng chỉ có nguy cơ tương đối cao chứ không thực sự chắc chắn. 

>>>Để hiểu rõ hơn bản chất của tình trạng đột quỵ, bạn có thể xem tại đây.

Cơ chế thực sự của sự gia tăng các yếu tố nguy cơ trong đột quỵ nhồi máu với migraine vẫn chưa rõ. Các cơ chế tiềm năng khác nhau đã được đặt giả thuyết. Hạ huyết áp mạch máu não xảy ra do co mạch máu có thể gây ra CSD và dẫn truyền neuron có thể làm giảm áp lực đổ đầy và dòng máu đến não gây ra nhồi máu. Tăng hoạt tiểu cầu, tập hợp và rối loạn đông máu cũng được cho là nguyên nhân làm tăng yếu tố nguy cơ trên trong những bệnh nhân đột quỵ nhồi máu . Các cơ chế sinh học có khả năng như rối loạn nội bào ( rối loạn lớp áo trong cùng của mạch máu) và phẫu thuật động mạch cổ cũng đã được đặt giả thuyết . 

Tất cả những tình trạng trên đều có thể dẫn đến sự hình thành khối máu cục có thể chặn đường máu cung cấp cho não và gây nên đột quỵ. Một giả thuyết khác tăng tần suất đột quỵ là bệnh nhân có lỗ bầu dục (lỗ liên các buồng tim tạo shunt)  trong những bệnh nhân bị migraine dẫn tới hình thành khối máu cục và đột quỵ. Tuy nhiên vẫn khó có thể giải thích được nguyên nhân chủ yếu gây ra yếu tố đột quỵ trong phụ nữ trẻ bị migraine.  

Những nghiên cứu đã đề nghị nguy cơ nhồi máu não cao hơn trong những người bị migraine. Một báo cáo gần đây đề nghị rằng migraine có thể là yếu tố nguy cơ của nhồi máu não tiền lâm sàng, dẫn đến đột quỵ người lớn tuổi. Các nhà khoa học từ nghiên cứu Northern Manhattan (NOMAS) đã báo cáo rằng những người bị migraine có nguy cơ đột quỵ âm thầm gấp đôi so với những người không có migraine. Kết quả này liên hệ nhiều đối với những người bị migraine không thoáng qua. 

Đột quỵ âm thầm: tổn thương não không có dấu hiệu cảnh báo và không được nhận ra

Đột quỵ âm thầm có thể gây tổn thương não thường xuyên, nhưng tổn thương này nhỏ, tinh vi và khó phát hiện. Nguyên nhân là những tổn thương này không ảnh hưởng đến những vùng chức năng chính của não dẫn đến những triệu chứng rõ khi có tổn thương . Tuy nhiên , đột quỵ âm thầm có thể dẫn đến rối loạn nhận thức và sự tích lũy của những tổn thương nhỏ như vậy là nguyên nhân từ từ gây nên sự suy giảm thần kinh. 

Một điều đáng chú ý là nhồi máu âm thầm đã có tần suất gặp cao ở người lớn tuổi nói chung và nhưng người bị migraine nói riêng. Cần điều chỉnh lối sống như vận động thể thao và giảm cân để các yếu tố nguy cơ và những biện pháp bảo vệ được cân bằng hơn. 



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Tường Vũ

Thạc sĩ-Bác sĩ Nguyễn Tường Vũ

Khoa: Ngoại thần kinh, Nội thần kinh

Nơi làm việc: Bệnh viện Chợ Rẫy

Kinh nghiệm: 22 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Quỳnh Nga

Thạc sĩ - Bác sĩ Phạm Quỳnh Nga

Khoa: Nội thần kinh

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại học Y Dược, Bệnh viện Nhân Dân 115

Kinh nghiệm: 12 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Văn Hào

Thạc sĩ Nguyễn Văn Hào

Khoa: Cơ xương khớp, Nội thần kinh, Ngoại thần kinh

Nơi làm việc: Phòng Quân y – Bộ Tư lệnh Pháo binh

Kinh nghiệm: 16 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa cấp 2

Trần Đình Vũ

Bác sĩ Trần Đình Vũ

Khoa: Nội tổng quát, Nội thần kinh

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 16 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Thông tin thêm về Đau nửa đầu

Nguyên nhân của bệnh đau nửa đầu Migraine
Nguyên nhân gây ra bệnh đau nửa đầu là do ảnh hưởng đến các mạch máu não. Dù vậy nguyên nhân của bệnh đau nửa đầu vẫn còn gây...
Những dấu hiệu, biểu hiện, triệu chứng của bệnh đau nửa đầu
Những triệu chứng, biểu hiện bệnh đau nửa đầu thường là đau đầu dữ dội, buồn nôn, nhạy cảm với ánh sáng làm ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, đời sống người bệnh....
Tổng hợp những cách điều trị bệnh đau nửa đầu Migraine
Cách điều trị và chữa bệnh đau nửa đầu Migraine có 2 bước chính là điều trị cắt cơn đau khi có cơn đau và điều trị nền khi số lượng cơn...
Những biện pháp phòng tránh bệnh đau nửa đầu
Những biện pháp phòng tránh bệnh đau nửa đầu có thể được đưa ra dựa trên những yếu tố và nguyên nhân dẫn đến các cơn đau đầu của...
Tổng hợp: Bệnh đau đầu hay nhức đầu nguy hiểm hơn bạn nghĩ
Bệnh đau đầu (nhức đầu) là triệu chứng bệnh thường gặp trong cuộc sống, có thể là những bệnh lý mà cơ thể có thể tự khỏi. Tuy nhiên nó cũng...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Vũ Thu Phương

    Bố tôi cũng bị căn bệnh đau nửa đầu này. Nhưng rất may bố tôi chưa bao giờ bị đột quỵ cả. Cảm ơn bác sĩ đã cho tôi biết thêm những kiến thức rất là bổ ích. Tôi mong bác sĩ sẽ có nhiều bài viết hữu ích như thế này nữa.

    31/01/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung