Hoang tưởng

Đọc trong 7 phút Chia sẻ Zalo
Hoang tưởng

Tóm tắt Bệnh lý

Hoang tưởng là một chứng rối loạn tâm thần rất phổ biến. Hãy cùng Hello Doctors tìm hiểu rõ hơn về bệnh hoang tưởng, nguyên nhân, dấu hiệu để có cách chữa trị kịp thời.

Hoang tưởng sẽ làm ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình và các mối quan hệ xung quanh. Nếu bạn đang nghi ngờ người thân đang có vài dấu hiệu của bệnh hoang tưởng hoặc bạn nghi ngờ chính mình hãy liên hệ đến bác sĩ tâm lý tư vấn miễn phí qua điện thoại tránh để bệnh trở nên nặng hơn theo số 1900 1246

1. Bệnh hoang tưởng là gì

2. Triệu chứng của bệnh hoang tưởng

3. Nguyên nhân gây ra hoang tưởng

4. Tác hại của bệnh hoang tưởng

5. Điều trị bệnh hoang tưởng

6. Phòng chống bệnh hoang tưởng

7. Bác sĩ điều trị hoang tưởng

8. Chia sẻ từ bệnh nhân

[bstamthan]

ICD-10: F22 (Các rối loạn hoang tưởng dai dẳng) DSM-5: Delusional Disorder

Phân loại Mức độ (Severity)

  • Bệnh nhân có thể gây án mạng (giết vợ/chồng vì hoang tưởng ghen tuông, hoặc tấn công hàng xóm vì cho rằng bị hãm hại).

1. Tổng quan Lâm sàng

Tóm tắt nhanh (TL;DR)

Rối loạn hoang tưởng (Delusional Disorder) là một dạng bệnh tâm thần mà đặc trưng cốt lõi là người bệnh có những niềm tin mãnh liệt, sai lệch hoàn toàn với thực tế (thường là hoang tưởng bị hại, bị ghen tuông, bị theo dõi), dù cho có mọi bằng chứng logic chứng minh họ sai.

Thông tin Dịch tễ (Key Facts)

  • Khác với Tâm thần phân liệt, bệnh nhân Hoang tưởng vẫn giữ được ngoại hình chỉnh chu, logic lời nói tốt (trừ khi đụng đến chủ đề hoang tưởng).
  • Họ hiếm khi có ảo thanh. Cuộc sống của họ xoay quanh niềm tin sai lệch đó.

Định nghĩa & Sinh bệnh học

Rối loạn dopamine khu trú tại các vùng não liên quan đến việc đánh giá mối đe dọa (Hạch hạnh nhân) khiến não bộ diễn dịch sai lầm các sự kiện bình thường thành các thuyết âm mưu đe dọa tính mạng.

2. Triệu chứng và Nguyên nhân

Dấu hiệu Cấp cứu (Red Flags)

Bệnh nhân chuẩn bị vũ khí để "tự vệ" hoặc "trả thù" những người mà họ hoang tưởng là kẻ thù.

Dấu hiệu & Triệu chứng

  • Tin rằng mình bị gắn chip, bị theo dõi bởi camera hoặc vệ tinh.
  • Hoang tưởng ghen tuông (Othello Syndrome): Tin chắc bạn đời ngoại tình dù không có bằng chứng, kiểm tra điện thoại/quần áo liên tục.
  • Hoang tưởng bị hại: Tin rằng người khác đang bỏ độc vào thức ăn của mình.
  • Không chấp nhận sự thật dù có người giải thích bằng logic.

Nguyên nhân gây bệnh

Di truyền học, khiếm khuyết thính giác/thị giác ở người già (gây nghi ngờ người khác), lạm dụng chất ma túy đá dài ngày (Hoang tưởng do chất).

3. Chẩn đoán & Biến chứng

Chẩn đoán & Cận lâm sàng

Chẩn đoán bệnh

Nếu nghi ngờ một người mắc bệnh hoang tưởng, bác sĩ sẽ tiến hành khám và làm một số xét nghiệm để giúp loại trừ khả năng bạn mắc các tình trạng có triệu chứng tương tự nghiện rượu và ma túy. Bác sĩ cũng có thể yêu cầu xét nghiệm hình ảnh, chẳng hạn như chụp MRI hoặc CT.

Bác sĩ sẽ kiểm tra tình trạng tâm thần của người bệnh bằng cách quan sát sự xuất hiện, thái độ và hỏi về những suy nghĩ, tâm trạng, hoang tưởng, ảo giác, sử dụng chất và khả năng bạo lực hoặc tự tử. Họ cũng sẽ thảo luận về tiền sử bệnh lý cá nhân và gia đình.

Công cụ sàng lọc & Bài test

mmpi

Thực hiện bài test sàng lọc nhanh để đánh giá tình trạng sức khỏe tâm lý của bạn. Kết quả sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn.

Thực hiện ngay qua Zalo

Biến chứng có thể gặp

4. Tác hại và biến chứng của bệnh hoang tưởng

Bệnh hoang tưởng có thể dẫn đến những hậu quả nghiệm trọng cho bản thân người bệnh và những người xung quanh. Cụ thể là: 

  • Hoang tưởng khiến cho người bệnh luôn lo ngại, nghi kị những người xung quanh, làm rạn nứt các mối quan hệ xã hội cũng như có nguy cơ tan vỡ hạnh phúc gia đình. 
  • Bệnh hoang tưởng khiến cho người bệnh gặp hạn chế lớn trong công việc do không thể làm việc nhóm.
  • Bệnh hoang tưởng khiến cho người bệnh trở nên nóng nảy, dễ giận dữ và tấn công người khác. Trong trường hợp xấu nhất người bị bệnh hoang tưởng có thể trở thành sát nhân giết người. 
  • Bệnh hoang tưởng nếu nặng hơn có thể khiến cho người bệnh có những suy nghĩ tiêu cực, thậm chí có ý nghĩ tự sát.

Cần Tư vấn Y khoa Chuyên sâu?

Hello Doctor - Mang sức khỏe đến cuộc sống

4. Phác đồ Điều trị

Tổng quan Phác đồ

Việc điều trị Rối loạn hoang tưởng là một thách thức lớn vì bệnh nhân không bao giờ tin mình có bệnh. Thuốc chống loạn thần là bắt buộc để bẻ gãy niềm tin sai lệch.

Nhóm thuốc hỗ trợ

Sử dụng các nhóm thuốc chống loạn thần mạnh hoặc dạng tiêm Depot. Không tự ý mua thuốc an thần thảo dược vì không có tác dụng.
Can thiệp Ưu tiên (First-line):
Hóa dược (Psychopharmacology):
- Thuốc chống loạn thần thế hệ 2 để chặn Dopamine. Bác sĩ thường phải khéo léo kê thuốc dưới dạng "thuốc bổ não" hoặc "thuốc trị mất ngủ" để bệnh nhân chịu uống.
Chống chỉ định & Thận trọng:
TUYỆT ĐỐI KHÔNG cười cợt, tranh cãi gay gắt, hoặc cố gắng chứng minh hoang tưởng của họ là sai. Việc này sẽ khiến họ đưa bạn vào "danh sách kẻ thù". KHÔNG hùa theo hoang tưởng của họ.

5. Chăm sóc & Theo dõi

Lịch trình Theo dõi (Follow-up)

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

Chồng tôi luôn cho rằng tôi có tình nhân và kiểm tra camera suốt ngày, anh ấy bị sao?
Anh ấy có khả năng mắc Hội chứng Hoang tưởng ghen tuông (Othello Syndrome). Đây là một bệnh tâm thần nặng, não bộ bị lỗi hóa chất sinh ra sự nghi ngờ bệnh lý, không phải do bạn làm gì sai.
Tôi giải thích gãy lưỡi mà mẹ tôi vẫn tin là hàng xóm bỏ bùa, làm sao đây?
Với người bệnh hoang tưởng, sự logic đã bị vô hiệu hóa. Bạn càng giải thích, họ càng nghĩ bạn hùa với hàng xóm. Hãy nhẹ nhàng nói: "Mẹ cảm thấy không an toàn phải không, con sẽ bảo vệ mẹ, mẹ uống viên thuốc ngủ này cho khỏe nhé".
Làm sao lừa bệnh nhân uống thuốc khi họ sợ bị đầu độc?
Bạn cần đưa họ đi khám bác sĩ. Bác sĩ sẽ dùng các loại thuốc dạng không màu không mùi tan trong nước, hoặc sử dụng phương pháp Tiêm thuốc tác dụng kéo dài 1 tháng.
Hoang tưởng do chơi ma túy đá có chữa được không?
Có thể chữa được bằng thuốc chống loạn thần, nhưng BẮT BUỘC phải cai ma túy đá. Nếu não bộ cứ tiếp tục nạp ma túy, hoang tưởng sẽ trở thành vĩnh viễn và không đáp ứng thuốc.
Người bị hoang tưởng có phải là người bị ngốc không?
Hoàn toàn không. Trí thông minh và logic trong công việc của họ có thể vẫn rất xuất sắc. Sự sai lệch chỉ nằm ở một chủ đề duy nhất (ví dụ: ghen tuông, bị hại).
Tôi có nên hùa theo niềm tin của bệnh nhân để họ vui không?
Không. Đừng tranh cãi, nhưng cũng đừng đồng thuận. Hãy giữ thái độ trung lập: "Tôi hiểu bạn đang rất sợ hãi vì nghĩ có người hại bạn, tôi sẽ giúp bạn cảm thấy an toàn hơn".

Dịch vụ Khám & Điều trị liên quan

Khám chuyên khoa Tâm thần

Khám, tư vấn và điều trị các rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu, rối loạn lưỡng cực, mất ngủ mãn tính với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giỏi.

300.000đ - 500.000đ
Đặt lịch khám ngay

Tham vấn và Trị liệu Tâm lý

Dịch vụ tham vấn tâm lý 1-1 với chuyên gia tâm lý, hỗ trợ giải quyết các vấn đề căng thẳng, sang chấn tâm lý, khủng hoảng tuổi dậy thì, hôn nhân gia đình.

1.000.000đ/giờ
Nhận tham vấn ngay

Tư vấn sâu với trợ lý thông minh

Trải nghiệm dịch vụ tư vấn y tế chuyên sâu 24/7 cùng trợ lý thông minh, hỗ trợ phân tích triệu chứng và định hướng chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa.

Bác sĩ điều trị

Nguyễn Thi Phú
Thạc sĩ - Bác sĩ
Nguyễn Thi Phú
Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược
Kinh nghiệm: 23 năm
Xem chi tiết
Nguyễn Trọng Tuân
Bác sĩ
Nguyễn Trọng Tuân
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 25 năm
Xem chi tiết
Phạm Công Huân
Bác sĩ Chuyên khoa II
Phạm Công Huân
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 14 năm
Xem chi tiết
Lê Duy
Bác sĩ
Lê Duy
Nơi làm việc: Trung tâm Pháp Y Tâm thần Khu vực TP. Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 17 năm
Xem chi tiết
Nguyễn Viết Chung
Thạc sĩ
Nguyễn Viết Chung
Nơi làm việc: Khoa Y Dược - Đại học Quốc Gia Hà Nội.
Xem chi tiết
Lê Thị Phương Thảo
Thạc sĩ - Bác sĩ nội trú
Lê Thị Phương Thảo
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 13 năm
Xem chi tiết
Phạm Thị Hoài Mai
Bác sĩ
Phạm Thị Hoài Mai
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng
Kinh nghiệm: 6 năm
Xem chi tiết
Vũ Thị Lan
Bác sĩ Chuyên khoa II
Vũ Thị Lan
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Xem chi tiết
Phạm Hồng Phát
Bác sĩ
Phạm Hồng Phát
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 12 năm
Xem chi tiết
Lê Văn Trung
Bác sĩ
Lê Văn Trung
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 11 năm
Xem chi tiết
Huỳnh Thanh Hiển
Bác sĩ Chuyên khoa II
Huỳnh Thanh Hiển
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 41 năm
Xem chi tiết

Đánh giá cho bài viết về bệnh  Gửi đánh giá

  • Mai Quỳnh Trang

    Dạo gần đây anh trai tôi rất nhạy cảm, rất hay nổi nóng và đặc biệt luôn nghĩ người khác có bí mật gì đó giấu mình. Cho dù mọi người có giải thích đến mấy đi chăng nữa thì anh ấy vẫn cho là mọi người có chuyện giấu mình. Tôi đã đặt lịch khám cho anh ý, mong sao bác sĩ có thể chữa khỏi bệnh cho anh ý.

    08/01/2018
  • Trần Khanh Trinh.

    Bài viết cung cấp nhiều thông tin hữu ích. Xin cảm ơn tác giả. Nhân đây chị Nguyễn Thị Phượng có thể trao đổi kinh nghiệm khuyên nhủ người bệnh chịu hợp tác đi khám và điều trị được không ạ. Cảm ơn trước.

    03/11/2017
  • Lê Minh Hà

    Điều trị bệnh này thực sự khiến tôi cảm thấy rất mệt mỏi nhưng cũng phải cố gắng kiên trì điều trị. Mọi người cũng nên như vậy

    16/10/2017
  • Nguyễn Ngọc Anh

    Điều trị bệnh này cần thời gian dài chứ không phải trong ngày một ngày hai. Ai có người thân mắc bệnh thì nên chuẩn bị sẵn tâm lý.

    05/10/2017
  • Nguyễn Thị Phượng

    Gia đình tôi có người bị bệnh hoang tưởng. Để thuyết phục được người đó tin là mình bị bệnh và chữa trị là cả một vấn đề. Tôi đã phải nhờ đến sự trợ giúp của bác sĩ Phú mới đưa được người đó đi khám. Cảm ơn bác sĩ Phú rất nhiều

    29/09/2017
  • Quý Bình

    Bệnh hoang tưởng đã từng khiến tôi rất khổ sở. Tôi có những ý nghĩ điên rồ, dễ nổi nóng và hờ hững với gia đình của mình. Nếu không gặp được bác sĩ Phú thì không biết giờ này tôi ra sao nữa

    21/09/2017
  • Nguyễn Tuấn

    Tôi nghĩ mình đang có dấu hiệu của bệnh hoang tưởng. Tôi thường nghe thấy tiếng nói bên tai và khó điều chỉnh được cảm xúc của mình.

    20/09/2017
  • Trần Thị Phượng

    Căn bệnh hoang tưởng này nó làm cả gia đình tôi khốn khổ. Chồng tôi do uống nhiều rượu mà bị bệnh hoang tưởng, thường xuyên chửi bới vợ con. Còn hay tưởng tượng ra những chuyện linh tinh. Tôi đã khuyên nhủ chồng đi khám nhưng chồng tôi không chịu. Vừa qua tôi thấy có một số anh chị chia sẻ đã đưa người thân đi khám và chữa khỏi bệnh, tôi rất mong muốn có thể đưa chồng tôi đi khám chỗ bác sĩ Phú.

    11/09/2017
  • Lê Hoài An

    Em trai của tôi cũng đã từng có dấu hiệu của bệnh hoang tưởng. Nhưng may mà đã được cho đi điều trị sớm nên đã khỏi được bệnh rồi ạ. Mọi người nên kiên quyết đưa người bệnh đi khám, bởi những người mắc bệnh hoang tưởng họ không bao giờ chịu thừa nhận mình mắc bệnh đâu ạ.

    06/09/2017
  • Nguyễn Thùy Linh

    Dấu hiệu của bệnh hoang tưởng rất khó nhận biết. Gia đình tôi có người mắc bệnh hoang tưởng nhưng thường dấu bệnh. Về sau gia đình kiên quyết đưa đi khám chỗ bác sĩ Phú mới biết mắc bệnh. Đến nay, người thân của tôi đã đỡ hơn rất nhiều.

    11/08/2017
Xem thêm đánh giá

Gửi bình luận của bạn

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Message*