Hưng cảm

Phân loại Mức độ (Severity)

Tóm tắt nhanh (TL;DR)

Thông tin Dịch tễ (Key Facts)

• Hưng cảm KHÔNG PHẢI là sự vui vẻ bình thường. Nó là trạng thái "đứt phanh" của não bộ, cực kỳ nguy hiểm.
• Bệnh nhân hưng cảm TỪ CHỐI điều trị vì họ thấy mình "đang khỏe nhất, giỏi nhất từ trước đến nay".

Định nghĩa & Sinh bệnh học

Dấu hiệu Cấp cứu (Red Flags)

Dấu hiệu & Triệu chứng

• Ngủ rất ít (1-2 tiếng/ngày) nhưng vẫn tràn trề sinh lực, không thấy mệt mỏi.
• Tư duy phi mã: Ý tưởng nảy ra liên tục, nói cực nhanh, không cho ai chêm vào.
• Hành vi bốc đồng: Mua sắm vô tội vạ (ví dụ mua 10 chiếc xe máy một lúc), đầu tư hoang tưởng, quan hệ tình dục bừa bãi.
• Hoang tưởng tự cao: Nghĩ mình là vĩ nhân được phái xuống cứu thế giới, có năng lực ngoại cảm.

Nguyên nhân gây bệnh

Chẩn đoán & Cận lâm sàng

Hưng cảm không phải là một bệnh hay một rối loạn độc lập, riêng rẽ mà nói đúng hơn hưng cảm luôn được chẩn đoán như là một phần của tình trạng rối loạn lưỡng cực. Để hiểu rõ hơn về bệnh hưng cảm, mời bạn theo dõi bài viết của Hello Doctor dưới đây.

1. Hưng cảm là gì

2. Triệu chứng của hưng cảm

3. Nguyên nhân gây ra hưng cảm

4. Điều trị bệnh hưng cảm

• Chẩn đoán
• Điều trị
• Tiên lượng

5. Bác sĩ điều trị

6. Chia sẻ của bệnh nhân

Chẩn đoán

Theo tiêu chuẩn DSM – 5 (Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn sức khoẻ tâm thần) của Hội Tâm thần học Hoa Kỳ, để có thể chẩn đoán được giai đoạn hưng cảm, phải có ba hoặc nhiều hơn trong số các triệu chứng sau đây:

• Tự đánh giá cao bản thân hoặc ý tưởng tự cao quá mức.
• Giảm nhu cầu ngủ (ví dụ, một người cảm thấy khỏe hẳn sau 3 giờ ngủ).
• Nói nhiều hơn thường lệ hoặc bị thôi thúc nói liên tục.
• Tư duy phân tán hoặc thấy nhiều ý nghĩ xuất hiện dồn dập cùng một lúc.
• Sự chú ý dễ dàng bị thu hút bởi các mục tiêu không quan trọng hoặc không liên quan.
• Tăng cường hoạt động có mục tiêu (như hoạt động xã hội, làm việc, học tập, hoặc tình dục) hoặc kích động tâm thần vận động.
• Tham gia quá nhiều vào các hoạt động vui nhộn, mang lại thích thú nhưng có khả năng gây ra những hậu quả tai hại (ví dụ: mua sắm tự do quá mức, quan hệ tình dục bừa bãi, hoặc đầu tư kinh doanh không hợp lý).

Ngoài ra cũng còn rất nhiều triệu chứng kèm theo khác, nhưng trên đây là những triệu chứng điển hình và thường gặp nhất của hưng cảm. 

Biến chứng có thể gặp

Tiên lượng

Các giai đoạn hưng cảm thường tự thoái lui dù có hoặc không có điều trị, nhưng các cơn hưng cảm xảy ra đơn lẻ thì rất hiếm. Thuật ngữ "lưỡng cực" được đưa ra là hợp lý bởi vì đa số những người trải qua các giai đoạn hưng cảm cũng trải qua giai đoạn trầm cảm. Trên thực tế, hầu hết các bệnh nhân rối loạn lưỡng cực bị ảnh hửng nặng nề thì tần suất gây ra do trầm cảm nhiều hơn hẳn do hưng cảm.

Các nghiên cứu đã cho thấy không có sự tiên lượng bệnh khác nhau nào dựa theo tuổi tác hoặc giới tính. Tuy nhiên, nếu khởi phát bệnh ở tuổi nhỏ hoặc tuổi thanh thiếu niên thì báo hiệu tình trạng bệnh sẽ lâu dài hơn là khởi phát sau đó.

Bệnh nhân chuyển trực tiếp từ một trạng thái này (hưng cảm hoặc trầm cảm) sang trạng thái kia thì bệnh cũng sẽ có khuynh hướng kéo dài hơn và thường xuyên tái phát hơn so với những bệnh nhân chỉ có hưng cảm hoặc chỉ có trầm cảm.

Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng trình tự chuyển đổi của hai trạng thái cũng quan trọng. Bệnh nhân chuyển từ trầm cảm sang hưng cảm thì sẽ phải điều trị lâu dài hơn và các triệu chứng “đột phá” hơn nhiều trong điều trị dự phòng so với bệnh nhân có trình tự ngược lại. 

Cuối cùng, mặc dù sự hiện diện của các biểu hiện loạn thần ở người bệnh dường như không ảnh hưởng đến tác động chống hưng cảm cấp của thuốc chuyên khoa, nhưng nó dự đoán được tình trạng bệnh sẽ phải lâu dài hơn.

Để điều trị chứng hưng cảm, bạn có thể liên hệ với các bác sĩ của Hello Doctor để được hỗ trợ và giúp đỡ. Liên hệ đến số 1900 1246 để đặt lịch khám với các bác sĩ.

Tổng quan Phác đồ

Nhóm thuốc hỗ trợ