Bệnh loạn thần ở người già - triệu chứng và cách điều trị

Lão hóa là quy luật tất yếu của tự nhiên. Đó cũng chính là lý do mà người già thường gặp phải những rối loạn tâm lý, điển hình là loạn thần tuổi già. Vậy những triệu chứng nhận biết bệnh loạn thần ở người già là gì? Cách điều trị ra sao? Để biết được câu trả lời, mời bạn theo dõi bài viết sau đây.

Tư vấn với Bác sĩ Tâm thần - Tâm lý (Bảo mật 100%)

Liên hệ ngay để được chuyên gia hỗ trợ điều trị Trầm cảm, Rối loạn lo âu, Mất ngủ.

Chat Zalo Gọi 1900 1246 Messenger

Hệ thống phòng khám tại: HCM, Hà Nội

1. Bệnh loạn thần tuổi già là gì?

Chứng loạn thần được đặc trưng bởi liên hệ sai lệch với thực tế. Và nó là một triệu chứng của những rối loạn tâm thần nghiêm trọng. Ở người già, chứng loạn thần thuộc nhóm loạn thần thực tổn, tức là có những tổn thương ở hệ thần kinh  nhất định gây nên các triệu chứng loạn thần. 

Người bị bệnh loạn thần sẽ bị rối loạn nhận thức và ý thức, dẫn đến có những những hành động và suy nghĩ sai lầm, không biết điều khiển cảm xúc để phản hồi với môi trường, không thể giao tiếp hiệu quả với xã hội.

2. Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh loạn thần ở người già

Cũng như các nhóm loạn thần khác, loạn thần người già cũng đặc trưng bởi triệu chứng ảo giác và triệu chứng hoang tưởng. Tuy nhiên, những triệu chứng này ảnh hưởng bởi cả các yếu tố tâm lý xã hội và cả tâm lý lứa tuổi. Sự khác biệt này sẽ được phân tích ở các ví dụ dưới đây.

- Ảo giác: Ảo giác là những trải nghiệm cảm xúc xảy ra mặc dù không có những kích thích thực tế. Ảo giác là tri giác về một sự vật, hiện tượng không hề có thật trong hiện tại khách quan. Đó có nghĩa là họ có thể nhìn thấy, nghe thấy, cảm thấy hoăc ngửi thấy những gì hoàn toàn không có thật. Một người bị ảo giác có thể nhìn thấy những vật không tồn tại hoặc nghe thấy ai đó đang nói khi họ nói chuyện một mình.Ví dụ, một người bị ảo giác có thể nhìn thấy thứ gì đó, chẳng hạn như một người ở trước mặt họ nhưng thực sự thì không có ai ở đó. Người già thường hay nói chuyện một mình chính là triệu chứng ảo giác, tâm lý người già thường cảm thấy cô đơn nên luôn muốn có người cùng tâm sự nói chuyện. Hai loại ảo giác thường gặp là:

• Ảo thanh
• Ảo thị

- Hoang tưởng: Hoang tưởng là niềm tin hoặc ấn tượng sai lầm được củng cố vững chắc mặc dù nó mâu thuẫn với thực tế và những gì thường được cho là đúng. Ví dụ: Người già thường có suy nghĩ bị con cái bỏ rơi, sợ bị cho vào trại dưỡng lão, hoang tưởng lo lắng (luôn cho rằng mình bị bệnh nan y, không chữa được)…

- Ngoài ra còn các triệu chứng khác như:

• Khó tập trung
• Tinh thần giảm sút
• Ngủ quá nhiều hoặc không ngủ đủ
• Lo lắng
• Đa nghi
• Xa lánh gia đình và bạn bè
• Nói chuyện thiếu logic, ví dụ như nói những chủ đề không liên quan
• Bị trầm cảm
• Có ý nghĩ hoặc hành động tự tử

3. Nguyên nhân gây ra loạn thần tuổi già

Người già phải đối mặt với quá trình lão hóa, đó là quy luật của tự nhiên. Có ba yếu tố trong quá trình lão hoá là sinh học, xã hội và tâm lý.

Những biến đổi sinh học phức tạp phụ thuộc vào các đặc điểm di truyền (cha mẹ có tuổi thọ cao thì khả năng con cái cũng có tuổi thọ cao), dinh dưỡng, suy giảm chức năng giác quan như nghe hoặc nhìn, bệnh tật, chấn thương và lối sống. 

Các yếu tố xã hội xuất phát từ stress, kết nối giữa công việc, gia đình và cộng đồng. Bất kì một lĩnh vực nào trong số này bị đảo lộn cũng đều gây ra hiện tượng “trống trải”, kết quả là người già dễ cảm giác cô đơn hụt hẫng. Các sự kiên gây sang chấn tâm lý như cái chết của bạn bè thân thiết, con cái tách riêng, chuyển nơi sống khiến môi trường xa lạ cũng là những yếu tố nguy cơ. 

Sự bấp bênh về kinh tế của tuổi già kèm theo mất dần tính độc lập, ý thức được ngày càng rõ sự giảm sủt về thể lực và tâm trí, cô đơn, sợ cái chết đến gần. Quá trình già thường ít được chấp nhận. 

Chính những nguyên nhân trên dẫn đến những căn bệnh thực tổn của hệ thần kinh như teo não, Alzheimer, Parkinson, … Từ đó dẫn đến những rối loạn thần kinh hay loạn thần.

4. Các bệnh thường đi kèm loạn thần tuổi già

Ở lứa tuổi “gần đất xa trời”, người già thường không phải chỉ chịu một căn bệnh mà thường là nhiều bệnh kết hợp, cả thực thể  lẫn cơ năng, cả thể chất lẫn tinh thần.

Nếu người già bị loạn thần lại kèm theo các bệnh thực thể như tim mạch, tiểu đường, tăng huyết áp… sẽ khiến cho việc chăm sóc gặp nhiều khó khăn hơn. Còn nếu loạn thần kết hợp với sa sút trí tuệ hay trầm cảm, việc tiếp xúc và điều trị sẽ là thách thức lớn cho cả người chăm soc và bác sĩ điều trị.

5. Phòng chống bệnh loạn thần tuổi già

- Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Gần đây, nhiều nghiên cứu đã chứng minh giữ gìn sức khỏe thể chất góp phần “giữ gìn sức khỏe của não bộ”, hoạt động cơ thể và tiết chế ăn uống giúp giảm nồng độ cholesterol trong máu và huyết áp thấp, sức lực dồi dào cho phép cơ thể phân phối nhiều oxy cho não. Hơn nữa, các hoạt động kích thích não bộ như chơi chữ, đọc sách báo, học kỹ năng mới cũng giúp não bộ duy trì tuổi xuân. Để ngăn ngừa bệnh loạn thần tuổi già, chúng ta hãy chủ động hoạt động cơ thể một cách đều đặn sẽ mang lại rất nhiều lợi ích như: Duy trì và cải thiện trí nhớ; Duy trì và cải thiện khả năng hoạt động tâm thần; Phòng ngừa suy giảm hoạt động trí tuệ; Vui vẻ, phòng ngừa và làm nhẹ trầm cảm; Cải thiện sức khỏe thể lực.

- Đối với người chăm sóc người già, điều đầu tiên và quan trọng nhất là phải quan tâm, chú ý đến hành vi cử chỉ, thái độ của người già để có thể phát hiện kịp thời bệnh loạn thần, thường xuyên nói chuyện chia sẻ để giảm bớt tâm lý cô đơn, làm giảm khả năng xuất hiện các triệu chứng ảo giác, hoang tưởng.

Ngay khi phát hiện, tốt nhất là nên đưa bệnh nhân đi gặp bác sĩ tâm lý để có thể chữa trị kịp thời. Để điều trị bệnh với các bác sĩ của Hello Doctor, bạn có thể liên hệ đặt khám theo số điện thoại 1900 1246.