Dấu hiệu nhận biết hội chứng hoang tưởng tuổi dậy thì

Dấu hiệu nhận biết hội chứng hoang tưởng tuổi dậy thì

Hoang tưởng tuổi dậy thì là một bệnh tâm lý không phổ biến, nó còn có các tên gọi khác như “hội chứng tuổi dậy thì", "hội chứng tuổi teen" hay “hội chứng Chuunibyou”. 

Những thông tin mà bạn có thể tham khảo trong bài viết:

  1. Chứng hoang tưởng tuổi dậy thì là gì
  2. Dấu hiệu chứng hoang tưởng tuổi dậy thì
  3. Nguyên nhân hoang tưởng tuổi dậy thì
  4. Điều trị hoang tưởng tuổi dậy thì

Bác sĩ tham vấn thông tin:

Bs Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức - Hà Nội

  Gọi Bs. Đức  

Bs Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân - HCM

 Gọi Bs. Tuân  

Chat trên Facebook
Liên hệ ngay

1. Chứng hoang tưởng tuổi dậy thì là gì?

Tuổi dậy thì ở con gái bắt đầu vào khoảng 10-11 tuổi cho đến 15-17 tuổi; con trai bắt đầu dậy thì lúc 11-12 tuổi và kết thúc vào khoảng 1-17 tuổi. 

Đây là khoảng thời gian các em đang học trung học, vì thế nó mới có tên tiếng nhật là “hội chứng Chuunibyou”- có nghĩa là căn bệnh của những học sinh trung học. Bước ngoặt lớn của dậy thì đối với phụ nữ là có kinh nguyệt, là lần hành kinh đầu tiên, trung bình diễn ra vào khoảng 12-13 tuổi; đối với nam, là sự xuất tinh đầu tiên, trung bình diễn ra vào tuổi 13. Tuổi dậy thì là sự biến đổi lớn về tâm lý, sinh lý của con người. Ở giai đoạn này, tâm lý các em chưa ổn định, kèm theo sự thay đổi các hormone trong cơ thể khiến những căn bệnh về tâm lý dễ xảy ra hơn.

Hoang tưởng là một triệu chứng tâm thần. Trong đó, người bệnh xuất hiện các suy nghĩ sai lệch mà họ luôn cho là đúng, người khác không thể đả thông hay giải thích được. Hoang tưởng có nhiều loại, do nhiều nguyên nhân khác nhau. Để hiểu rõ hơn về bệnh hoang tưởng, bạn có thể tham khảo thêm thông tin trong bài viết "Dấu hiệu hoang tưởng".

Ở tuổi dậy thì, các bạn thường gặp 3 loại hoang tưởng chính sau đây:

  • Hoang tưởng phạm tội: luôn chán ghét cuộc sống, muốn phá bỏ những quy tắc, luật lệ trong cuộc sống. Họ tự tạo cho mình lớp vỏ bọc là luôn phá vỡ luật lệ, thậm chí vi phạm pháp luật.
  • Kì thị đám đông: Đây được gọi là nhóm Anti Social, họ là người luôn  phản đối những thứ được nhiều người yêu thích, những thứ được cho là xu hướng chung, và chọn cho mình những sở thích “không giống ai” để tạo sự khác biệt, gây sự chú ý.
  • Hoang tưởng mình có năng lực siêu nhiên: Đây là loại hoang tưởng dễ mắc phải, họ luôn cho mình là người siêu phàm, có năng lực siêu nhiên ẩn giấu.

2. Dấu hiệu và biểu hiện nhận biết của chứng hoang tưởng tuổi dậy thì

Các triệu chứng bệnh hoang tưởng ở thiếu niên có thể xảy ra dần dần qua nhiều ngày, hàng tuần, vài tháng hoặc hơn. Các triệu chứng sớm của hoang tưởng tuổi dậy thì đôi khi có thể giống như những vấn đề khác như lo âu hoặc trầm cảm.

Đặc biệt là lúc đầu, các triệu chứng có thể trông giống như những dấu hiệu bình thường của tuổi dậy thì: điểm học tập kém, thay đổi bạn bè, khó ngủ hoặc hay cáu gắt.

Nhưng có một số dấu hiệu cảnh báo sớm ở thanh thiếu niên xuất hiện như những thay đổi trong suy nghĩ, cảm xúc và hành vi dưới đây có thể gợi ý đến một bệnh hoang tưởng tuổi dậy thì:

  • Luôn sống khép kín, tách biệt với thế giới bên ngoài.
  • Nhút nhát, ngại giao tiếp xã hội, sợ đám đông.
  • Hay cáu gắt một cách khó hiểu.
  • Cư xử như người lớn, không muốn bị đối xử nhưu trẻ con.
  • Luôn tin rằng mình có sức mạnh siêu nhiên, hoang tưởng rằng mình có sức mạnh vĩ đại, là người phi thường.
  • Có sử dụng chất gây nghiện, rượu bia, thuốc lá.

Bệnh hoang tưởng ở tuổi dậy thì có một số triệu chứng giống với bệnh trầm cảm, bạn có thể xem thêm dấu hiệu của bệnh trầm cảm ở tuổi dậy thì tại bài viết: "Dấu hiệu bệnh trầm cảm tuổi thiếu niên".

3. Nguyên nhân gây ra bệnh hoang tưởng tuổi dậy thì

Trẻ ở độ tuổi dậy thì có những thay đổi lớn về hình thể bên ngoài cũng như tâm sinh lý. Vì thế nên các em nhạy cảm hơn, dễ thay đổi cảm xúc hơn và dễ mắc các bệnh tâm lý hơn.

Về hình thể bên ngoài, khi bước vào tuổi dậy thì các em có những thay đổi về bộ phận sinh dục: Con gái ngực to ra, có kinh nguyệt; con trai vỡ giọng, bắt đầu có ria mép, mọc mụn...Thương cùng lứa tuổi, nếu có em dậy thì trước sẽ bị bạn bè trêu chọc về ngoại hình, từ đó gây tâm lý tự ti, khiến các em sống khép kín hơn. Nếu không có người giải thích cho các em hiểu, các em sẽ gặp gánh nặng tâm lý và dễ mắc bệnh hơn.

Tuổi dậy thì cũng là giai đoạn trẻ thay đổi môi trường học, thường là từ cấp 1 lên cấp 2 hoặc cuối cấp 2. Sự thay đổi môi trường khiến trẻ khó thích nghi kịp thời và dễ bị bạn bè xấu lôi kéo, sử dụng chất kích thích… Ngoài ra, áp lực học tập tăng lên khiến trẻ dễ bị stress kéo dài.

Trẻ ở độ tuổi này còn có tư tưởng muốn thể hiện mình để gây ấn tượng với bạn khác giới, người mà mình thích. Trẻ có thể có những hành động xốc nổi, không suy nghĩ đến hậu quả.

Sự thay đổi hormone trong cơ thể, đặc biệt là hormone sinh dục cũng là một nguyên nhân khiến trẻ trong độ tuổi dậy thì mắc chứng hoang tưởng. Các hormone này khiến trẻ khó kìm chế bản thân, dễ xúc động và dễ cáu gắt.

4. Các phương pháp chữa trị bệnh hoang tưởng tuổi dậy thì

Với những trường hợp nhẹ, bệnh sẽ tự khỏi khi trẻ lớn dần lên mà không để lại di chứng gì. Tuy nhiên nếu bệnh nặng, trẻ cần được sự can thiệp về y kho.

Bố mẹ hoặc người giám sát trẻ nên để ý các dẫu hiệu sớm của bệnh như: suy giảm khả năng học hành, căng thẳng, dễ cáu gắt, đôi lúc tỏ ra hỗn láo đối với người lớn, mất ngủ, có những hành vi bất thường như bỏ nhà ra đi, gây hấn với người khác, cảm xúc thất thường…

Nếu để ý thấy trẻ có các rối loạn hành vi, suy nghĩ lệch lạc, cần tìm hiểu thật kĩ để không bỏ sót bệnh. Có thể từ những rối loạn hành vi này, trẻ sẽ có những hành vi và lời nói không phù hợp với thực tế, và là triệu chứng của bệnh loạn thần.

Hoang tưởng tuổi dậy thì có thể điều trị khỏi nếu được chẩn đoán và điều trị sớm. Bố mẹ nên để ý và đưa con đi khám kịp thời.

Cha mẹ có thể tham khảo cách điều trị bệnh hoang tưởng trong bài viết: Chữa trị bệnh hoang tưởng.



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Thành Long

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thành Long

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại Học Y Hà Nội

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Thông tin thêm về Hoang tưởng

Cách nhận biết bệnh hoang tưởng mang thai - thai kỳ giả
Hoang tưởng mang thai là thuật ngữ y khoa để nói về tình trạng thai kỳ giả. Hoang tưởng mang thai có thể gây ra nhiều dấu hiệu và triệu chứng của thai kỳ,...
Nên đi khám chữa bệnh hoang tưởng ở đâu?
Chào bác sĩ! Thời gian gần đây cô cháu thường có những rối loạn về hành vi như có ý nghĩ hoặc nói về các sự việc...
Người hoang tưởng có nguy cơ cao thực hiện hành vi bạo lực
Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, người mắc bệnh hoang tưởng thường có xu hướng trở nên bạo lực và mất kiểm soát hành vi hơn trước khi họ mắc bệnh....
Bệnh hoang tưởng do rượu - dấu hiệu, triệu chứng và cách chữa trị
Một số dạng bệnh hoang tưởng do rượu đặc trưng là hoang tưởng ghen tuông, hoang tưởng bị hại,.... Bệnh dễ bị nhầm lẫn với tâm thần phân liệt. Nếu không được điều...
Bệnh hoang tưởng ở người già - triệu chứng và cách chữa trị
Người cao tuổi thường gặp nhiều chứng bệnh về thần kinh, trong đó bệnh hoang tưởng có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống sinh hoạt thường ngày của người bệnh. Bệnh hoang tưởng...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

    Bình luận, đặt câu hỏi

    Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

    Nội dung