Hướng dẫn cách sử dụng thuốc điều trị HIV Zidovudine - ZDV

Hướng dẫn cách sử dụng thuốc điều trị HIV Zidovudine - ZDV

ZIDOVUDINE -  ZDV hay còn được gọi là azidothymidine là dược phẩm có cấu tạo hóa học tương tự thymidine. Thuốc được bắt đầu nghiên cứu ứng dụng trong điều trị HIV từ năm 1985 và được FDA công nhận như là một thuốc điều trị giúp làm chậm diễn tiến của bệnh HIV/AIDS. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cho bạn biết cách thuốc hoạt động và phải sử dụng như thế nào.

Như các bạn đã biết, bệnh HIV hiện nay vẫn chưa có cách nào chữa khỏi, các phương pháp điều trị HIV mới dừng lại ở việc ngăn chặn virus HIV phát triển và tiến nhanh tới giai đoạn AIDS. Tuy nhiên, không thể phủ nhận được tầm quan trọng của các thuốc điều trị HIV, nó đã đem lại nhiều hy vọng sống cho người bệnh, giúp cho nhiều người có cơ hội được sống tốt hơn, 

1. Cách thuốc điều trị HIV Zidovudine hoạt động

Thuốc có tác dụng ức chế sự sao chép ngược của các retrovirus. Virus HIV cũng thuộc họ virus này. Trong tế bào, thuốc được chuyển hòa thành zidovudine monophostphat nhờ enzyme thymidine kinase. Sau đó, nó lại tiếp tục được chuyển hóa thành dạng zidovudine triphosphate- đây là dạng hoạt động của ZDV. Dạng này sẽ tác dụng lên quá trình phiên mã ngược của virus bằng cách cạnh tranh với các deoxynucleoxid, khiến quá trình sao mã kết thúc sớm. Ái tính giữa AZD và men kết hợp là gấp 10 lần, do đó chúng dễ dàng gắn cạnh tranh. Kết quả là quá trình phiên mã của virus thất bại, virus không thể nhân lên trong tế bào.

Cách thuốc điều trị HIV ZDV hoạt động

[tiphiv1]

2. Hướng dẫn sử dụng thuốc điều trị HIV Zidovudine

Chuyển hóa

  • Thuốc được hấp thu ở ruột, với sinh khả dụng dao động từ 55-70%
  • Được chuyển hóa ở gan và thải trừ qua thận

Chỉ định

Điều trị các đối tượng nhiễm HIV, có:

  • Suy giảm miễn dịch
  • Tế bào CD4 dưới 400
  • Phụ nữ mang thai, phòng chống lây nhiễm mẹ con

Chống chỉ định

  • Dị ứng, mẫn cảm với ZDV
  • Số lượng bạch cầu trung tính dưới 0,75x 109 /lít
  • Lượng hemoglobin thấp, nhỏ hơn 7.5 g/dl

Thận trọng

Do thuốc được chuyển hóa và bài tiết qua Gan và thận, Bác sĩ sẽ cân nhắc điều chỉnh liều cho các bệnh nhân có Suy chức năng gan thận

Bệnh lý huyết học: giảm bạch cầu hạt, thiếu máu, giảm tiểu cầu.

Dạng thuốc và hàm lượng

Được đóng gói dưới dạng viên nang, viên nén, siro, dung dịch tiêm truyền.

  • Viên nén: 300mg
  • Viên nang: 100mg, 250mg
  • Siro: 50mg/5ml
  • Dung dịch tiêm truyền: 10ml ZDV/ml nước cất

Bác sĩ tham vấn thông tin:

Bs Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân - HCM

 Gọi Bs. Quân  

Bs Bùi Đức Dương

Bác sĩ Bùi Đức Dương - Hà Nội

 Gọi Bs. Dương  

 

Khám bệnh tâm thần miễn phí
Chi tiết sự kiện mời xem tại đây

3. Tác dụng phụ của thuốc điều trị HIV ZDV

- Trên hệ huyết học:

  • ZDV có thể gây ra tác dụng phụ trên 3 dòng tế bào, tuy nhiên, bạch cầu và hồng cầu thường bị ảnh hưởng nhiều nhất.
  • Thiếu máu hồng cầu to, Giảm bạch cầu hạt, bạch cầu trung tính.

- Hệ Tiêu hóa: 

  • Tiêu chảy, nôn ói, khó tiêu
  • Viêm gan ứ mật, Gan nhiễm mỡ
  • Trên hệ thần kinh
  • Đau đầu, mất ngủ, chóng mặt , co giật, loạn thần, lú lẫn 

- Trên da:

  • Nổi mẫn ngứa, hồng ban dạng sẫn, tăng sắc tố móng, rụng lông tóc, hoại tử biểu bì
  • Hệ cơ xương khớp:
  • Chủ yếu là đau và viêm, điển hình là đau cơ và viêm khớp

4. Những điều cần lưu ý khi sử dụng thuốc ZDV

Thuốc không giúp bạn ngăn ngừa việc lây truyền virus HIV cho người khác. Do đó, khi quan hệ tình dục bạn vẫn nên dùng các biện pháp an toàn, bao cao su.

Thuốc có thể sử dụng cho mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, liều lượng và dạng chế phẩm sẽ thay đổi tùy theo đối tượng sử dụng.

- Sơ sinh- trẻ nhỏ: tránh lây nhiễm từ mẹ.

- Sản phụ mang thai và cho con bú.

- Người lớn: cân nhắc tuổi, chức năng gan thận, các thuốc đang điều trị.

  • Dạng dung dịch truyền chỉ nên dùng khi người bệnh không thể uống được.
  • Người bệnh nên uống nhiều nước và ngồi thẳng người trong khi và sau uống 30 phút dể giảm các kích ứng và loét thực quản.
  • Nếu lỡ quên uống thuốc thì người bệnh nên tiếp tục uống viên tiếp theo vào đúng lịch uống thuốc hàng ngày, không nên tự ý gấp đôi hay bổ sung liều.

5. Cách xử lý khi quá liều và ngộ độc ZDV

Liều có thể gây ra tình trạng quá liều cấp ở cả người lớn và trẻ em là 50g.

Các biểu hiện của tình trạng quá liều:

  • Triệu chứng tiêu hóa
  • Thay đổi về máu: giảm bạch cầu, hồng cầu
  • Triệu chứng thần kinh trung ương:
  • Đau đầu, chóng mặt, lơ mơ, lú lẫn, co giật, cơn ngưng thở

Xử trí:

  • Rửa dạ dày và dùng than hoạt
  • Điều trị nâng đỡ:
    • Co giật: cắt cơn bằng diazepam, lorazepam
    • Vitamin B12: phòng thiếu máu hồng cầu to

​​Tương tác thuốc

Các thuốc có thể làm giảm chất lượng thuốc do làm giảm chuyển hóa thuốc: Acid valproic, Methadone, Probenecid, Atovaquon.

Thuốc làm lưu giữ ZDV trong máu lâu hơn do làm giảm bài tiết qua thận: Pentamidin, amphotericin B, dapson. Nên thận trọng khi sử dụng chung với các thuốc độc thận, độc tế bào, gây suy tủy.

Dùng lâu dài với paracetamol có thể gây tăng các tai biến về máu, tăng nguy cơ thiếu máu, giảm bạch cầu trung tính, giảm chuyển hóa ZDV.

>>>Xem thêm các thuốc điều trị HIV khác:

Để điều trị bệnh HIV với các bác sĩ của Hello Doctor, bạn có thể liên hệ đặt khám với bác sĩ theo số điện thoại 1900 1246.



Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 10 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 21 năm

Vị trí: Giám đốc

Đào Đình Mậu

Bác sĩ Đào Đình Mậu

Khoa: Ung thư, Da liễu, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Quân Y 354

Kinh nghiệm: 25 năm

Vị trí: Trưởng khoa

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Hướng dẫn cách làm xét nghiệm HIV tại nhà từ bác sĩ Hello Doctor
Các phương pháp xét nghiệm HIV tại nhà đã có mặt tại Việt Nam vài năm gần đây. Điều này đánh dấu một xu hướng mới để từ...
Bị phơi nhiễm HIV sau 1 - 2 tuần nên dùng xét nghiệm nào?
Làm thế nào để xét nghiệm HIV ngay sau khi gặp nguy cơ lây nhiễm HIV để xác định liệu bạn có bị nhiễm hay không?  Nên xét nghiệm...
Mẹ nhiễm HIV có con được không, cần làm gì để tránh lây sang con?
Chào bác sĩ Hello Doctor, thật đáng buồn khi tôi bị dương tính với HIV. Nhưng là một người phụ nữ, tôi vẫn mong muốn mình có con. Xin...
Chế độ dinh dưỡng cho người bị HIV mà người nhà nên biết
Dinh dưỡng có vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe con người, đặc biệt là với người mắc bệnh HIV. Cùng các chuyên gian Hello Doctor tìm hiểu về...
Phác đồ điều trị bệnh HIV được chỉ định bởi các chuyên gia
Nếu kết quả xét nghiệm của bạn dương tính với HIV, bạn có thể được chỉ định điều trị bệnh với ARV. Các bác sĩ của Hello Doctor sẽ chia sẻ với bạn cụ thể hơn về...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Tuấn

    Rất cảm ơn những thông tin bác sĩ đã cung cấp, nó giúp cho người bệnh chúng tôi hiểu hơn về bệnh tình cũng như cách điều trị.

    18/04/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung