Rối loạn giấc ngủ liên quan đến ăn uống

Đọc trong 10 phút Chia sẻ Zalo
Rối loạn giấc ngủ liên quan đến ăn uống

Tóm tắt Bệnh lý

Rối loạn giấc ngủ liên quan đến ăn uống là tình trạng ăn uống không thể kiểm soát chỉ xảy ra vào lúc bạn đang ngủ và bạn hoàn toàn không nhớ gì về việc đó. Cùng trao đổi với bác sĩ về dấu hiệu, triệu chứng, biểu hiện nhận biết của bệnh, tìm hiểu nguyên nhân, cách điều trị và phòng tránh bệnh.
ICD-10: F51.8 (Các rối loạn giấc ngủ không thực tổn khác) DSM-5: Sleep-Related Eating Disorder

Phân loại Mức độ (Severity)

  • Có nguy cơ tử vong cao do Bị nghẹn thức ăn, hoặc Bị bỏng/đứt tay khi cố gắng bật bếp nấu nướng, thái thịt bằng dao trong trạng thái vô thức.

1. Tổng quan Lâm sàng

Tóm tắt nhanh (TL;DR)

Đây là một tình trạng rối loạn chức năng thần kinh hoặc tâm lý, liên quan đến các vấn đề về hành vi sinh hoạt thiết yếu (ăn uống, giấc ngủ) hoặc những ám ảnh bất thường về cơ thể.

Thông tin Dịch tễ (Key Facts)

  • Đây là những bệnh lý thực sự, không phải do tính cách hay thói quen sống buông thả.
  • Tác động nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và đòi hỏi phải được chuyên gia y tế đánh giá toàn diện.

Định nghĩa & Sinh bệnh học

Sự mất cân bằng của các chất dẫn truyền thần kinh trung ương (Serotonin, Dopamine) hoặc sự rối loạn hoạt động của các cấu trúc não kiểm soát nhịp sinh học và hành vi.

2. Triệu chứng và Nguyên nhân

Dấu hiệu Cấp cứu (Red Flags)

  • Gặp nguy hiểm với các dụng cụ nhà bếp khiến bản thân ngã, bỏng, cắt phải tay, mắc nghẹn, chấn thương hay ăn thức ăn không an toàn hoặc thức ăn khiến bạn dị ứng

Dấu hiệu & Triệu chứng

2. Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh rối loạn ăn uống liên quan đến giấc ngủ

Rối loạn giấc ngủ liên quan đến ăn uống là bệnh mất ngủ giả - các hành vi bất thường xảy ra khi bạn đang vào giấc, đang ngủ sâu và thức dậy.

Một loạt các triệu chứng rối loạn sẽ diễn ra vào nửa đầu giấc ngủ khi bạn đã vào giấc như:

  • Thường xuyên ăn uống vào đêm có hoặc không có kiểm soát
  • Có nhận thức kém khi đang chuẩn bị chuẩn bị thức ăn và đang ăn
  • Không còn nhớ việc đã làm tối qua sau khi thức dậy
  • Ăn thức ăn nhiều tinh bột hay chất béo hoặc các loại thức ăn lạ
  • Ăn các loại thức ăn không an toàn, chẳng hạn như thực phẩm đông lạnh không qua chế biến, bột cà phê, các chất tẩy rửa hay tàn thuốc.
  • Đã từng bị chấn thương hay ăn các thức ăn nguy hiểm trong quá trình chuẩn bị thức ăn
  • Không có cảnh giác cho bản thân khi đang chuẩn bị thức ăn trong lúc ngủ
  • Trải qua một loạt các vấn đề sức khỏe do ăn khuya không kiểm soát

Triệu chứng của bệnh rối loạn ăn uống liên quan đến giấc ngủ

Triệu chứng của bệnh rối loạn ăn uống liên quan đến giấc ngủ

Nguyên nhân gây bệnh

4. Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn ăn uống liên quan đến giấc ngủ

Rối loạn giấc ngủ liên quan đến ăn uống thường xuất hiện trong giai đoạn ngủ không chuyển động nhãn cầu (non-rapid eye movement) ở nửa giai đoạn ngủ lức đầu hay torng lúc chuyển tiếp với giai đoạn thức tỉnh (arousal) khi đang ngủ.

Nguyên nhân chính xác của rối loạn nảy vẫn chưa rõ, nhưng nghiên cứu cho thấy rối loạn liên quan đến giấc ngủ thường xuất hiện ở người có tiền căn bị bệnh mộng du (sleep walker) cho nên tình trạng mộng du có thể liên quan đến rối loạn này.

Yếu tố nguy cơ mắc bệnh rối loạn ăn uống liên quan đến giấc ngủ

Rối loạn giấc ngủ liên quan đến ăn uống thường diễn ra ở nữ giới và ở độ tuổi thanh thiếu niên hay đầu tuổi 20.

Các nguy cơ làm tăng khả năng có rối loạn này bao gồm:

3. Chẩn đoán & Biến chứng

Chẩn đoán & Cận lâm sàng

Chẩn đoán

Việc chẩn đoán rối loạn giấc ngủ liên quan đến ăn uống bao gồm:

Khám thực thể: Bác sĩ sẽ hội bạn các câu hỏi về tiền căn bản thân để loại trừ các nguyên nhân không gây ra rối loạn giấc ngủ liên quan đến ăn uống.

Chẩn đoán bệnh rối loạn liên quan đến giấc ngủ

Chẩn đoán bệnh rối loạn liên quan đến giấc ngủ

Đánh giá về thói quen đi ngủ: Để tìm hiểu thêm, bác sĩ sẽ để bạn hoàn thành các câu hỏi về thói quen đi ngủ và thời gian đi ngủ của bạn như thế nào. Bạn có thể sẽ viết nhật ký đi ngủ cho bác sĩ trong một vài tuần, hoặc có thể nhờ sự trợ giúp của người trong nhà để có thêm thông tin.

Đa ký giấc ngủ (polysomnography): Là liệu pháp để đo được các hoạt động của cơ thể bản khi ngủ như sóng não, nhịp tim, nhịp thở ,chuyển động nhãn cầu và chuyển động cơ thể.

Biến chứng có thể gặp

3. Tác hại của bệnh rối loạn ăn uống liên quan đến giấc ngủ

Rối loạn giấc ngủ liên quan đến ăn uống có thể dẫn đến:

  • Gặp nguy hiểm với các dụng cụ nhà bếp khiến bản thân ngã, bỏng, cắt phải tay, mắc nghẹn, chấn thương hay ăn thức ăn không an toàn hoặc thức ăn khiến bạn dị ứng
  • Các vấn đề sức khỏe, như tăng cân, kiểm soát bệnh tiểu đường kém hay sâu răng
  • Cảm thấy tội lỗi hay không nhận được sự giúp đỡ do thiếu kiểm soát bản thân
  • Cảm thấy mệt mỏi do ngủ chập chờn

Tư vấn với Bác sĩ Tâm thần - Tâm lý (Bảo mật 100%)

Liên hệ ngay để được chuyên gia hỗ trợ điều trị Trầm cảm, Rối loạn lo âu, Mất ngủ.

Hệ thống phòng khám tại: HCM, Hà Nội

Cần Tư vấn Y khoa Chuyên sâu?

Hello Doctor - Mang sức khỏe đến cuộc sống

4. Phác đồ Điều trị

Tổng quan Phác đồ

Bắt buộc phải DỪNG NGAY các loại thuốc ngủ đang sử dụng (nhất là thuốc ngủ mạnh). Việc bảo vệ an toàn vật lý là ưu tiên số một.

Nhóm thuốc hỗ trợ

  • Các phương pháp điều trị bệnh rối loạn ăn uống liên quan đến giấc ngủĐiều trịViệc điều trị của bạn có thể bao gồm:
  • Ngưng sử dụng các thuốc có liên quan: Bằng việc tạm ngưng sử dụng thuốc có thể là yếu tố giúp rối loạn của bạn chuyển biến tốt hơn.
  • Điều trị các rối loạn giấc ngủ khác: Tình trạng rối loạn ăn uống liên quan đến giấc ngủ có thể giảm thiểu khi bạn điều trị được các chứng rối loạn giấc ngủ khác như ngưng thở tắc nghẽn, mộng du hay hội chứng chân không yên.
  • Điều trị bệnh rối loạn ăn uống liên quan đến giấc ngủ
  • Các biện pháp an toàn: Bằng việc phối hợp với người nhà để họ có thể trấn an bạn trở lại giường mà không làm bạn thức giấc hay gặp nguy hiểm, và phương pháp này có thể thay đổi thói quen ngủ của bạn
  • Thuốc: Nếu các phương pháp trên không hiệu quả, bạn sẽ được kê các loại thuốc để điều trị nguyên nhân gây ra rối loạn hoặc chữa các rối loạn ăn uống hay giấc ngủ  khác mà bạn đang có.
  • Thay đổi môi trường sống: như thay đổi chỗ ngủ hoặc trang bi phòng bếp an toàn hơn bằng cách khóe tủ lạnh và tủ chứa thức phẩm trước khi đi ngủ
  • Thay đổi các thói quen để giúp cơ thể khỏe mạnh hơn: chẳng hạn như hạn chế rượu bia và thuốc lá.
  • Bệnh rối loạn giấc ngủ liên quan đến ăn uống khó phát hiện do người bệnh thường không nhớ gì.
  • Tuy nhiên, khi bạn thấy cơ thể có những biểu hiện bất thường thì bạn nên đi khám bác sĩ để sớm được điều trị. Bạn có thể liên hệ đặt khám với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246.
Can thiệp Ưu tiên (First-line):
Hóa dược & Hành vi:
- Tùy vào đặc thù bệnh lý, bác sĩ sẽ kết hợp sử dụng Thuốc điều chỉnh dẫn truyền thần kinh và Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) để định hình lại lối sống và suy nghĩ.

5. Chăm sóc & Theo dõi

Lịch trình Theo dõi (Follow-up)

Hướng dẫn cho Gia đình/Người thân

Khóa cửa bếp, dùng ổ khóa để khóa chặt tủ lạnh và tủ bếp. Cất toàn bộ dao thớt, kéo, bật lửa, và hóa chất tẩy rửa vào nơi bệnh nhân không thể mở được. Nếu thấy họ đang ăn, hãy DẪN HỌ QUAY LẠI GIƯỜNG một cách nhẹ nhàng thay vì la hét đánh thức họ đột ngột.

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

Làm sao để biết đây là bệnh lý chứ không phải thói quen bình thường?
Khi hành vi này vượt quá khả năng kiểm soát của bạn, gây đau khổ tột độ và ảnh hưởng đến sức khỏe, công việc, đó chính là bệnh lý tâm thần cần điều trị.
Có thể tự chữa khỏi tại nhà bằng thiền hay yoga không?
Thiền và Yoga là phương pháp hỗ trợ rất tốt, nhưng không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa khi cấu trúc hóa học não bộ đã bị tổn thương nghiêm trọng.
Dùng thuốc trị liệu có tác dụng phụ gì không?
Mọi loại thuốc đều có thể có tác dụng phụ (như khô miệng, buồn ngủ). Tuy nhiên, bác sĩ sẽ cân nhắc lợi ích vượt trội so với rủi ro và điều chỉnh liều phù hợp nhất cho bạn.
Cần mất bao lâu để thấy sự cải thiện?
Đối với các rối loạn ăn uống, giấc ngủ hay ám ảnh, thường mất từ 2-6 tuần sau khi dùng thuốc và liên tục thực hành liệu pháp CBT để não bộ thiết lập lại thói quen mới.
Gia đình có nên nhắc nhở liên tục người bệnh không?
Nhắc nhở hay trách móc chỉ làm tăng thêm cảm giác tội lỗi và lo âu của người bệnh. Sự động viên, đồng cảm và giám sát theo hướng dẫn của bác sĩ mới là liều thuốc tốt nhất.
Khi nào tôi có thể ngừng thuốc?
Bạn tuyệt đối không được tự ý ngừng thuốc khi thấy bệnh thuyên giảm. Bác sĩ sẽ có lộ trình giảm liều từ từ (tapering) trong nhiều tuần/tháng để tránh hội chứng cai và tái phát.

Dịch vụ Khám & Điều trị liên quan

Khám chuyên khoa Tâm thần

Khám, tư vấn và điều trị các rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu, rối loạn lưỡng cực, mất ngủ mãn tính với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giỏi.

300.000đ - 500.000đ
Đặt lịch khám ngay

Tham vấn và Trị liệu Tâm lý

Dịch vụ tham vấn tâm lý 1-1 với chuyên gia tâm lý, hỗ trợ giải quyết các vấn đề căng thẳng, sang chấn tâm lý, khủng hoảng tuổi dậy thì, hôn nhân gia đình.

1.000.000đ/giờ
Nhận tham vấn ngay

Tư vấn sâu với trợ lý thông minh

Trải nghiệm dịch vụ tư vấn y tế chuyên sâu 24/7 cùng trợ lý thông minh, hỗ trợ phân tích triệu chứng và định hướng chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa.

Bác sĩ điều trị

Nguyễn Thi Phú
Thạc sĩ - Bác sĩ
Nguyễn Thi Phú
Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược
Kinh nghiệm: 23 năm
Xem chi tiết
Nguyễn Trọng Tuân
Bác sĩ
Nguyễn Trọng Tuân
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 25 năm
Xem chi tiết
Phạm Công Huân
Bác sĩ Chuyên khoa II
Phạm Công Huân
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 14 năm
Xem chi tiết
Lê Duy
Bác sĩ
Lê Duy
Nơi làm việc: Trung tâm Pháp Y Tâm thần Khu vực TP. Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 17 năm
Xem chi tiết
Nguyễn Viết Chung
Thạc sĩ
Nguyễn Viết Chung
Nơi làm việc: Khoa Y Dược - Đại học Quốc Gia Hà Nội.
Xem chi tiết
Lê Thị Phương Thảo
Thạc sĩ - Bác sĩ nội trú
Lê Thị Phương Thảo
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 13 năm
Xem chi tiết
Phạm Thị Hoài Mai
Bác sĩ
Phạm Thị Hoài Mai
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng
Kinh nghiệm: 6 năm
Xem chi tiết
Vũ Thị Lan
Bác sĩ Chuyên khoa II
Vũ Thị Lan
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Xem chi tiết
Phạm Hồng Phát
Bác sĩ
Phạm Hồng Phát
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 12 năm
Xem chi tiết
Lê Văn Trung
Bác sĩ
Lê Văn Trung
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 11 năm
Xem chi tiết
Huỳnh Thanh Hiển
Bác sĩ Chuyên khoa II
Huỳnh Thanh Hiển
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 41 năm
Xem chi tiết

Đánh giá cho bài viết về bệnh  Gửi đánh giá

  • Hạ Vy

    Nếu các bạn có những triệu chứng như trong bài viết thì hãy liên hệ với các bác sĩ đáng tin cậy để được tư vấn nhé.

    05/10/2017
  • Trần Trung

    Trước đây đã từng nghe nói về bệnh này nhưng đọc xong mới thấy bệnh này lạ thật, không biết là sẽ phải điều trị như thế nào.

    28/09/2017

Gửi bình luận của bạn

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Message*