Làm sao để phân biệt bướu giáp đa nhân và bướu giáp đơn nhân?

Làm sao để phân biệt bướu giáp đa nhân và bướu giáp đơn nhân?

Chào bác sĩ, tôi tên là Tùng. Chị gái của tôi đi khám và bác sĩ chẩn đoán là bị bệnh bướu giáp đơn nhân. Nhưng tôi cũng được biết là có cả bệnh bướu giáp đa nhân. Vậy bướu giáp đa nhân và bướu giáp đơn nhân khác nhau chỗ nào, phải làm sao để phân biệt giữa bướu giáp đơn nhân và bướu giáp đa nhân. Mong bác sĩ giải đáp giúp tôi. Cảm ơn bác sĩ.

Trả lời:

Chào bạn Tùng, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Để trả lời cho câu hỏi của bạn, chúng tôi xin đưa ra một số thông tin như sau. 

Nhân giáp là một dạng nốt trong tuyến giáp. Đây là tình trạng rất phổ biến và thường là do nguyên nhân lành tình, chỉ khoảng 8-15% nhân giáp là do ung thư. Thông thường, để phát hiện bằng mắt thường hay do bác sĩ khám lâm sàng thì đường kính của nhân phải ít nhất đạt trên 1cm.

Chỉ khi chúng lớn lên từ 3-4 cm hoặc nhiều nhân tập hợp thành cụm làm to tuyến giáp gây bướu cổ, thì hầu hết chúng không gây nhiều triệu chứng khó chịu cho bệnh nhân. Tuy nhiên, đôi khi chúng có thể gây đau cổ họng, phù sưng, khó nuốt và thậm chí là khó thở.

Trước tiên, nhằm giúp bạn hiểu rõ hơn như thế nào là bướu giáp đơn nhân và như thế nào là bướu giáp đa nhân, chúng tôi đưa ra thông tin về 2 bệnh này tại: Bướu giáp đa nhânbướu giáp đơn nhân.

Hầu hết cả hai loại bướu giáp này đều được chẩn đoán nhờ siêu âm tuyến giáp.

Sau khi chẩn đoán bằng hình ảnh, bệnh nhân sẽ được Bác sĩ chuyên khoa Nội tiết chỉ định các xét nghiệm về Định lượng Hormon tuyến giáp, Sinh thiết nhân giáp. Trong một số trường hợp nghi ngờ nguyên nhân ác tính, bác sĩ có thể chỉ định thêm CTscan và giải phẫu bệnh.

Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Hoàng Bình

Tiến sĩ - Bác sĩ Nguyễn Hoàng Bình

Bệnh viện Chợ Rẫy, Tp.Hồ Chí Minh.

Chuyên gia trong lĩnh vực khám, chữa bệnh về tuyến giáp.

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ BÌNH  

Phạm Thị Chuông

Bác sĩ Phạm Thị Chuông

Bác sĩ chuyên khoa: Nội tiết - Bệnh viện nội tiết Trung ương, Hà Nội.

37 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị các bệnh lý về tuyến giáp.

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ CHUÔNG  

Trieu-Chung

1. Bướu giáp đa nhân, bướu giáp đơn nhân khác nhau chỗ nào?

Như tên gọi, chúng ta có thể thấy được sự phân biệt hai dạng bệnh lý này dựa trên số lượng nhân giáp quan sát thấy qua các xét nghiệm hình ảnh như siêu âm tuyến giáp, CT, MRI..

2. Giữa bệnh bướu giáp đa nhân và đơn nhân thì bệnh nào nặng hơn?

Bướu giáp đơn nhân thường là khởi đầu của tình trạng bướu giáp đa nhân.  Tùy theo cấu trúc giải phẫu bệnh của nhân là nang, tế bào biểu mô tuyến.. mà diễn tiến từ đơn nhân thành đa nhân sẽ khác nhau. 

Thông thường, bướu giáp đơn nhân thường lành tính và ít khả năng hóa ác cũng như ít nguy cơ tăng tiết hormone tuyến giáp so với bướu giáp đa nhân. 

3. Bệnh có ảnh hưởng như thế nào?

Bản chất của nhân giáp là sự tăng sinh của mô tế bào. Do đó, mức độ ảnh hưởng hay có thể nói là khả năng gây bệnh tùy thuộc vào loại tế bào cấu thành nhân giáp. 

Cường giáp 

Nếu là nhân giáp do tăng sinh tế bào biểu mô nang tuyến giáp- tế bào chứa hormone tuyến giáp, thì nhiều khả năng chúng sẽ gây ra các tình trạng cường giáp. Các biểu hiện bao gồm:

  • Sụt cân
  • Ru, yếu chi
  • Cảm giác nóng, bồn chồn
  • Nhịp tim tăng, huyết áp cao
  • Tiêu chảy
  • Thở nhanh 
  • Khó tập trung, khó ngủ
  • Da ẩm, tăng tiết mồ hôi

>>>Tham khảo thêm thông tin về bệnh cường giáp tại đây.

Bình giáp

Đây là tình trạng tuyến giáp bình thường, không có bất kỳ rối loạn chức năng nào. Trong trường hợp này, nhân giáp thường là do các nhóm tế bào không phải tế bào biểu mô nang tuyến giáp, như:tế bào sợi, tế bào mô liên kết…. 

Tình trạng này thường không cần can thiệp điều trị, do nhân giáp không gây bất thường chức năng tuyến giáp. Nhưng nếu nhân giáp lớn >4cm, có biểu hiện chèn ép khí quản, thần kinh hoặc làm mất thẩm mỹ, thì lúc này phẫu thuật tuyến giáp sẽ được chỉ định.

Rối loạn Canxi máu và rối loạn tiêu hóa

Nếu nhân giáp do nhóm tế bào cận nang( tế bào C) tạo thành, thì bệnh nhân sẽ dễ bị rối loạn Canxi máu và rối loạn tiêu. Do tế bào cận nang chịu trách nhiệm điều tiết Calcitonin và somatostatin. Trong đó, calcitonin là hormone điều hòa làm giảm Canxi máu, tăng tổng hợp xương; còn somatostatin là hormone điều hòa nội tiết, tác dụng lên đường tiêu hóa, tùy theo nồng độ trong máu mà chúng sẽ làm tăng hoặc ức chế chức năng và nhu động ruột.  (để biết nhu động ruột là gì, xem tại đây)

Ung thư tuyến giáp

Nếu kết quả xét nghiệm tế bào học là ung thư tuyến giáp thì bạn đừng quá lo lắng. Tại Việt Nam, tần số bị ung thư tuyến giáp là 1%. Tuy tỉ lệ di căn hạch cao, nhưng khả năng sống còn lên tới hơn 70% và tỉ lệ điều trị khỏi bệnh lên đến hơn 90% nếu phát hiện sớm.

Sau điều trị người bệnh sẽ bị suy giáp vĩnh viễn do phẫu thuật cắt bỏ bán phần hoặc toàn phần tuyến giáp. Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ  chỉ định hormone giáp bổ sung. Chính vì thế, người bệnh vẫn có thể sinh hoạt bình thường, hầu như không bị suy giảm chất lượng cuộc sống.

>>>Xem thêm thông tin về bệnh ung thư tuyến giáp tại đây.

4. Điều trị bệnh như thế nào?

Phương pháp điều trị phụ thuộc rất nhiều vào bản chất nhân tuyến giáp.

- Thuốc kháng giáp: dành cho tình trạng nhân giáp gây cường giáp.

- Iod phóng xạ.

- Phẫu thuật tuyến giáp, gồm có 4 mức độ:

  • Cắt trọn thùy giáp: bướu giáp đơn nhân
  • Cắt giáp bán phần: nhân >1cm , có nguy cơ thấp hoặc trung bình
  • Cắt giáp gần toàn phần: nhân >1cm  và <4cm, có nguy cơ trung bình
  • Cắt toàn bộ tuyến giáp: nhân >4cm, hoặc có xâm lấn ngoài tuyến giáp

5. Chẩn đoán 2 bệnh này có dễ bị nhầm lẫn hay không?

Không, nếu có cũng rất rất hiếm.  Vì chẩn đoán bướu giáp đơn nhân hay đa nhân thường dựa trên xét nghiệm hình ảnh học là Siêu âm tuyến giáp. Đây là xét nghiệm có độ chính xác và độ nhạy tương đối cao.
Như đã đề cập ở trên 2 bệnh này khác nhau chủ yếu ở số lượng nhân trong giáp. Nếu quan sát thấy chỉ có một nhân đơn độc là Bướu giáp đa nhân, nếu nhiều nhân trong tuyến giáp là Bướu giáp đa nhân.

6. Thế nào là nhân hóa độc?

Nhân hóa độc là tình trạng nhân giáp tiết ra nhiều hormone tuyến giáp gây ra bệnh lý tuyến giáp, thường là cường giáp. Nhân hóa độc có thể diễn ra trên cả Bướu giáp đa nhân hoặc đơn nhân. Khi đấy, chẩn đoán sẽ trở thành là Bướu giáp đơn nhân hóa độc hoặc Bướu giáp đa nhân hóa độc.

7. Nhân nóng và nhân lạnh là như thế nào?

Đây thường là từ dùng để mô tả nhân giáp trong xét nghiệm Xạ hình tuyến giáp. 

Xạ hình tuyến giáp là xét nghiệm thường được chỉ định khi bệnh nhân xét nghiệm có hormone TSH thấp. Xét nghiệm này là xét nghiệm đánh giá độ hoạt động của nhân. Kết quả xạ hình có thể gặp 3 dạng:

- Nhân nóng: nghĩa là nhân giáp tăng bắt chất phóng xạ, nhân hoạt động mạnh. Loại kết quả này thường là lành tính. Trường hợp này thường không cần phải chọc hút tế bào nữa.

- Nhân lạnh: nghĩa là nhân giảm bắt chất phóng xạ, thường nguy cơ ác tính cao, do các tế bào ung thư bắt chất phóng xạ kém hơn.

- Nhân ấm: nghĩa là nhân có bắt chất phóng xạ, nhưng không hoạt động mạnh mẽ lắm. Các tế bào trong nhân bắt chất phóng xạ tương đương với mô xung quanh.

Để điều trị bệnh bướu giáp, bạn có thể liên hệ đặt khám với bác sĩ Nguyễn Hoàng Bình của Hello Doctor theo số điện thoại 1900 1246. 



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Dạ Thảo Uyên

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Dạ Thảo Uyên

Khoa: Nội tổng quát, Nội tiết

Nơi làm việc: Đại Học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 12 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Thị Chuông

Bác sĩ Phạm Thị Chuông

Khoa: Nội tiết

Nơi làm việc: Bệnh viện nội tiết Trung ương

Kinh nghiệm: 37 năm

Vị trí: Trưởng khoa

Thông tin thêm về Bướu cổ

Bệnh bướu cổ có nguy hiểm không?
Chào bác sĩ, tôi tên là Ngọc. Mẹ của tôi 53 tuổi. Tôi mới đưa mẹ đi khám về và bác sĩ nói là mẹ tôi bị bệnh...
Những câu hỏi thường gặp ở người bị bệnh bướu cổ?
Bướu cổ là một trong những bệnh lý tuyến giáp phổ biến, thường gặp ở phụ nữ. Bệnh có thể gây vướng ở cổ hoặc khó nuốt, khó thở... làm ảnh...
6 biện pháp điều trị bướu cổ lành tính bạn cần biết
Bướu cổ là tình trạng tuyến giáp tăng kích thước gây bướu phì đại trước cổ. Bướu cổ đa phần là lành tính, không gây đau...
Bị bướu cổ ác tính phải điều trị như thế nào?
Tôi được chẩn đoán mắc bướu cổ ác tính gần 3 năm nay. Tôi điều trị nhiều nơi, với rất nhiều phương pháp nhưng không khỏi. Vừa qua tôi đã...
Nên phẫu thuật bướu cổ khi nào?
Bướu cổ là bệnh lành tính, được chỉ định phẫu thuật khi bệnh làm ảnh hưởng đến sức khỏe và chèn ép các cơ quan khác. Để phẫu thuật...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Đỗ Hải Phong

    Trước đây tôi cứ thắc mắc bướu giáp đa nhân và bướu giáp đơn nhân là gì. Nhưng sau khi đọc bài viết này tôi đã biết được sự khác nhau giữa 2 loại bướu giáp này. Tôi cảm ơn bác sĩ đã chia sẻ những kiến thức rất là bổ ích.

    30/01/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung