Rối loạn tách rời

Rối loạn tách rời

Rối loạn tách rời là một bệnh có các triệu chứng đa dạng, từ mất trí nhớ đến thay đổi tính cách, phụ thuộc vào dạng rối loạn tách rời.

1. Bệnh rối loạn tách rời là gì

2. Triệu chứng của bệnh rối loạn tách rời

3. Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn tách rời

4. Biến chứng của bệnh rối loạn tách rời

5. Điều trị bệnh rối loạn tách rời

6. Bác sĩ điều trị

7. Chia sẻ của bệnh nhân

1. Bệnh rối loạn tách rời là gì?

Rối loạn tách rời (tên tiếng Anh là Dissociative Disorders) là những bất thường về mặt tâm lý bao gồm mất kết nối và sự liên tục giữa các suy nghĩ, trí nhớ, môi trường xung quanh, hành động và nhân dạng. Người mắc rối loạn tách rời thoát khỏi thực tại một cách không tự chủ và gây nên nhiều vấn đề trong cuộc sống.

Rối loạn tách rời thường tiến triển như một phản ứng đối với chấn thương và gây mất trí nhớ. Căng thẳng có thể tạm thời làm tệ hơn các triệu chứng và làm cho triệu chứng thêm rõ rệt.

Điều trị có thể bao gồm các phương pháp như liệu pháp trò chuyện và điều trị bằng thuốc. Mặc dù việc điều trị bệnh còn gặp nhiều khó khăn nhưng có rất nhiều người đã tiến triển tích cực và có được cuộc sống tốt hơn.

2. Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh rối loạn tách rời

Bệnh rối loạn tách rời có một số triệu chứng điển hình như sau:

  • Mất trí nhớ về một thời gian, sự kiện nhất định và thông tin cá nhân của một người
  • Cảm giác bị tách khỏi bản thân và cảm xúc của mình
  • Nhận thức về con người và sự việc xung quanh bị bóp méo và không thực
  • Cảm giác mờ ảo về danh tính
  • Đặc biệt căng thẳng hoặc gặp vấn đề trong các mối quan hệ, công việc
  • Không có khả năng đối phó với căng thẳng
  • Có vấn đề sức khỏe tâm lý như dấu hiệu của bệnh trầm cảm, lo âu, có ý nghĩ tự tử và hành vi tự tử

Phân loại rối loạn tách rời

Hiệp hội tâm thần kinh Hoa Kỳ đưa ra sự phân loại cho rối loạn này. Có 3 loại chính bao gồm:

Rối loạn mất trí nhớ: Dấu hiệu chính là mất trí nhớ, nghiêm trọng hơn chứng hay quên và không thể giải thích trong y khoa. Bạn không thể nhớ lại các thông tin về bản thân và các sự kiện đã trải qua, đặc biệt trong giai đoạn bị chấn động nặng. Rối loạn mất trí nhớ có thể điển hình trong các sự kiện nhất định như tranh cãi lớn, hoặc hiếm hơn có thể làm mất trí nhớ hoàn toàn về bản thân. Đôi khi bệnh bao gồm rối loạn vắng ý thức. Đợt mất trí nhớ thường xảy ra đột ngột và kéo dài từ vài phút, vài giờ hay vài năm.

Rối loạn nhân cách tách rời: Thường được biết đến là rối loạn đa nhân cách, dạng rối loạn này được xem như sự thay đổi danh tính. Bạn có thể cảm thấy sự hiện diện của 2 hoặc nhiều người đang nói chuyện và sống trong đầu bạn, khiến bạn cảm thấy như bị chiếm hữu bởi các nhân dạng này. Mỗi nhân dạng có tên, lịch sử cá nhân, tính cách, giọng nói, giới tính, phong cách, mức độ sức khỏe khác nhau. Người mắc rối loạn nhân cách tách rời cũng mắc rối loạn mất trí nhớ và có thể rối loạn vắng ý thức.

Rối loạn mất nhân cách - mất nhận thức: Rối loạn này bao gồm cảm giác bị tách rời khỏi bản thân liên tục hay có chu kỳ. Người mắc rối loạn này có cảm giác có thể quan sát hành động, cảm giác, suy nghĩ của bản thân từ 1 khoảng cách như đang xem phim (mất nhân cách). Mọi vật xung quanh có cảm giác mờ ảo như trong mơ, thời gian có thể chậm lại hoặc nhanh hơn và thế giới có thể giống như không thực (mất nhận thức). Người mắc rối loạn này có thể mất nhân cách hoặc mất ý thức hoặc cả 2 cùng lúc. Các triệu chứng có thể kéo dài vài phút hoặc đến nhiều năm.

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Một số người mắc rối loạn tách rời trong cơn hồi tưởng về sự khủng hoảng, chấn thương với phản ứng thái quá và kết hợp các hành vi không an toàn. Người có những triệu chứng trên nên thăm khám ở các cơ sở y tế.

Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Trần Thu Phương

Bệnh Viện Tâm Thần, Hồ Chí Minh

Điều trị, tư vấn tâm lý tâm thần.

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ  PHƯƠNG   

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Viện Tâm Thần Bạch Mai, Hà Nội

Chuyên gia lĩnh vực tâm thần khoa tâm thần

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ  ĐỨC  

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Bệnh Viện Tâm Thần, Hồ Chí Minh

Điều trị tâm thần người lớn

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ TUÂN  

 

Trieu-Chung

3. Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn tách rời

Rối loạn tách rời thường tiển triến như một sự đáp ứng với chấn thương. Các rối loạn hình thành từ khi còn nhỏ phải chịu áp bức về thể chất, tinh thần, tình dục trong thời gian dài hoặc sống trong môi trường bị đe dọa liên tục. Chiến tranh và thảm họa thiên nhiên cũng có thể là nguyên nhân.

Danh tính hình thành từ khi tuổi còn nhỏ nên một đứa trẻ có khả năng “bước ra” khỏi bản thân và theo dõi chấn thương của bản thân như đang quan sát người khác cao hơn người lớn. Đứa trẻ học cách tách ra để chịu đựng sự chấn động có thể sử dụng cách này để đối phó với các tình huống áp lực trong suốt cuộc đời.

Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn tách rời

Bị bạo hành tử nhỏ có thể là nguyên nhân gây ra rối loạn tách rời

Yếu tố nguy cơ mắc bệnh rối loạn tách rời

Người từng bị bóc lột về mặt tinh thần, thể chất hay tình dục lâu ngày thời niên thiếu có nguy cơ cao nhất mắc rối loạn tách rời.

Trẻ em và người lớn đã từng trải qua những sự kiện như chiến tranh, thảm họa thiên nhiên, bắt cóc, hành hạ hoặc các thủ thuật y khoa sớm có thể tiến triển tình trạng này.

4. Biến chứng và tác hại của bệnh rối loạn tách rời

Bệnh rối loạn tách rời khiến cho người bệnh có thể mất đi một phần kí ức, gây nên sự gián đoạn trong trí nhớ người bệnh, thậm chí người bệnh còn rơi vào tình trạng hoảng loạn không biết mình là ai. Điều đó khiến cho cuộc sống của người bệnh bị đảo lộn, gặp khó khăn trong công việc, hôn nhân. 

Rối loạn tách rời có thể dẫn đến một số biến chứng như:

5. Các cách điều trị bệnh rối loạn tách rời

Chẩn đoán

Kiểm tra thể chất: Bác sĩ của bạn sẽ hỏi những câu hỏi chuyên sâu và phản hồi lại các triệu chứng và tiền căn cá nhân. Các xét nghiệm cụ thể có thể loại trừ các tình trạng bệnh lý thực thể, ví dụ như đau đầu, bệnh lý não, mất ngủ có thể gây ra các triệu chứng như mất trí nhớ hay ảo giác.

Trắc nghiệm tâm lý: Sức khỏe tâm thần kinh sẽ hỏi các câu hỏi về suy nghĩ, cảm xúc, hành vi của bạn và thảo luận về các triệu chứng xuất hiện. Với sự cho phép của bạn, bác sĩ sẽ khai thác thêm các thông tin về tiên sử gia đình bạn để tăng hiệu quả điều trị.

Tiêu chuẩn chẩn đoán DSM-5: Bác sĩ sẽ so sánh các triệu chứng của bạn với tiêu chuẩn của DSM-5, được đăng bởi Hiệp hội Tâm thần kinh Hoa Kỳ.

Điều trị bệnh rối loạn tách rời

Nên điều trị bệnh rối loạn tách rời với bác sĩ tâm lý

Điều trị

Liệu pháp tâm lý: Đây là phương pháp điều trị cơ bản nhất cho rối loạn tách rời. Phương pháp điều trị này được biết đến như liệu pháp trò chuyện. Bác sĩ sẽ nói chuyện với bạn về các triệu chứng xuất hiện và các vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm lý.

Thuốc: Mặc dù không có thuốc đặc hiệu cho rối loạn tách rời nhưng bác sĩ của bạn có thể kê cho bạn thuốc chống trầm cảm, chống lo âu, thuốc chống loạn thần để kiểm soát các triệu chứng.

Nếu bạn cần sự giúp đỡ trong việc điều trị bệnh rối loạn tách rời, hãy liên hệ đặt khám với các bác sĩ của Hello Doctor theo số điện thoại 1900 1246, chúng tôi luôn sẵn lòng được giúp đỡ cho bạn.

Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Hiến

Bác sĩ Nguyễn Trọng Hiến

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Lão khoa Trung ương

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Đánh giá, chia sẻ Gửi đánh giá

  • Lê Quỳnh Anh

    Em gái tôi hay bị mất trí nhớ. Tôi thấy vậy nên đã đưa em đi khám. Bác sĩ bảo em ý bị bệnh rối loạn tách rời. Sau khi điều trị thì bệnh tình cũng đã thuyên giảm.

    05/10/2017
  • Lê Hoàn

    Đúng là còn rất nhiều căn bệnh mà tôi chưa biết. Qua bài viết này tôi lại biết thêm được một căn bệnh mới.

    28/09/2017
Tấn (29/01/2018)
Em bi bênh như trên. Vây bây giờ e phải chữa trị ở đâu và ntn?
Hello Doctor (31/01/2018)
Chào bạn Tấn, nếu bạn thấy mình có các triệu chứng của bệnh thì bạn cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa tâm thần kinh để được chẩn đoán và điều trị. Tùy theo mức độ bệnh của bạn mà bác sĩ sẽ quyết định phương pháp điều trị. Thông thường là sử dụng thuốc và liệu pháp tâm lý. Bác sĩ Phú và bác sĩ Tuân của chúng tôi có thể sẽ giúp được cho bạn.

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung

Đọc thêm

Bài viết đang được cập nhật...