Rối loạn trí nhớ
Biên tập: Đội ngũ Hello Doctor
Tham vấn y khoa:
Bác sĩ Chuyên khoa II Phạm Công Huân
và cộng sự
Bác sĩ Chuyên khoa II Phạm Công Huân
Bác sĩ chuyên khoa
Bệnh viện tuyến Trung Ương
Xem hồ sơ chuyên môn ›
Xuất bản: 29/06/2017
|
Cập nhật: 17/07/2026
Tóm tắt Bệnh lý
Rối loạn trí nhớ nếu không hiểu rõ các dấu hiệu, nguyên nhân để phòng và điều trị thì sẽ gây ra những tác hại không mà bạn không ngờ tới
ICD-10: F04 (Hội chứng quên thực thể không do rượu và các chất tác động tâm thần khác)
DSM-5: Major or Mild Neurocognitive Disorder
Phân loại Mức độ (Severity)
- Bệnh nhân có thể đi lạc, mở bếp gas rồi quên tắt gây hỏa hoạn, hoặc không nhận ra con cái của chính mình ở giai đoạn cuối.
Mục lục bài viết
Bệnh lý & Triệu chứng liên quan
1. Tổng quan Lâm sàng
Tóm tắt nhanh (TL;DR)
Rối loạn trí nhớ (Memory Disorders) là tình trạng tổn thương nhận thức khiến người bệnh mất khả năng lưu trữ, duy trì hoặc truy xuất thông tin. Nó không chỉ là "sự đãng trí của tuổi già" mà có thể là dấu hiệu khởi phát của các bệnh lý thoái hóa thần kinh nghiêm trọng như Alzheimer hoặc tổn thương não do chấn thương/đột quỵ.Thông tin Dịch tễ (Key Facts)
- Quên chìa khóa là bình thường, nhưng quên cách sử dụng chìa khóa là dấu hiệu bệnh lý.
- Sự suy giảm trí nhớ do bệnh lý không thể đảo ngược, nhưng có thể dùng thuốc để làm chậm quá trình tiến triển.
Định nghĩa & Sinh bệnh học
Sự tích tụ của các mảng Amyloid beta và đám rối Neurofibrillary trong não (ở bệnh Alzheimer) hoặc sự tắc nghẽn các vi mạch máu não làm chết các nơ-ron thần kinh ở vùng Hải mã (Hippocampus) - trung tâm xử lý trí nhớ.Phân thể (Subtypes)
- Sa sút trí tuệ (Dementia): Mất trí nhớ tiến triển, không hồi phục.
- Chứng quên tạm thời: Do chấn thương sọ não hoặc sốc tâm lý, có thể phục hồi.
2. Triệu chứng và Nguyên nhân
Dấu hiệu Cấp cứu (Red Flags)
Người bệnh có biểu hiện đi lang thang vào ban đêm (Hội chứng Sundowning) cần khóa cửa cẩn thận để tránh tai nạn.Dấu hiệu & Triệu chứng
- Hỏi đi hỏi lại một câu hỏi nhiều lần trong ngày.
- Lạc đường ở chính những khu phố quen thuộc.
- Quên từ ngữ khi đang nói chuyện (hiện tượng "lời trên đầu lưỡi").
- Thay đổi tính cách, trở nên đa nghi, dễ cáu gắt, hoang tưởng bị mất cắp.
Nguyên nhân gây bệnh
Thoái hóa thần kinh (Alzheimer), Tai biến mạch máu não (Sa sút trí tuệ mạch máu), chấn thương sọ não, nghiện rượu lâu năm (Hội chứng Korsakoff).Yếu tố nguy cơ
Tuổi cao (trên 65 tuổi), tiền sử gia đình, tăng huyết áp, đái tháo đường không kiểm soát, hút thuốc lá.Yếu tố bảo vệ
Học ngoại ngữ mới, chơi nhạc cụ, đọc sách, tập thể dục nhịp điệu thường xuyên để tăng cường tuần hoàn não.3. Chẩn đoán & Biến chứng
Chẩn đoán & Cận lâm sàng
Thực hiện các bài test nhận thức (MMSE, MoCA). Chụp MRI sọ não để tìm tổn thương teo não hoặc nhồi máu não.Chẩn đoán phân biệt
Cần phân biệt với "Sa sút trí tuệ giả" do Trầm cảm nặng ở người già (khi chữa khỏi trầm cảm, trí nhớ sẽ hồi phục).Công cụ sàng lọc & Bài test
Thang điểm MMSE (Mini-Mental State Examination).Biến chứng có thể gặp
Mất khả năng tự chăm sóc (không tự ăn uống, tắm rửa được), suy dinh dưỡng, viêm phổi hít (do quên cách nuốt).Cần Tư vấn Y khoa Chuyên sâu?
Hello Doctor - Mang sức khỏe đến cuộc sống
4. Phác đồ Điều trị
Tổng quan Phác đồ
Hiện tại chưa có thuốc chữa khỏi hoàn toàn các bệnh thoái hóa não. Mục tiêu điều trị là duy trì chất lượng sống, làm chậm đà sa sút và hỗ trợ người chăm sóc (Family Caregiver).Nhóm thuốc hỗ trợ
Các nhóm thuốc đặc trị sa sút trí tuệ (thuốc hỗ trợ trí nhớ, Rivastigmine, thuốc bảo vệ tế bào thần kinh). Bác sĩ có thể kê thêm thuốc chống loạn thần liều rất thấp nếu bệnh nhân có hoang tưởng hoặc kích động.
Can thiệp Ưu tiên (First-line):
Hóa dược & Phục hồi chức năng nhận thức:
- Sử dụng thuốc ức chế men Cholinesterase để tăng cường chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến trí nhớ.
- Luyện tập các bài tập trí não và duy trì thói quen sinh hoạt đúng giờ.
- Sử dụng thuốc ức chế men Cholinesterase để tăng cường chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến trí nhớ.
- Luyện tập các bài tập trí não và duy trì thói quen sinh hoạt đúng giờ.
Chống chỉ định & Thận trọng:
Tuyệt đối không tự ý dùng các loại "thuốc bổ não", "hoạt huyết" trôi nổi trên mạng. Việc dùng sai thuốc có thể gây tương tác nguy hiểm đến tim mạch.
CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
Dịch vụ Khám & Điều trị liên quan
Bác sĩ điều trị
Thạc sĩ - Bác sĩ
Nguyễn Thi Phú
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược
Kinh nghiệm: 23 năm
Bác sĩ
Nguyễn Trọng Tuân
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 25 năm
Bác sĩ Chuyên khoa II
Phạm Công Huân
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 14 năm
Bác sĩ
Lê Duy
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Trung tâm Pháp Y Tâm thần Khu vực TP. Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 17 năm
Thạc sĩ - Bác sĩ nội trú
Lê Thị Phương Thảo
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 13 năm
Bác sĩ Chuyên khoa II
Vũ Thị Lan
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Bác sĩ Chuyên khoa II
Huỳnh Thanh Hiển
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 41 năm
Nhắn tin Zalo Hỗ trợ
Gửi bình luận của bạn