Ăn uống vô độ

Đọc trong 4 phút Chia sẻ Zalo
Ăn uống vô độ

Tóm tắt Bệnh lý

Chứng ăn uống vô độ là một trong ba dạng của rối loạn ăn uống được đặc trưng bởi sự ăn uống vô độ không kiểm soát, ăn một số lượng thức ăn nhiều hơn hẳn mọi người. Cùng trao đổi với bác sĩ về dấu hiệu, triệu chứng, biểu hiện nhận biết của bệnh, tìm hiểu nguyên nhân, cách điều trị và phòng tránh bệnh.
ICD-10: F50.8 (Các rối loạn ăn uống khác) DSM-5: Binge-Eating Disorder

Phân loại Mức độ (Severity)

  • Nguy cơ tử vong sớm do các biến chứng của béo phì (Tiểu đường type 2, mỡ máu, nhồi máu cơ tim) và tỷ lệ tự sát cao do trầm cảm đồng mắc.

1. Tổng quan Lâm sàng

Tóm tắt nhanh (TL;DR)

Ăn uống vô độ (Binge Eating Disorder) là một chứng rối loạn ăn uống, trong đó người bệnh thường xuyên có những cơn ăn một lượng thức ăn khổng lồ trong thời gian ngắn mà không thể kiểm soát được bản thân. Khác với chứng ăn ói (Bulimia), người bệnh Binge Eating KHÔNG móc họng nôn ra hay tập thể dục quá mức để bù trừ, do đó họ thường bị thừa cân hoặc béo phì.

Thông tin Dịch tễ (Key Facts)

  • Đây không phải là do "thiếu nghị lực" hay "tâm hồn ăn uống", mà là một cơ chế đối phó độc hại của não bộ với những cảm xúc tiêu cực.
  • Sau mỗi cơn cuồng ăn, người bệnh thường cảm thấy ghê tởm bản thân và chìm sâu vào trầm cảm.

Định nghĩa & Sinh bệnh học

Sự rối loạn trong con đường khen thưởng (Reward pathway) của Dopamine. Thức ăn (đặc biệt là đồ ngọt và béo) được não bộ sử dụng như một loại "thuốc" để tự xoa dịu stress, dẫn đến hành vi ăn mất kiểm soát.

2. Triệu chứng và Nguyên nhân

Dấu hiệu Cấp cứu (Red Flags)

Viêm tụy cấp hoặc vỡ dạ dày (hiếm gặp nhưng có thể xảy ra) do ăn quá no và nhanh. Ý định tự sát do tuyệt vọng về ngoại hình.

Dấu hiệu & Triệu chứng

  • Ăn một lượng thức ăn cực lớn trong 2 giờ, ngay cả khi không thấy đói.
  • Cảm giác mất hoàn toàn kiểm soát: Không thể dừng lại dù bụng đã đau căng tức.
  • Ăn rất nhanh, thường lén lút ăn một mình vì xấu hổ với lượng thức ăn.
  • Cảm thấy tội lỗi tột độ, chán ghét bản thân, khóc lóc sau khi cơn ăn kết thúc.

Nguyên nhân gây bệnh

Áp lực giảm cân sai cách (Nhịn ăn quá mức dẫn đến cuồng ăn bù trừ). Sang chấn tâm lý ấu thơ (Bị lạm dụng, bị miệt thị ngoại hình). Trầm cảm, lo âu.

3. Chẩn đoán & Biến chứng

Biến chứng có thể gặp

4. Tác hại của chứng bệnh ăn uống vô độ

Đối với những người mắc chứng ăn uống vô độ điển hình, mỗi lần dùng bữa, họ có thể nạp vào cơ thể hàng ngàn calories. Các loại thức ăn đó thường có lượng đạm thấp, giàu chất béo, đường và tinh bột như: bánh kem, bánh cookies,… Các loại thức ăn đó làm tăng cân nặng của người bệnh khủng khiếp mỗi tháng khiến cho họ có nguy cơ đối mặt với các bệnh như: béo phì, bệnh tiểu đường, bệnh tim mạch,....

Mặc cảm trong tâm lý cũng khiến họ phải đối mặt với các bệnh lý tâm thần mà điển hình là chứng trầm cảm.

Lời khuyên của bác sĩ

Đừng tự dằn vặt mình về việc ăn uống vô độ, hãy xem nó là một bệnh lý và bạn cần phải vượt qua. Bạn cần đi khám để điều trị chứng bệnh này, không nên vì tâm lý xấu hổ mà dấu bệnh, khiến cho căn bệnh ngày càng trầm trọng thêm.

Tư vấn với Bác sĩ Tâm thần - Tâm lý (Bảo mật 100%)

Liên hệ ngay để được chuyên gia hỗ trợ điều trị Trầm cảm, Rối loạn lo âu, Mất ngủ.

Hệ thống phòng khám tại: HCM, Hà Nội

Cần Tư vấn Y khoa Chuyên sâu?

Hello Doctor - Mang sức khỏe đến cuộc sống

4. Phác đồ Điều trị

Tổng quan Phác đồ

Mục tiêu không phải là "ép giảm cân" ngay lập tức, mà là chữa lành mối quan hệ với thức ăn và cảm xúc. Tâm lý trị liệu là phương pháp cốt lõi nhất.

Nhóm thuốc hỗ trợ

Sử dụng một số loại thuốc điều chỉnh khí sắc và thuốc chuyên biệt được FDA cấp phép để làm giảm sự bốc đồng và giảm tần suất các cơn cuồng ăn.
Can thiệp Ưu tiên (First-line):
Trị liệu Nhận thức Hành vi (CBT):
- Giúp người bệnh nhận diện những "ngòi nổ" (Trigger) cảm xúc gây ra cơn cuồng ăn (ví dụ: cãi nhau với người yêu, bị sếp la) và tìm cách giải tỏa khác thay vì tìm đến tủ lạnh.
Chống chỉ định & Thận trọng:
TUYỆT ĐỐI KHÔNG miệt thị ngoại hình, cất giấu đồ ăn hay mắng mỏ người bệnh. KHÔNG ép họ sử dụng các thực phẩm chức năng giảm cân độc hại.

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

Tôi thỉnh thoảng ăn quá no tại tiệc buffet thì có bị bệnh này không?
Nếu chỉ thỉnh thoảng (vài tháng 1 lần) thì đó là bình thường. Nhưng nếu bạn bị cuồng ăn ít nhất 1 lần/tuần, kéo dài trên 3 tháng, kèm theo cảm giác tội lỗi và mất kiểm soát, thì đó là bệnh Binge Eating.
Tại sao tôi cứ cố nhịn ăn giảm cân thì sau đó lại ăn bù gấp đôi?
Khi bạn nhịn ăn kham khổ, não bộ bật chế độ "báo động chết đói". Nó sẽ tiết ra hormone ép bạn phải nạp năng lượng bằng mọi giá. Ăn kiêng khắc nghiệt chính là thủ phạm lớn nhất gây ra Binge Eating.
Tôi có nên khóa tủ lạnh lại không?
Không giải quyết được gốc rễ. Sự thôi thúc trong não rất lớn, nếu không có tủ lạnh, bạn sẽ đặt giao hàng hoặc ra cửa hàng tiện lợi mua. Phải chữa lành tâm lý từ bên trong.
Làm sao để dập tắt cơn thèm ăn đột ngột khi buồn?
Hãy áp dụng quy tắc "Chờ 15 phút". Khi thèm ăn, đừng lấy thức ăn ngay. Hãy đi tắm, gọi điện cho bạn bè, hoặc đi dạo 15 phút. Thường thì sự thôi thúc bốc đồng sẽ giảm đi rất nhiều.
Có thuốc nào uống vào hết thèm ăn không?
Có loại thuốc do Bác sĩ Tâm thần kê đơn giúp làm giảm tính bốc đồng và tần suất cơn cuồng ăn. Tuy nhiên, thuốc phải kết hợp với Tâm lý trị liệu mới khỏi bệnh hoàn toàn. Đừng tự mua thuốc giảm cân cấp tốc trên mạng.
Bệnh này có chữa được không hay tôi sẽ béo phì cả đời?
Hoàn toàn chữa được. Rất nhiều người đã lấy lại được sự tự do trong ăn uống (Food freedom) và sau đó cân nặng tự động giảm xuống mức khỏe mạnh một cách tự nhiên.

Dịch vụ Khám & Điều trị liên quan

Khám chuyên khoa Tâm thần

Khám, tư vấn và điều trị các rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu, rối loạn lưỡng cực, mất ngủ mãn tính với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giỏi.

300.000đ - 500.000đ
Đặt lịch khám ngay

Tham vấn và Trị liệu Tâm lý

Dịch vụ tham vấn tâm lý 1-1 với chuyên gia tâm lý, hỗ trợ giải quyết các vấn đề căng thẳng, sang chấn tâm lý, khủng hoảng tuổi dậy thì, hôn nhân gia đình.

1.000.000đ/giờ
Nhận tham vấn ngay

Tư vấn sâu với trợ lý thông minh

Trải nghiệm dịch vụ tư vấn y tế chuyên sâu 24/7 cùng trợ lý thông minh, hỗ trợ phân tích triệu chứng và định hướng chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa.

Bác sĩ điều trị

Nguyễn Thi Phú
Thạc sĩ - Bác sĩ
Nguyễn Thi Phú
Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược
Kinh nghiệm: 23 năm
Xem chi tiết
Nguyễn Trọng Tuân
Bác sĩ
Nguyễn Trọng Tuân
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 25 năm
Xem chi tiết
Phạm Công Huân
Bác sĩ Chuyên khoa II
Phạm Công Huân
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 14 năm
Xem chi tiết
Lê Duy
Bác sĩ
Lê Duy
Nơi làm việc: Trung tâm Pháp Y Tâm thần Khu vực TP. Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 17 năm
Xem chi tiết
Nguyễn Viết Chung
Thạc sĩ
Nguyễn Viết Chung
Nơi làm việc: Khoa Y Dược - Đại học Quốc Gia Hà Nội.
Xem chi tiết
Lê Thị Phương Thảo
Thạc sĩ - Bác sĩ nội trú
Lê Thị Phương Thảo
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 13 năm
Xem chi tiết
Phạm Thị Hoài Mai
Bác sĩ
Phạm Thị Hoài Mai
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng
Kinh nghiệm: 6 năm
Xem chi tiết
Vũ Thị Lan
Bác sĩ Chuyên khoa II
Vũ Thị Lan
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Xem chi tiết
Phạm Hồng Phát
Bác sĩ
Phạm Hồng Phát
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 12 năm
Xem chi tiết
Lê Văn Trung
Bác sĩ
Lê Văn Trung
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 11 năm
Xem chi tiết
Huỳnh Thanh Hiển
Bác sĩ Chuyên khoa II
Huỳnh Thanh Hiển
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 41 năm
Xem chi tiết

Đánh giá cho bài viết về bệnh  Gửi đánh giá

Gửi bình luận của bạn

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Message*