Tâm thần phân liệt thể paranoid - Nguyên nhân và cách điều trị

Tâm thần phần liệt thể Paranoid hay tâm thần phân liệt thể hoang tưởng là dạng hay gặp nhất của bệnh tâm thần phân liệt. Nguyên nhân gây bệnh là gì? Cách điều trị như thế nào? Mời bạn tham khảo trong bài viết sau đây.

1. Nguyên nhân tâm thần phân liệt thể paranoid

2. Triệu chứng tâm thần phân liệt thể paranoid

3. Điều trị tâm thần phân liệt thể paranoid

Tư vấn với Bác sĩ Tâm thần - Tâm lý (Bảo mật 100%)

Liên hệ ngay để được chuyên gia hỗ trợ điều trị Trầm cảm, Rối loạn lo âu, Mất ngủ.

Cần tư vấn từ Bác sĩ Lê Duy?

Đừng tự chẩn đoán! Hãy nhắn tin cho bác sĩ để được đánh giá triệu chứng và lên phác đồ điều trị chuẩn xác nhất.

Chat Zalo Bác Sĩ
Tổng đài: 1900 1246

Chat Zalo Gọi 1900 1246  Messenger

Hệ thống phòng khám tại: HCM, Hà Nội

Bệnh tâm thần phân liệt thể Paranoid là bệnh khá phổ biến, theo Tổ chức Y tế Thế giới tỷ lệ người mắc bệnh tâm thần phân liệt  trên thế giới là 0,6-1,5% dân số, ở nước ta tỷ lệ này là 0,7%, trong đó thể Paranoid chiếm đến 65% tổng số bệnh nhân tâm thần phân liệt.

Bệnh chủ yếu khởi phát ở lứa tuổi trẻ từ 15-25 tuổi, là lứa tuổi học tập và lao động và một trong những biểu hiện chính là chứng hoang tưởng

Các loại hoang tưởng, ảo giác thường gặp ở bệnh nhân tâm thần phân liệt thể Paranoid là

• Hoang tưởng bị truy hại (chiếm khoảng 68,63%)
• Hoang tưởng bị chi phối (chiếm 50%),
• Hoang tưởng bị kiểm soát (chiếm 30,395%), ảo giác chủ yếu là ảo thanh (chiếm đến 86,6%).

1. Nguyên nhân

Nguyên nhân chính xác của tâm thần phân liệt thể hoang tưởng vẫn chưa được biết rõ. Bản thân bệnh tâm thần phân liệt có mối liên quan mật thiết giữa các thành viên trong gia đình do đó có khả năng liên quan đến di truyền.

Tuy nhiên, không phải ai  có một thành viên trong gia đình bị tâm thần phân liệt sẽ phát triển chứng rối loạn này. Và không phải tất cả những người phát triển tâm thần phân liệt sẽ có triệu chứng hoang tưởng.

Các yếu tố nguy cơ cho tình trạng này bao gồm:

• Bất thường về não
• Bị lạm dụng thời thơ ấu
• Mức oxy thấp khi sinh
• Rời xa hoặc mất cha mẹ ở độ tuổi trẻ
• Mẹ tiếp xúc với virus trong giai đoạn phôi thai hoặc trước khi sinh

2. Triệu chứng

• Rối loạn giấc ngủ như mất ngủ, khó ngủ, không ngủ, đảo giấc (ngày ngủ đêm thức). Có trường hợp dẫn đến căng thẳng, mất ngủ, đờ đẫn không muốn ăn uống hay hoạt động gì, suốt ngày ngồi hay nằm một chỗ. Tuy nhiên có khi bệnh nhân không có loại rối loạn này. Bạn có thể tìm hiểu thêm về chứng rối loạn giấc ngủ trong bài viết: Rối loạn giấc ngủ - Nguyên nhân và cách điều trị.
• Có những rối loạn về hành vi, rối loạn về cảm xúc như cảm giác hai chiều vừa yêu vừa ghét hay cảm xúc trái ngược là người thân thì rất ghét, căm thù nhưng người dưng lại tin yêu hay đi dự đám ma thì cười nhưng đi đám cưới lại khóc.
• Bệnh nhân còn có các triệu chứng điển hình như đi lang thang, nhặt rác, tích trữ các vật dụng bỏ đi, cười một mình, tự trò chuyện một mình, nói chuyện, cười nói một mình...
• Dấu hiệu đáng quan tâm nhất mà bác sĩ thường ghi chẩn đoán là "ảo thanh bình phẩm" hay ảo thanh. Tức là bệnh nhân thường nghe có tiếng nói chuyện trong đầu, hoặc tiếng nói trong bụng phát ra. Có khi là tiếng nói xấu hoặc khen bệnh nhân, có khi phân tích, nhận xét những hành vi, suy nghĩ của bệnh nhân. Thậm chí tiếng nói đó ra lệnh, bắt bệnh nhân làm theo việc này việc khác, trong đầu bệnh nhân nhiều lúc có tiếng đó. Một số trường hợp bị chứng ảo giác, thỉnh thoảng cứ nghe ai nói chuyện, ra lệnh, bình phẩm, bắt ép phải làm thế này, thế kia....
• Bệnh nhân còn có biểu hiện hoang tưởng ma nhập, người chết nhập vào, luôn có cảm giác bị theo dõi, bị hại, bị bắt, bị giết, bị bệnh. Có người lại có hoang tưởng phát minh, nghiên cứu sáng chế... Thực tế rất nhiều bệnh nhân tuy mắc bệnh hoang tưởng ảo giác nhưng nói năng lưu loát, trí nhớ tốt, thậm chí nhớ tốt hơn người bình thường.

Rối loạn hành vi mức độ nặng có thể dẫn đến hành động sử dụng vũ khí, đột nhập vào nhà người khác

3. Điều trị bệnh tâm thần phân liệt thể Paranoid

3.1. Dùng thuốc

Các loại thuốc được gọi là thuốc chống loạn thần có thể giúp làm giảm bớt các triệu chứng chính, chẳng hạn như ảo tưởng và ảo giác. Những loại thuốc này hoạt động bằng cách kiểm soát dopamine trong não. Bao gồm:

• Chlorpromazine (Thorazine)
• Fluphenazine (Modectate)
• Haloperidol (Haldol)
• Perphenazine (Trilafon)

Có thể mất chút thời gian để tìm đúng loại thuốc và liều lượng phù hợp nhất với bạn. Bạn có thể thấy các triệu chứng giảm đi ngay lập tức. Đôi khi có thể không thấy tác dụng đầy đủ của điều trị trong 3 đến 6 tuần. Đối với một số người, thuốc có thể mất đến 12 tuần để đạt hiệu quả đầy đủ.

Một số loại thuốc có thể tiếp tục cải thiện các triệu chứng trong suốt nhiều tháng. Có nguy cơ tác dụng phụ, chẳng hạn như:

• Chóng mặt
• Buồn ngủ và mệt mỏi
• Khô miệng
• Huyết áp thấp
• Buồn nôn
• Ói mửa
• Chuyển động không thể kiểm soát
• Thay đổi thị lực
• Tăng cân

3.2. Trị liệu tâm lý

Các lựa chọn trị liệu có thể bao gồm các liệu pháp nhóm tâm lý. Liệu pháp nhóm có thể hữu ích vì bạn sẽ ở cùng với những người khác trải qua những trải nghiệm tương tự. Nó cũng giúp chống lại sự bị cô lập với người mắc tâm thần phân liệt thường gặp phải.

Những phương pháp này kết hợp liệu pháp trò chuyện với các chiến lược xã hội để giúp bạn giải quyết những vấn đề xảy ra hàng ngày. Trong các buổi trị liệu, bạn học được các kỹ thuật quản lý căng thẳng, cũng như các dấu hiệu cảnh báo trước về chứng rối loạn tâm thần.

3.3. Điều trị nội trú (Nhập viện)

Khi phát hiện sớm, tâm thần phân liệt với chứng hoang tưởng có thể đáp ứng thành công với thuốc và liệu pháp. Tuy nhiên, nếu người bệnh có nguy cơ gây hại cho bản thân hoặc người khác, có thể phải nhập viện.

Nhập viện đôi khi cũng đượcchỉ định cho những người không thể tự cung cấp cho mình những nhu cầu cơ bản như quần áo, thực phẩm và chỗ ở.

Yếu tố gia đình rất quan trọng trong việc chăm sóc, nhắc nhở bệnh nhân tự giác uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ và tái khám đúng hẹn. Bệnh nhân có thể làm việc nhưng không được làm việc nặng nhọc, thức đêm. Không uống rượu, bia, hút thuốc lá. Với trà, cà phê có thể dùng chừng mực.

​​Bạn có thể liên hệ với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246.