Tâm thần phân liệt ẩn

Tâm thần phân liệt là một rối loạn tâm thần mãn tính và nghiêm trọng ảnh hưởng đến cách một người suy nghĩ, cảm nhận và cư xử. Những người bị tâm thần phân liệt có vẻ như đã mất liên hệ với thực tế.

1. Yếu tố nguy cơ

2. Các dấu hiệu cảnh báo sớm về tâm thần phân liệt là gì?

3. Các thể của tâm thần phân liệt (8 thể bệnh)

4. Điều trị tâm thần phân liệt ẩn

Cần tư vấn từ Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân?

Đừng tự chẩn đoán! Hãy nhắn tin cho bác sĩ để được đánh giá triệu chứng và lên phác đồ điều trị chuẩn xác nhất.

Chat Zalo Bác Sĩ
Tổng đài: 1900 1246

Tư vấn với Bác sĩ Tâm thần - Tâm lý (Bảo mật 100%)

Liên hệ ngay để được chuyên gia hỗ trợ điều trị Trầm cảm, Rối loạn lo âu, Mất ngủ.

Chat Zalo Gọi 1900 1246  Messenger

Hệ thống phòng khám tại: HCM, Hà Nội

Các triệu chứng tâm thần phân liệt thường bắt đầu từ 16 đến 30 tuổi. Trong một số ít trường hợp, trẻ em cũng bị tâm thần phân liệt. Các triệu chứng tâm thần phân liệt rơi vào ba loại: dương tính, âm tính và rối loạn nhận thức.

Bệnh tâm thần phân liệt là bệnh do hoạt động não bộ bị rối loạn gây nên những biến đổi bất thường về lời nói, ý tưởng, hành vi, tác phong, tình cảm...

Các triệu chứng dương tính: Các triệu chứng “dương tính” là những hành vi tâm thần thường không thấy ở những người khỏe mạnh. Những người có triệu chứng dương tính có thể “mất liên lạc” với một số khía cạnh của thực tế. Các triệu chứng bao gồm:

• Ảo giác (xem thêm Tại đây)

• Ảo tưởng (xem thêm Tại đây)

• Rối loạn tư tưởng (cách suy nghĩ bất thường hoặc rối loạn chức năng)

• Rối loạn vận động

Các triệu chứng âm tính: Các triệu chứng “âm tính” có liên quan đến sự gián đoạn cảm xúc và hành vi bình thường. Các triệu chứng bao gồm:

• "Ảnh hưởng phẳng" (giảm biểu hiện cảm xúc qua nét mặt hoặc giọng nói)

• Giảm cảm giác khoái lạc trong cuộc sống hàng ngày

• Bắt đầu và duy trì hoạt động một cách khó khăn

• Giảm khả năng ngôn ngữ

Triệu chứng nhận thức: Đối với một số bệnh nhân, các triệu chứng nhận thức của tâm thần phân liệt là khó phát hiện, nhưng một số trường hợp khác nghiêm trọng hơn và bệnh nhân có thể nhận thấy những thay đổi trong trí nhớ hoặc các khía cạnh khác của tư duy. Các triệu chứng bao gồm:

• Nghèo “chức năng điều hành” (khả năng hiểu thông tin và sử dụng nó để ra quyết định)

• Khó tập trung hoặc chú ý

• Vấn đề với "bộ nhớ làm việc" (khả năng sử dụng thông tin ngay lập tức sau khi học nó)

1. Yếu tố nguy cơ

Gen và môi trường: Các nhà khoa học từ lâu đã biết rằng tâm thần phân liệt có tính chất gia đình. Tuy nhiên, có nhiều người bị tâm thần phân liệt không có thành viên gia đình bị mắc và ngược lại. Các nhà khoa học tin rằng nhiều gen khác nhau có thể làm tăng nguy cơ tâm thần phân liệt, nhưng không có gen nào thực sự gây ra rối loạn.Chúng ta vẫn chưa thể sử dụng thông tin di truyền để dự đoán ai sẽ mắc bệnh tâm thần phân liệt.

Hiện chưa đủ các bằng chứng để khẳng định các yếu tố di truyền quyết định sự phát sinh bệnh tâm thần phân liệt.

Các nhà khoa học cũng cho rằng sự tương tác giữa các gen và môi trường là nguyên nhân cho tâm thần phân liệt phát triển. Các yếu tố môi trường có thể bao gồm:

• Mẹ tiếp xúc với vi-rút trong quá trình mang thai

• Suy dinh dưỡng trước khi sinh

• Các vấn đề khi sinh đẻ (như ngạt,…)

• Yếu tố tâm lý xã hội

2. Các dấu hiệu cảnh báo sớm về tâm thần phân liệt là gì?

Các dấu hiệu của tâm thần phân liệt khác nhau đối với tất cả mọi người. Các triệu chứng có thể phát triển chậm qua nhiều tháng hoặc nhiều năm hoặc có thể xuất hiện đột ngột. Bệnh có thể đến và đi theo chu kỳ tái phát và thuyên giảm.

Hành vi là dấu hiệu cảnh báo sớm của tâm thần phân liệt bao gồm:

• Nghe hoặc thấy điều gì đó không có thật

• Cảm giác bị người khác theo dõi

• Nói hoặc viết những từ vô nghĩa

• Cảm thấy thờ ơ với những tình huống rất quan trọng

• Suy giảm hiệu suất học tập hoặc công việc

• Không quan tâm đến bản thân như vệ sinh cá nhân và ngoại hình

• Thay đổi tính cách

• Phản ứng tức giận hoặc sợ hãi với những người thân

• Không có khả năng ngủ hoặc tập trung

• Hành vi không thích hợp hoặc kỳ quái

• Đột nhiên có mối quan tâm đặc biệt với một tôn giáo

Bất cứ ai nhận thấy một số triệu chứng trên đây trong hơn hai tuần nên tìm sự giúp đỡ ngay lập tức.

Ảo giác là một trong những dấu hiệu của tâm thần phân liệt, thường gặp nhất là những ảo giác lời nói.

3. Các thể của tâm thần phân liệt (8 thể bệnh)

Tâm thần phân liệt thể paranoid

• Dạng tâm thần phân liệt thường gặp.

• Ảo giác và / hoặc ảo tưởng.

• Có thể phát triển ở độ tuổi muộn hơn các loại tâm thần phân liệt khác.

• Lời nói và cảm xúc có thể không bị ảnh hưởng.

Tâm thần phân liệt thể thanh xuân

• Hành vi vô tổ chức không có mục đích.

• Suy nghĩ vô tổ chức: những người khác có thể cảm thấy khó hiểu bạn.

• Ảo giác và ảo tưởng ngắn hạn.

• Thường phát triển từ 15 đến 25 tuổi.

Tâm thần phân liệt thể giảm trương lực

• Hiếm hơn các loại khác.

• Chuyển động bất thường, thường chuyển đổi giữa rất năng động và rất tĩnh lặng.

• Rất ít nói chuyện

Tâm thần phân liệt thể không biệt định

Các triệu chứng không thuộc ba nhóm trên

Bệnh tâm thần phân liệt thể trầm cảm sau phân liệt

Có thể được chẩn đoán nếu có tiền sử rối loạn tâm thần nhưng chỉ có các triệu chứng âm tính.

Tâm thần phân liệt thể đơn thuần

Nổi bật là các triệu chứng âm tính: cảm xúc khô cằn, lạnh lùng, sống thu mình, cách ly xã hội, không có biểu hiện quan tâm thích thú, lười biếng, sống không mục đích.

Tâm thần phân liệt thể loạn cảm giác bản thể

Triệu chứng nổi bật là cảm giác cơ thể khác thường của người bệnh

Tâm thần phân liệt không rõ loại

Triệu chứng phù hợp với tâm thần phân liệt nhưng không giống với bất kỳ thể nào đã nêu trên.

4. Điều trị

Bởi vì nguyên nhân của tâm thần phân liệt vẫn chưa được biết, phương pháp điều trị tập trung vào việc loại bỏ các triệu chứng của bệnh. Điều trị bao gồm:

Thuốc chống loạn thần

Thuốc chống rối loạn thần kinh thường được dùng hàng ngày ở dạng viên hoặc dạng lỏng. Một số thuốc chống loạn thần được tiêm một lần hoặc hai lần một tháng. Một số người có phản ứng phụ khi họ bắt đầu dùng thuốc, nhưng hầu hết các tác dụng phụ đều biến mất sau một vài ngày. Các bác sĩ và bệnh nhân có thể làm việc cùng nhau để tìm ra sự kết hợp thuốc tốt nhất, và liều lượng phù hợp.

Điều trị tâm lý xã hội

Những phương pháp điều trị này rất hữu ích khi kết hợp với việc sử dụng thuốc phù hợp. Học tập kỹ năng giải quyết những vấn đề hàng ngày với những người mắc tâm thần phân liệt giúp mọi người theo đuổi mục tiêu cuộc sống của họ, chẳng hạn như đi học hoặc làm việc. Các cá nhân tham gia điều trị tâm lý xã hội thường xuyên ít có khả năng tái phát hoặc nhập viện.

Chăm sóc đặc biệt phối hợp (CSC)

Mô hình điều trị này tích hợp thuốc, liệu pháp tâm lý, quản lý cá nhân, sự tham gia của gia đình, và các dịch vụ giáo dục và việc làm được hỗ trợ, tất cả nhằm mục đích giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bị tâm thần phân liệt.

​​Bạn có thể liên hệ với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246.