10 dấu hiệu và biểu hiện thường gặp của bệnh hoang tưởng

10 dấu hiệu và biểu hiện thường gặp của bệnh hoang tưởng

Bệnh hoang tưởng thường có các biểu hiện đặc trưng là gặp các ảo giác, cảm nhận điều phi thực tế, đa nghi và một số dấu hiệu nhận biết khác mà các bác sĩ của Hello Doctors sẽ chia sẻ ngay sau đây.

Trước tiên, nếu bạn chưa hiểu rõ về bệnh hoang tưởng, bạn có thể tham khảo thông tin tại bài viết: Bệnh hoang tưởng là gì. Có được cái nhìn tổng quan về bệnh sẽ giúp bạn tránh được những nhầm lẫn trong việc nhận biết bệnh.

Những thông tin bạn có thể tham khảo trong bài viết:

  1. Dấu hiệu chung của bệnh hoang tưởng
  2. Biểu hiện cụ thể của bệnh hoang tưởng
  3. Đặc tính của bệnh hoang tưởng
  4. Tính cách của người hoang tưởng mạn tính
  5. Các loại hoang tưởng mạn tính
  6. Biến chứng của bệnh hoang tưởng

Bác sĩ tham vấn thông tin:

Bs Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức - Hà Nội

  Gọi Bs. Đức  

Bs Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân - HCM

 Gọi Bs. Tuân  

Chat trên Facebook
Liên hệ ngay

1. Những dấu hiệu nhận biết chung của bệnh hoang tưởng

Lúc đầu, người bệnh thường cảm thấy lo lắng, chờ đợi điều gì đó bất thường và quan trọng sẽ đến với mình, làm thay đổi cuộc đời mình. Sau đó, họ thấy những người khác và sự vật xung quanh có một cái gì đặc biệt khác thường, liên quan đến số phận mình, nhưng lại không thể tự giải thích được.

Dần dần trong những cái đặc biệt và khác thường ấy, người bệnh tìm thấy những ý nghĩa ngày càng rõ ràng và tự giải thích theo lối suy đoán của riêng mình. Hoang tưởng được hình thành và ngày càng được củng cố thành hệ thống vững chắc và cố định. Cuối cùng, hoang tưởng có thể mất đi một cách tự phát hoặc do điều trị hay tan rã trong trí tuệ sa sút.

Dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh hoang tưởng

2. Một số biểu hiện cụ thể hơn của bệnh hoang tưởng

Bệnh nhân có biểu hiện loạn âm thanh

Người bệnh hoang tưởng có dấu hiệu loạn âm thanh, âm thanh được phát ra từ trong đầu, trong tai, ù ù như cối xay gió. Cũng có trường hợp bệnh nhân luôn nghe được tiếng nói xấu, hay khuyên nhủ, hoặc mắng trách.

Thậm chí lúc nào người bệnh cũng nghe được tiếng nói bên tai, về những người thân của họ muốn hãm hại, chiếm đoạt tài sản hay nói xấu mình. Bởi vậy, nhiều trường hợp bệnh nhân hoang tưởng luôn lẩn tránh người thân và thân thiết với người xa lạ.

Biểu hiện loạn âm thanh này còn được gọi là ảo thanh. Bạn có thể tham khảo đầy đủ thông tin Tại đây.

Tự nhận bản thân được cõi trên ban cho quyền năng tối thượng

Có người bệnh hoang tưởng còn luôn tự cho mình có khả năng “siêu nhiên” do “cõi trên” hay “tổ tiên” hoặc một người quá cố nào đó ban phát cho họ. Và họ có thể nhìn thấy hoặc phán xét mọi vấn đề như một người quyền năng tối thượng.

Thậm chí có người còn tỏ ra bản thân như một thần thánh hoặc được giao quyền thực thi những điều của “thượng đế”, “thần thánh”, “trời phật” hoặc một thế lực siêu nhiên nào đó mà người thường không bao giờ thấy.

Mắc chứng hoài nghi hoặc tự nhận

Người bệnh hoang tưởng luôn tỏ ra nghi nghờ bản thân, nghi nghờ mọi thứ xung quanh ngay cả người thân của mình. Chẳng hạn như nghi ngờ người thân hãm hại mỗi khi cho uống thuốc hoặc đồ ăn. Họ luôn tỏ ra đề phòng tất cả mọi sự vật sự việc.

Bị ảo giác

Bệnh nhân mắc chứng ảo giác, nhìn vật A thành vật B, nhìn người thân thành con mãnh thú (thực tế đã có nhiều bệnh nhân vác dao chém người, bởi họ tưởng những người xung quanh đó chính là những con thú đang chuẩn bị tấn công họ).

Có trường hợp người bệnh luôn cho rằng mình nhìn thấy những vật thể lạ như linh hồn người đã chết, thần thánh, ma quỷ. Tuy nhiên thực chất không phải, mà chính là những vật dụng xung quanh.

Ảo giác là một trong những biểu hiện gắn liền với hoang tưởng. Để biết đầy đủ thông tin hơn, bạn có thể Xem thêm tại đây.

Bệnh nhân hoang tưởng bị mất trí nhớ

Một số người mắc bệnh nặng sẽ có hiện tượng mất trí nhớ, không còn khả năng nhớ được bản thân là ai, ở đâu và như thế nào? Họ hành động như một người vô hồn, không có cảm giác, cảm xúc. Có khi họ hành động như một “con thú” theo bản năng tự nhiên, điều đó thể hiện ở: hiện tượng nhặt – bới rác, ăn những đồ thiu thối, dơ bẩn.

Rối loạn cảm xúc

Người bệnh không thể tự chủ bản thân, không biết đâu là vui đâu là buồn. Có khi gặp đám ma lại cười, gặp đám cưới lại khóc; có lúc họ biểu hiện như những đứa trẻ mới lớn, có khi lại như những người cao niên đầy trải nghiệm. 

Bệnh nhân luôn kích động

Bệnh nhân luôn tỏ ra hung hăng, giận giữ với mọi người xung quanh. Có khi chỉ hung hăng giận giữ với người thân tuy nhiên lại bình thường với người xa lạ hoặc ngược lại.

Có người lại luôn phá phách một cách không chủ đích, đến nỗi gia đình phải làm cũi để bệnh nhân sinh sống trong đó, hoặc phải xích chân tay lại.

Cũng có bệnh nhân sẽ bị kích động khi nghe thấy ai đó bảo họ bị bệnh “tâm thần”, “hoang tưởng” hoặc phải uống thuốc về căn bệnh này.

Thích đi lang thang

Mỗi khi “lên cơn” người bệnh chỉ muốn đi lang thang không chủ đích. Có khi là đi lang thang, thơ thẩn rồi lại về, có khi là đi luôn và không biết đường về (vì đã mất trí nhớ). Có người chỉ đi, có người lại vừa đi vừa nói chuyện một mình, có người vừa đi vừa cười nói rồi lại khóc,... Tuy nhiên, đôi khi thích đi lang thang cũng là dấu hiệu của bệnh sa sút trí tuệ, vì vậy bạn nên hiểu rõ về triệu chứng này trước khi đưa ra kết luận. Xem thêm thông tin trong bài "Thích đi lang thang là bệnh gì".

Bệnh nhân tự kỷ

Có người bệnh lại nhốt mình trong phòng, không tiếp xúc với bất kỳ ai và khóc một mình khi đêm xuống. Họ tự trách bản thân hoặc tự hành xác. Có bệnh nhân hoang tưởng lại tự cắt quần áo, tóc tai rồi cào cấu như đang có muôn ngàn con kiến đang bò và cắn khắp cơ thể vậy.

Để hiểu rõ hơn về tự kỷ, bạn có thể xem thêm Tại đây.

Luôn tồn tại nhiều hình ảnh, và nhiều người khác đang tồn tại trong bản thân

Người bệnh luôn cảm giác và thấy trong đầu, trong cơ thể mình có nhiều người cùng tồn tại và luôn xung khắc, vật lộn, trái ngược với nhau. Ngay cả khi bệnh nhân ngủ lẫn khi thức.

Lời khuyên từ bác sĩ Hello Doctor: Khi thấy người thân có các dấu hiệu của bệnh hoang tưởng, bạn cần phải đưa họ đi khám để được điều trị hoang tưởng sớm nhất có thể. Tham khảo thêm cách điều trị bệnh tại "Bệnh hoang tưởng và cách chữa".

3. Những đặc tính của bệnh hoang tưởng

Bệnh hoang tưởng thường có những đặc tính nổi trội sau:

- Sự tin tưởng vững chắc, tính cố định: mặc dù những ý tưởng, phán đoán rất mâu thuẫn với thực tế nhưng người bệnh luôn tin tưởng điều đó đúng  như một chân lý không thể bác bỏ được.

- Sự chi phối của bệnh hoang tưởng: bệnh hoang tưởng chiếm toàn bộ ý thức người bệnh và chi phối mạnh mẽ những hành vi của họ.

- Tính lập luận sai lầm: trong ý nghĩ hoang tưởng của mình, người bệnh có lập luận tuy nhiên cơ sở logic bị rối loạn, những nguyên tắc đã được xác định sai lầm từ đó dẫn đến kết luận sai lầm.

4. Tính cách của người hoang tưởng mạn tính

Đa nghi: Người mắc bệnh hoang tưởng luôn ngờ vực, lo ngại quá đáng về việc bị người khác tấn công. Vì thế, họ luôn giữ một khoảng cách đối với người đối diện. Đôi khi khoảng cách đó được biểu hiện bằng sự khiêm tốn thái quá, hoặc bằng sự hung hăng.

Tính cứng nhắc: độc đoán, không có khả năng đánh giá bản thân, không cởi mở tiếp nhận ý kiến của người khác.

Phát triển cái tôi quá mức: người bệnh thường có tính đa nghi, kiêu ngạo chuyên quyền, không khoan dung, luôn coi thường người khác và tự cho mình là trung tâm.

Do vậy người rối loạn hoang tưởng thường sống khép mình, quay lưng với xã hội, dẫn đến suy nhược, trầm cảm lo âu nhưng nhẹ, ít khi phải điều trị.

5. Các loại hoang tưởng mạn tính

-Bệnh hoang tưởng kiện cáo: người bệnh thường theo đuổi các tranh tụng về tài sản, tiền nong, các phát minh khoa học, các vụ kiện kéo dài gây hao tiền tốn của.

Bệnh hoang tưởng bị hại: “người truy hại” ở đây có thể là ở gia đình, nơi làm việc, hàng xóm hoặc đại diện của một nhóm người công an quân đội bí mật, một tổ chức bí mật nào đó...

Bệnh hoang tưởng ghen tuông: ghen tuông bệnh lý dựa trên những cơ sở không chắc chắn, luôn luôn tìm kiếm và muốn thu thập những chứng cứ phản bội.

-Bệnh hoang tưởng được yêu: bệnh nhân có niềm tin mãnh liệt có một người đang rất yêu và muốn lấy mình.

Bệnh hoang tưởng tự cao: say mê không thực tế, luôn cuồng tín về tôn giáo, tin là mình phát kiến ra một phương pháp nào đó giúp cải tiến xã hội, quản lý đất nước... Thường sử dụng phương tiện thông tin đại chúng để lôi kéo, tìm kiếm sự ủng hộ của cộng đồng mạng.

-Bệnh hoang tưởng biến đổi cơ thể: tin là một số bộ phận của cơ thể bị méo mó xấu xí vĩnh viễn.

6. Biến chứng của bệnh hoang tưởng

Bệnh hoang tưởng nếu không được điều trị sẽ dẫn đến những hành vi sai lệch về tình cảm, sức khỏe, hành vi nặng, thậm chí cả vấn đề pháp lý và tài chính. Hoang tưởng có thể gây ảnh hưởng đến mọi lĩnh vực của cuộc sống người mắc bệnh.

Bệnh hoang tưởng có thể gây ra các biến chứng như: Suy nghĩ và hành vi tự tử; Trầm cảm; Hành vi tự hủy hoại; Lạm dụng rượu, ma túy hay thuốc theo toa; Vô gia cư; Đói nghèo; Gia đình xung đột, Không có khả năng làm việc hoặc đi học; Là nạn nhân hay thủ phạm của tội phạm bạo lực; Mắc cách bệnh tim và bệnh phổi. Vì vậy, đừng chậm trễ trong việc đưa người bệnh đi khám khi thấy họ có các dấu hiệu của bệnh. 



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Thành Long

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thành Long

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại Học Y Hà Nội

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Thông tin thêm về Hoang tưởng

Dấu hiệu nhận biết hội chứng hoang tưởng tuổi dậy thì
Hoang tưởng tuổi dậy thì là một bệnh tâm lý không phổ biến, nó còn có các tên gọi khác như “hội chứng tuổi dậy...
Cách nhận biết bệnh hoang tưởng mang thai - thai kỳ giả
Hoang tưởng mang thai là thuật ngữ y khoa để nói về tình trạng thai kỳ giả. Hoang tưởng mang thai có thể gây ra nhiều dấu hiệu và triệu chứng của thai kỳ,...
Nên đi khám chữa bệnh hoang tưởng ở đâu?
Chào bác sĩ! Thời gian gần đây cô cháu thường có những rối loạn về hành vi như có ý nghĩ hoặc nói về các sự việc...
Người hoang tưởng có nguy cơ cao thực hiện hành vi bạo lực
Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, người mắc bệnh hoang tưởng thường có xu hướng trở nên bạo lực và mất kiểm soát hành vi hơn trước khi họ mắc bệnh....
Bệnh hoang tưởng do rượu - dấu hiệu, triệu chứng và cách chữa trị
Một số dạng bệnh hoang tưởng do rượu đặc trưng là hoang tưởng ghen tuông, hoang tưởng bị hại,.... Bệnh dễ bị nhầm lẫn với tâm thần phân liệt. Nếu không được điều...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Nguyễn Quỳnh Anh

    Tôi có một bà chị họ. Lúc trước rất là bình thường. Nhưng dạo gần đây có những biểu hiện rất lạ. Bà ấy toàn nói là có người đang muốn giết mình. Lúc đầu gia đình cũng tin lời, nhưng sau thấy không đúng nữa nên đã đưa đi khám thì mới biết bà bị bệnh hoang tưởng. Hiện tại bà vẫn trong thời gian điều trị. Tôi chỉ mong bà sớm khỏi bệnh.

    30/01/2018
  • Đỗ Quốc Huy

    Tôi thấy em trai mình có các triệu chứng của bệnh hoang tưởng nhưng không biết phải làm sao để thuyết phục em ấy đi khám nên đã phải nhờ đến sự tư vấn của bác sĩ Phú.

    29/09/2017
  • Nguyễn Như

    Các dấu hiệu rất cụ thể và rõ ràng, bài viết rất tốt

    28/09/2017
dung doan (04/06/2018)
Thưa bác sĩ, gia đình tôi có người em dạo gần đây đang có những biểu hiện của bệnh hoang tưởng,vào khoảng tháng 12 đến tháng 2/2018 em luôn cho rằng những người trong công ty đang soi mói đời tư của em, mẹ của bạn trai em ấy cũng hãm hại chia rẽ em ấy, sau đó em nghỉ việc ở công ty rồi chia tay bạn trai vì cho rằng đó không phải là bạn trai trước đây của em ấy mà là một người đóng thế. rồi sau đó 1 tháng em ấy suy diễn những chuyện trong quá khứ rồi cho rằng mọi người trong gia đình sắp đặt hãm hại mình, mọi người đã giải thích tất cả đều phi lý và không có cơ sở nhưng em không tin và có dấu hiệu kích động sự việc gần đây nhất là đập vỡ ly. giờ đây gia đình thật sự đang rất bế tắt, không dám nói với em rằng em bị bệnh hoang tưởng để dẫn em đi khám. mọi người trong gia đình đều lo lắng và yêu thương em. mong bác sĩ khi đọc những tâm sự này cho gia đình tôi một lời tư vấn hướng dẫn gia đình tôi nên phải làm gì trong thời gian này.
cảm ơn bác sỹ rất trông chờ phản hồi của bác sĩ.

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung