Chế độ dinh dưỡng cho người bị HIV mà người nhà nên biết

Chế độ dinh dưỡng cho người bị HIV mà người nhà nên biết

Dinh dưỡng có vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe con người, đặc biệt là với người mắc bệnh HIV. Cùng các chuyên gian Hello Doctor tìm hiểu về chế độ dinh dưỡng cho người bị HIV.

Bác sĩ tham vấn thông tin:

Bs Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân - HCM

 Gọi Bs. Quân  

Bs Bùi Đức Dương

Bác sĩ Bùi Đức Dương - Hà Nội

 Gọi Bs. Dương  

Chat trên Facebook
Liên hệ ngay

 

Thực phẩm được tạo thành từ 6 loại chất dinh dưỡng cần thiết, mỗi loại có vai trò đặc biệt riêng trong cơ thể.

  • Protein tạo ra cơ bắp và hệ miễn dịch
  • Carbohydrat (bao gồm rau, trái cây, ngũ cốc) cung cấp năng lượng
  • Chất béo cung cấp thêm năng lượng
  • Vitamin điều chỉnh quá trình hoạt động cơ thể
  • Vi khoáng điều chỉnh hoạt động và tạo mô cơ thể
  • Nước duy trì hình dạng tế bào và môi trường cho mọi phản ứng trong cơ thể

Chế độ dinh dưỡng tốt có nghĩa là ăn đúng và đủ loại thực phẩm.

1. Chế độ dinh dưỡng với bệnh nhân HIV

Đối với người nhiễm HIV, thực sự không có chế độ ăn nào đặc biệt hay loại thực phẩm đặc biệt nào. Thực tế dinh dưỡng với mục đích chính là tăng cường hệ thống miễn dịch.

Khi bị nhiễm HIV, hệ miễn dịch phải làm việc liên tục để chống lại sự nhiễm trùng. Đối với một số người, điều này có nghĩa là cần tăng lượng thức ăn hơn trước đây.

Nếu người bệnh thiếu cân hoặc đang ở giai đoạn tiến triển với tải lượng virus cao, hoặc nhiễm trùng cơ hội, cần phải bổ sung thêm protein cũng như lượng calo dư thừa (dưới dạng carbohydrat và chất béo).

2. Người nhiễm HIV tránh bị giảm cân bằng cách nào?

Giảm cân là vấn đề phổ biến với người đang ở giai đoạn tải lượng virus tương đối cao. Vấn đề này được cải thiện với điều trị thuốc kháng virus có hiệu quả. Giảm cân có thể nguy hiểm vì kèm theo đó là một hệ miễn dịch yếu, khó chống lại nhiễm trùng hơn.

Những người nhiễm HIV thường không ăn đủ về cả số lượng và chất lượng, vì:

  • HIV làm giảm sự thèm ăn, giảm hấp thu. Kèm theo tác dụng phụ của thuốc cũng gây ra triệu chứng này.
  • Triệu chứng như đau miệng do loét áp, buồn nôn và nôn
  • Mệt mỏi do thuốc

Xem đầy đủ tác hại của bệnh HIV tại bài viết "Tác hại của HIV AIDS".

3. Giải pháp là gì?

Trước khi thực hiện những thay đổi trong chế độ ăn uống, hãy liên hệ với một chuyên gia dinh dưỡng có chuyên môn về chăm sóc HIV để có được đánh giá tốt hơn về nhu cầu dinh dưỡng.

Tăng lượng carbohydrat phức hợp

Carbohydrat có nhiều dạng khác nhau. Carbohydrat đơn giản dễ tiêu hóa hơn, nhưng có thể làm tăng lượng đường trong máu. Carbohydrat đơn giản bao gồm đường (kẹo, nước giải khát), gạo trắng và bột màu trắng. Chúng cũng xuất hiện tự nhiên trong trái cây và sữa.

Carbohydrat phức hợp (còn được gọi là tinh bột) mất nhiều thời gian hơn để cơ thể tiêu hóa và thường chứa nhiều chất xơ và chất dinh dưỡng khác hơn carbohydrate đơn giản. Carbohydrate phức hợp bao gồm ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, các loại rau có tinh bột như ngô và khoai tây, và gạo lứt. Bởi vì họ mất nhiều thời gian để tiêu hóa, carbohydrat phức tạp không gây ra lượng đường trong máu tăng mạnh như carbohydrat đơn giản và do đó được khuyến cáo cho những người bị bệnh tiểu đường.

Ăn nhiều protein hơn để chống mất cơ

Trong thời gian nhiễm trùng, protein được lưu trữ trong cơ bắp có thể bị đốt cháy như một nguồn nhiên liệu. Điều này có thể dẫn đến mất cơ bắp, còn gọi là tiêu cơ.

Thực phẩm giàu protein bao gồm:

  • Thịt nạc, bao gồm thịt bò, thịt gà và thịt heo
  • Pho mát và sữa chua
  • Trứng
  • Đậu, đậu xanh, đậu nành và các loại hạt

Một số nguồn protein động vật có thể có hàm lượng chất béo bão hòa cao, và nên được sử dụng ở mức độ vừa phải - đặc biệt khi có cholesterol cao hoặc có nguy cơ bị bệnh tim.

Chất xơ, Vitamin, nước

Thực phẩm chứa nhiều chất xơ có thể giúp đi tiêu đều đặn và hỗ trợ sức khỏe đường ruột. Bao gồm: bánh mì nguyên hạt, các loại đậu, hoa quả và rau xanh…

Uống nhiều nước hơn có thể giúp bạn tránh mất nước và táo bón, và giảm tác dụng phụ của thuốc.

Những người sống chung với HIV cần nhiều vitamin hơn để xây dựng và sửa chữa mô. Không phải lúc nào cũng có thể nhận được tất cả các vi chất dinh dưỡng (vitamin và khoáng chất) từ thực phẩm. Không nhận đủ vi chất dinh dưỡng có thể gây ra các vấn đề như thiếu máu. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng uống vitamin tổng hợp có thể có lợi cho sức khỏe cho những người sống chung với HIV.

Nhóm thực phẩm giảm viêm

Hệ thống miễn dịch của những người sống với HIV luôn luôn được kích hoạt, hoặc "bật". Một hệ thống miễn dịch kích hoạt sản xuất quá trình viêm.

Một số thực phẩm giúp giảm viêm như: 

  • Rau lá xanh như củ cải, cải, cải xoăn và rau bina
  • Bông cải xanh
  • Củ cải
  • Cần tây
  • Một số loài cá, như cá thu, cá hồi, cá mòi và cá ngừ
  • Một số loại trái cây, như quả việt quất, anh đào, dứa và dâu tây
  • Một số loại hạt, như hạnh nhân và quả óc chó
  • Một số loại dầu, như dầu ô liu và dầu dừa
  • Một số hạt giống như hạt Chia và hạt lanh
  • Một số loại gia vị, như củ nghệ và gừng
  • Cà chua

5. An toàn thực phẩm

Vì HIV ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, nên người bệnh có nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng qua đường tiêu hóa. Vì vậy ngoài chế độ ăn uống tốt, người bệnh cần ăn một cách an toàn.

  • Tránh ăn trứng sống, thịt hoặc hải sản (bao gồm sushi và hàu, sò ốc).
  • Rửa kỹ rau quả.
  • Sử dụng một thớt riêng cho thịt sống.
  • Rửa tay, đồ dùng và thớt bằng xà phòng và nước sau mỗi lần sử dụng.
  • An toàn nước là cực kỳ quan trọng, vì nước có thể mang nhiều loại ký sinh trùng, vi khuẩn và vi-rút.
  • Không uống nước từ hồ, ao, sông suối, chỉ nên uống nước đun sôi để nguội.

Mặc dù không có hướng dẫn dinh dưỡng và các khuyến nghị cụ thể cho những người bị HIV, một chế độ ăn uống cân bằng và đa dạng bao gồm tất cả các loại vitamin và khoáng chất dường như là cách tốt nhất để duy trì sức khỏe. Nên khám và nghe tư vấn từ chuyên viên dinh dưỡng thường xuyên để có kế hoạch chăm sóc tốt nhất cho người bệnh.

Bạn có thể tham khảo thêm: 



Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 10 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 21 năm

Vị trí: Giám đốc

Đào Đình Mậu

Bác sĩ Đào Đình Mậu

Khoa: Ung thư, Da liễu, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Quân Y 354

Kinh nghiệm: 25 năm

Vị trí: Trưởng khoa

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Mẹ uống thuốc ARV có ảnh hưởng đến thai nhi không?
Chào bác sĩ Hello Doctor, tôi đang mang thai và mắc bệnh HIV. Hiện tôi đang dùng thuốc ARV nhưng không biết liệu có ảnh hưởng gì đến...
Tổng hợp những triệu chứng bệnh HIV thường gặp ở nữ giới
Hẳn là có nhiều người thắc mắc rằng bệnh HIV ở nữ giới có gì khác ở nam giới. Để giúp bạn làm rõ vấn đề này, các chuyên...
6 điều người nhiễm HIV cần biết để phòng tránh lây truyền bệnh
Việc nắm được những con đường lây nhiễm cũng như cách phòng tránh lây lan bệnh cho công đồng rất quan trọng đối với những người mắc bệnh HIV. Trong...
Hướng dẫn người mắc bệnh HIV cách tự chăm sóc bản thân
Khi bạn đã bắt đầu điều trị bệnh HIV, các chuyên gia của Hello Doctor khuyên bạn nên quan tâm đến những cách tự chăm sóc bản thân để duy...
Hướng dẫn cách làm xét nghiệm HIV tại nhà từ bác sĩ Hello Doctor
Các phương pháp xét nghiệm HIV tại nhà đã có mặt tại Việt Nam vài năm gần đây. Điều này đánh dấu một xu hướng mới để từ...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

    Bình luận, đặt câu hỏi

    Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

    Nội dung