Tăng huyết áp thứ phát

Tăng huyết áp thứ phát

Tăng huyết áp thứ phát khác với loại huyết áp thông thường (tăng huyết áp nguyên phát). Bệnh cần phải được điều trị kịp thời để tránh những biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra.

1. Tăng huyết áp thứ phát là gì

2. Triệu chứng của bệnh tăng huyết áp thứ phát

3. Nguyên nhân gây ra bệnh tăng huyết áp thứ phát

4. Biến chứng của bệnh tăng huyết áp thứ phát

5. Điều trị bệnh tăng huyết áp thứ phát

6. Bác sĩ điều trị

1. Bệnh tăng huyết áp thứ phát là gì?

Tăng huyết áp thứ phát (tên tiếng Anh là Secondary Hypertension) là huyết áp tăng gây ra bởi một tình trạng sức khoẻ khác. Tăng huyết áp thứ phát có thể là do các tình trạng ảnh hưởng đến thận, động mạch, tim hoặc hệ thống nội tiết. Tăng huyết áp thứ phát cũng có thể xảy ra trong thai kỳ.

Tăng huyết áp nguyên phát không có nguyên nhân rõ ràng và được cho là liên quan đến di truyền, chế độ ăn uống kém, thiếu tập thể dục và béo phì.

Điều trị tăng huyết áp thứ phát thường có thể kiểm soát cả tình trạng bệnh nền và huyết áp tăng, làm giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng - bao gồm bệnh tim, suy thận và đột quỵ.

2. Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh tăng huyết áp thứ phát

Giống như tăng huyết áp nguyên phát, tăng huyết áp thứ phát thường không có dấu hiệu hoặc triệu chứng cụ thể, ngay cả khi huyết áp của bạn đã lên đến mức nguy hiểm cao.

Nếu bạn đã được chẩn đoán bị tăng huyết áp, có bất kỳ dấu hiệu nào trong những dấu hiệu này có thể là tăng huyết áp thứ phát:

  • Huyết áp cao không đáp ứng với thuốc huyết áp .
  • Huyết áp rất cao - huyết áp tâm thu trên 180 mm thủy ngân (mm Hg) hoặc huyết áp tâm trương trên 120 mm Hg.
  • Thuốc trị bệnh huyết áp hoặc thuốc trước đó kiểm soát huyết áp của bạn không còn đáp ứng nữa.
  • Tăng huyết áp đột ngột trước tuổi 30 hoặc sau 55 tuổi.
  • Không có tiền sử gia đình về huyết áp cao.
  • Không béo phì.

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Nếu bạn có một tình trạng có thể gây tăng huyết áp thứ phát, bạn có thể cần kiểm tra huyết áp của bạn thường xuyên hơn. Hỏi bác sĩ bao lâu bạn kiểm tra huyết áp một lần.

Bác sĩ chuyên khoa

Phan Thị Kim Ngân

Thạc sĩ - Bác sĩ Phan Thị Kim Ngân

Bác sĩ chuyên khoa: Nội tổng quátTim mạch - Bệnh viện Viện Tim, Tp.Hồ Chí Minh

Hơn 12 năm kinh nghiệm trong khám và điều trị các bệnh lý về tim mạch.

 

Hẹn gặp trực tiếp bác sĩ: 1900 1246   giờ hành chính -  0962161644  các giờ khác hoặc khẩn cấp.

3. Nguyên nhân gây ra bệnh tăng huyết áp thứ phát

Một số tình trạng có thể gây tăng huyết áp thứ phát. Bao gồm:

Các biến chứng bệnh tiểu đường (bệnh thận tiểu đường): Bệnh tiểu đường có thể làm hỏng hệ thống lọc thận của bạn, có thể dẫn đến huyết áp cao.

Bệnh thận đa nang: Trong bệnh lí di truyền này, u nang trong thận ngăn ngừa thận hoạt động bình thường và có thể làm tăng huyết áp.

Bệnh cầu thận: Thận lọc chất thải và natri bằng các bộ lọc có kích thước cực nhỏ gọi là cầu thận mà đôi khi có thể trở nên phù. Nếu cầu thận phù không thể hoạt động bình thường, bạn có thể bị huyết áp cao.

Tăng huyết áp mạch máu thận: Loại tăng huyết áp này là do hẹp một hoặc cả hai động mạch dẫn đến thận của bạn.

Nó thường được gây ra bởi cùng một loại mảng chất béo có thể làm hư hại động mạch vành của bạn (bệnh xơ vữa động mạch) hoặc một tình trạng riêng biệt, trong đó các mô cơ và mô xơ vách động mạch thận dày lên và cứng thành các vòng (loạn sản sợi cơ). Tăng huyết áp mạch máu thận có thể gây tổn thương thận không hồi phục.

Hội chứng Cushing: Trong tình trạng này, thuốc có thể gây tăng huyết áp thứ phát, hoặc tăng huyết áp có thể là do khối u tuyến yên hoặc các yếu tố khác làm cho tuyến thượng thận tạo ra quá nhiều hormone cortisol.

Hội chứng tăng aldosterone: Trong tình trạng này, khối u ở tuyến thượng thận, làm tăng các tế bào bình thường trong tuyến thượng thận hoặc các yếu tố khác khiến tuyến thượng thận tiết ra một lượng hormone aldosterone quá mức. Điều này làm thận giữ lại muối và nước và mất quá nhiều kali, làm tăng huyết áp.

U tủy thượng thận: Loại ung thư hiếm gặp này, thường xuất hiện ở tuyến thượng thận, làm tăng sản xuất hormone adrenaline và noradrenaline, có thể dẫn đến huyết áp tăng dài hạn hoặc tăng huyết áp ngắn hạn.

Các vấn đề về tuyến giáp: Khi tuyến giáp không sản sinh ra đủ hormone tuyến giáp (suy giáp) hoặc sản sinh ra quá nhiều hoóc môn tuyến giáp (cường giáp), có thể gây ra huyết áp cao.

Cường tuyến cận giáp: Các tuyến cận giáp quy định lượng canxi và phốt pho trong cơ thể. Nếu các tuyến sản xuất quá nhiều hormone tuyến cận giáp, lượng canxi trong máu của bạn tăng lên - điều này làm tăng huyết áp.

Hẹp động mạch chủ: Với dị tật bẩm sinh này, động mạch chính của cơ thể (động mạch chủ) bị thu hẹp. Điều này buộc tim phải bơm máu khó hơn để đưa máu qua động mạch chủ và đến các nơi của cơ thể. Điều này làm tăng huyết áp .

Chứng ngưng thở lúc ngủ: Trong tình trạng này, thường bị biểu hiện bởi thở nhiều lần dừng lại và bắt đầu trong suốt giấc ngủ, khiến bạn không có đủ oxy.

Không có đủ oxy có thể làm hỏng thành trong mạch máu, làm cho mạch máu của bạn không hiệu quả trong việc điều chỉnh huyết áp. Ngoài ra, ngưng thở khi ngủ gây ra một phần của hệ thần kinh phải hoạt động quá mức và giải phóng một số chất hóa học làm tăng huyết áp.

Béo phì: Khi bạn tăng cân, lượng máu lưu thông qua cơ thể tăng lên. Điều này làm gia tăng áp lực lên thành động mạch, tăng huyết áp.

Sự thừa cân thường có liên quan đến sự gia tăng nhịp tim và giảm khả năng của mạch máu vận chuyển máu. Ngoài ra, chất béo có thể giải phóng các chất làm tăng huyết áp. Tất cả những yếu tố này có thể gây tăng huyết áp.

Mang thai: Mang thai có thể làm cho huyết áp tăng trở nên tồi tệ hơn, hoặc có thể gây ra tiền sản giật.

Thuốc và chất bổ sung: Các loại thuốc khác nhau như thuốc giảm đau, thuốc tránh thai, thuốc chống trầm cảm và thuốc được sử dụng sau khi cấy ghép nội tạng có thể gây ra hoặc làm nặng thêm huyết áp ở một số người.

Yếu tố nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp thứ phát

Yếu tố nguy cơ lớn nhất đối với tăng huyết áp thứ phát là có tình trạng bệnh lý có thể gây ra chứng tăng huyết áp, chẳng hạn như các vấn đề về thận, động mạch, tim hoặc nội tiết.

4. Biến chứng và tác hại của bệnh tăng huyết áp thứ phát

Tăng huyết áp thứ phát có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh lý nền gây ra huyết áp cao của bạn. Nếu không điều trị, tăng huyết áp thứ phát cũng có thể liên quan đến các bệnh khác, chẳng hạn như:

  • Tổn thương động mạch: Điều này có thể dẫn đến việc cứng và dày lên các động mạch (xơ vữa động mạch), có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc các biến chứng khác.
  • Phình mạch: Tăng huyết áp có thể làm cho mạch máu của bạn yếu đi và phồng lên, tạo thành một phình mạch. Nếu một phình động mạch vỡ, nó có thể đe dọa tính mạng.
  • Suy tim: Để bơm máu chống lại áp lực cao hơn trong mạch máu, cơ tim sẽ dày lên. Cuối cùng, cơ dày có thể khó bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể, dẫn đến suy tim.
  • Các mạch máu bị suy yếu và thu hẹp trong thận: Điều này có thể ngăn ngừa các cơ quan hoạt động bình thường.
  • Mạch máu dày, hẹp hoặc rách trong mắt: Điều này có thể dẫn đến mất thị lực.
  • Hội chứng chuyển hóa: Hội chứng này là một nhóm rối loạn chuyển hóa của cơ thể - bao gồm vòng eo tăng lên, tăng triclycerides, HDL thấp (cholesterol “tốt”), huyết áp cao và mức insulin cao.
  • Các vấn đề với trí nhớ hoặc sự thông hiểu: Huyết áp cao không kiểm soát cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng suy nghĩ, ghi nhớ và học hỏi của bạn. Có vấn đề với trí nhớ hoặc sự thông hiểu phổ biến hơn ở những người có huyết áp cao.

Biến chứng bệnh tăng huyết áp thứ phát

Biến chứng bệnh tăng huyết áp thứ phát

5. Các phương pháp điều trị bệnh tăng huyết áp thứ phát

Chẩn đoán

Để chẩn đoán tăng huyết áp thứ phát, bác sĩ sẽ trước tiên thực hiện việc đo huyết áp.Bác sĩ có thể không chẩn đoán bạn bị tăng huyết áp thứ phát dựa trên một lần huyết áp cao hơn bình thường - có thể mất từ ba đến sáu lần đo huyết áp cao tại các buổi tái khám để chẩn đoán tăng huyết áp thứ phát.

Bác sĩ có thể kiểm tra các dấu hiệu khác để xác định nguyên nhân gây ra huyết áp cao, bao gồm:

  • Xét nghiệm máu: Bác sĩ có thể kiểm tra kali, natri, creatinine, lượng đường trong máu, cholesterol toàn phần và triglyceride và các chất khác trong máu để giúp chẩn đoán.
  • Xét nghiệm nước tiểu: Bác sĩ có thể kiểm tra nước tiểu có thể cho các dấu hiệu cho thấy huyết áp tăng là do một tình trạng y khoa khác.
  • Siêu âm thận: Vì nhiều tình trạng về thận có liên quan đến cao huyết áp thứ phát, bác sĩ có thể yêu cầu siêu âm thận và mạch máu của bạn.
  • Điện tâm đồ (ECG): Nếu bác sĩ cho rằng cao huyết áp thứ phát có thể là do vấn đề về tim, họ có thể đo điện tâm đồ.

Điều trị

Thông thường, tình trạng bệnh nền đòi hỏi phải điều trị bằng thuốc hoặc phẫu thuật. Một khi bệnh nền được điều trị hiệu quả, tăng huyết áp thứ phát có thể giảm hoặc thậm chí trở lại bình thường.

Điều trị bệnh tăng huyết áp thứ phát

Điều trị bệnh tăng huyết áp thứ phát

Thông thường, thay đổi lối sống - chẳng hạn như ăn chế độ ăn lành mạnh, tăng hoạt động thể chất và duy trì cân nặng khỏe mạnh - có thể giúp duy trì huyết áp thấp. Bạn cũng cần phải tiếp tục dùng thuốc hạ huyết áp, và bất kỳ tình trạng sức khoẻ nào mà bạn có có thể ảnh hưởng đến sự lựa chọn thuốc của bác sĩ.

Các thuốc có thể chọn bao gồm:

  • Thuốc lợi tiểu: Thuốc hoạt động trên thận của bạn để giúp cơ thể bạn loại bỏ natri và nước, làm giảm thể tích máu.
  • Thuốc làm giảm khối lượng công việc trong tim và mở rộng các mạch máu, khiến tim bạn đập chậm hơn và ít lực hơn.
  • Thuốc làm dãn mạch máu.

Điều trị đôi khi có thể phức tạp. Bạn có thể cần nhiều hơn một loại thuốc kết hợp với thay đổi lối sống để kiểm soát huyết áp cao của bạn. Và bác sĩ sẽ muốn bạn táo khám nhiều hơn cho đến khi nào huyết áp của bạn ổn định, có thể là thường xuyên như mỗi tháng một lần.

Thay đổi lối sống và biện pháp khắc phục

Mặc dù việc điều trị bệnh tăng huyết áp thứ phát có thể là khó khăn, nhưng việc thay đổi lối sống lành mạnh sẽ giúp bạn phần nào hạn chế đi tác hại của bệnh tăng huyết áp thứ phát. Bao gồm:

  • Ăn thực phẩm lành mạnh: Thử các chế độ ăn kiêng để ngăn ngừa tăng huyết áp, đặc biệt với trái cây, rau quả, ngũ cốc và thực phẩm bơ sữa ít béo. Có nhiều kali, được tìm thấy trong trái cây và rau quả như khoai tây, rau bina, chuối và mơ, để giúp ngăn ngừa và kiểm soát huyết áp cao. Ăn ít chất béo bão hòa.
  • Giảm muối trong chế độ ăn uống của bạn: Nồng độ natri thấp hơn 1,500 mg / ngày phù hợp với người từ 51 tuổi trở lên, mọi lứa tuổi ở người da đen hoặc những người mắc bệnh cao huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh thận mạn tính. Người khỏe mạnh có thể nhắm mục tiêu cho 2.300 mg một ngày hoặc ít hơn.
  • Mặc dù bạn có thể giảm lượng muối ăn bằng cách bỏ muối, bạn cũng nên chú ý đến lượng muối trong thực phẩm chế biến mà bạn ăn, như trong các đồ ăn đóng hộp.
  • Duy trì cân nặng khỏe mạnh: Nếu bạn thừa cân, giảm cân thậm chí có thể hạ thấp huyết áp của bạn.
  • Tăng hoạt động thể chất: Hoạt động thể chất thường xuyên có thể giúp giảm huyết áp và giữ cân nặng của bạn được kiểm soát. Phấn đấu ít nhất 30 phút hoạt động thể chất mỗi ngày.
  • Hạn chế uống rượu: Ngay cả khi bạn khỏe mạnh, rượu có thể làm tăng huyết áp. Nếu bạn chọn uống rượu, hãy uống với mức độ vừa phải - mỗi ngày một ly cho phụ nữ, và hai ly một ngày cho nam giới.
  • Không hút thuốc: Thuốc lá gây tổn thương thành mạch máu và đẩy nhanh quá trình làm cứng các động mạch. Nếu bạn hút thuốc, hãy hỏi bác sĩ để giúp bạn bỏ thuốc.
  • Giảm căng thẳng: Giảm căng thẳng càng nhiều càng tốt. Thực hành các bài tập như thư giãn cơ và thở sâu. Việc ngủ nhiều cũng có thể giúp ích.

Bệnh tăng huyết áp thứ phát nên được điều trị sớm để tránh những hậu quả nguy hiểm, vì vậy khi thấy bản thân có các dấu hiệu của bệnh, bạn nên đi khám để đươc chuẩn đoán và điều trị sớm nhất. Bạn có thể liên hệ đặt khám với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246.

Bác sĩ khám, điều trị

Phan Thị Kim Ngân

Thạc sĩ - Bác sĩ Phan Thị Kim Ngân

Khoa: Nội tổng quát, Tim mạch

Nơi làm việc: Bệnh viện Viện Tim Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 12 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đánh giá, chia sẻ Gửi đánh giá

  • Vũ Bá Quý Minh

    Tôi biết bài viết này thông qua facebook. Tôi cảm ơn bác sĩ đã chia sẻ những kiến thức rất bổ ích ạ.

    05/10/2017
  • Lý Thị Thanh

    Tôi phát hiện bệnh qua một lần đi khám. Sau khi điều trị thì huyết áp của tôi cũng đã ổn định hơn trước rất nhiều.

    28/09/2017

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung

Đọc thêm

Bài viết đang được cập nhật...