Mất ngôn ngữ
Biên tập: Đội ngũ Hello Doctor
Tham vấn y khoa:
Bác sĩ Phạm Hồng Phát
và cộng sự
Xuất bản: 17/08/2017
|
Cập nhật: 17/07/2026
Tóm tắt Bệnh lý
Một số người gặp phải tình trạng mất ngôn ngữ xảy ra sau một cơn đột qụy hoặc tổn thương đầu hay có khối u ở não. Để điều trị bệnh cần xác định rõ nguyên nhân gây ra bệnh. Cùng trao đổi với bác sĩ về dấu hiệu, triệu chứng, biểu hiện nhận biết của bệnh, tìm hiểu nguyên nhân, cách điều trị và phòng tránh bệnh.
ICD-10: R47.0 (Mất ngôn ngữ và loạn ngôn ngữ)
DSM-5: Aphasia (Neurocognitive Disorders context)
Phân loại Mức độ (Severity)
- Bệnh nhân trải qua sự khủng hoảng tâm lý tột độ, dễ dẫn đến kích động và Trầm cảm nặng nề do sự cô lập giao tiếp.
Mục lục bài viết
1. Tổng quan Lâm sàng
Tóm tắt nhanh (TL;DR)
Mất ngôn ngữ (Aphasia) là một dạng rối loạn chức năng giao tiếp nghiêm trọng do tổn thương các vùng ngôn ngữ đặc hiệu trên vỏ não. Người bệnh đánh mất khả năng hiểu lời nói, không thể diễn đạt suy nghĩ thành lời, hoặc mất khả năng đọc viết, mặc dù trí tuệ và cơ quan phát âm của họ vẫn hoạt động bình thường.Thông tin Dịch tễ (Key Facts)
- Người bệnh hiểu rõ những gì đang diễn ra nhưng bị "nhốt" trong cơ thể không thể lên tiếng (với thể Aphasia biểu đạt).
- Đây là cấp cứu y tế, thường là biểu hiện đầu tiên của Đột quỵ hoặc tổn thương thần kinh trung ương.
Định nghĩa & Sinh bệnh học
Tổn thương xảy ra ở bán cầu não ưu thế (thường là não trái). Tổn thương vùng Broca gây mất khả năng phát âm thành tiếng, tổn thương vùng Wernicke gây mất khả năng hiểu ngôn ngữ (nói lưu loát nhưng vô nghĩa).2. Triệu chứng và Nguyên nhân
Dấu hiệu Cấp cứu (Red Flags)
Tình trạng mất ngôn ngữ đột ngột xuất hiện kèm theo méo miệng, yếu liệt một bên tay chân hoặc đau đầu dữ dội (Dấu hiệu kinh điển của Đột quỵ).Dấu hiệu & Triệu chứng
- Thể Broca (Không trôi chảy): Biết mình muốn nói gì nhưng chỉ thốt ra được những từ đứt đoạn (ví dụ: "Uống... nước"). Chật vật vô cùng khi phát âm.
- Thể Wernicke (Trôi chảy): Nói rất lưu loát, trôi chảy nhưng các từ ghép lại không có ý nghĩa (Nói "sa-lát" (Word salad)). Bệnh nhân không nhận ra là mình đang nói sai.
- Không thể gọi tên đồ vật quen thuộc (Aphasia định danh). Không hiểu lệnh đơn giản của người khác.
Nguyên nhân gây bệnh
Nhồi máu cơ tim (Đột quỵ não) chiếm 80% nguyên nhân. Chấn thương sọ não do tai nạn. Khối u não chèn ép vùng ngôn ngữ. Bệnh sa sút trí tuệ tiến triển.3. Chẩn đoán & Biến chứng
Chẩn đoán & Cận lâm sàng
Chẩn đoán
Bác sĩ có thể khám lâm sàng thần kinh và thực thể cho bạn, kiểm tra sức cơ, cảm giác và phản xạ, nghe tim và mạch máu ở cổ. Họ có thể chỉ định các xét nghiệm hình ảnh, thường là MRI để nhanh chóng phát hiện nguyên nhân của mất ngôn ngữ.
Bạn có thể thực hiện các bài kiểm tra đánh giá kĩ năng ngôn ngữ như khả năng:
- Gọi tên đồ vật
- Tham gia cuộc đối thoại
- Hiểu và sử dụng từ đúng cách
- Trả lời câu hỏi qua cách đọc và nghe
- Lặp lại câu và từ
- Làm theo chỉ dẫn
- Trả lời câu hỏi có - không và câu hỏi mở về các chủ đề thông thường
- Đọc và viết
Biến chứng có thể gặp
4. Tác hại và biến chứng của bệnh mất ngôn ngữ
Mất ngôn ngữ có thể gây ra vô số các vấn đề ảnh hưởng chất lượng cuộc sống, vì giao tiếp chiếm phần lớn trong cuộc sống bạn. Giao tiếp khó khăn có thể ảnh hưởng đến:
- Công việc
- Quan hệ
- Các chức năng hàng ngày
Các rào cản ngôn ngữ có thể dẫn tới xấu hổ, thất vọng và các vấn đề trong mối quan hệ.
Cần Tư vấn Y khoa Chuyên sâu?
Hello Doctor - Mang sức khỏe đến cuộc sống
4. Phác đồ Điều trị
Tổng quan Phác đồ
Điều trị cấp cứu nguyên nhân thực thể (như can thiệp lấy huyết khối nếu đột quỵ) là ưu tiên số 1. Sau khi ổn định, Âm ngữ trị liệu (Speech Therapy) kéo dài là bắt buộc để não bộ học lại cách giao tiếp.Nhóm thuốc hỗ trợ
Sử dụng thuốc bảo vệ tế bào thần kinh, thuốc cải thiện tuần hoàn não. Đôi khi dùng thêm thuốc chống trầm cảm nếu bệnh nhân có dấu hiệu tuyệt vọng.
Can thiệp Ưu tiên (First-line):
Cấp cứu & Âm ngữ Trị liệu:
- Nếu do Đột quỵ (trong "thời gian vàng" 3-4,5 giờ đầu), dùng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp nội mạch.
- Bắt đầu Âm ngữ trị liệu càng sớm càng tốt để kích thích tính dẻo dai (Neuroplasticity) của não bộ.
- Nếu do Đột quỵ (trong "thời gian vàng" 3-4,5 giờ đầu), dùng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp nội mạch.
- Bắt đầu Âm ngữ trị liệu càng sớm càng tốt để kích thích tính dẻo dai (Neuroplasticity) của não bộ.
Chống chỉ định & Thận trọng:
TUYỆT ĐỐI KHÔNG to tiếng hoặc quát mắng người bệnh. Việc nói to hơn không giúp họ hiểu được. Không hối thúc, ngắt lời khi họ đang cố gắng ghép từ.
Thông tin bổ sung
Tư vấn với Bác sĩ Tâm thần - Tâm lý (Bảo mật 100%)
Liên hệ ngay để được chuyên gia hỗ trợ điều trị Trầm cảm, Rối loạn lo âu, Mất ngủ.
Hệ thống phòng khám tại: HCM, Hà Nội
Tư vấn với Bác sĩ Tâm thần - Tâm lý (Bảo mật 100%)
Liên hệ ngay để được chuyên gia hỗ trợ điều trị Trầm cảm, Rối loạn lo âu, Mất ngủ.
Chat ZaloHệ thống phòng khám tại: HCM, Hà Nội
CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
Dịch vụ Khám & Điều trị liên quan
Bác sĩ điều trị
Thạc sĩ - Bác sĩ
Nguyễn Thi Phú
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược
Kinh nghiệm: 23 năm
Bác sĩ
Nguyễn Trọng Tuân
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 25 năm
Bác sĩ Chuyên khoa II
Phạm Công Huân
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 14 năm
Bác sĩ
Lê Duy
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Trung tâm Pháp Y Tâm thần Khu vực TP. Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 17 năm
Thạc sĩ - Bác sĩ nội trú
Lê Thị Phương Thảo
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 13 năm
Bác sĩ Chuyên khoa II
Vũ Thị Lan
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Bác sĩ Chuyên khoa II
Huỳnh Thanh Hiển
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 41 năm
Gửi bình luận của bạn