Bệnh thần kinh tim

Tóm tắt Bệnh lý

Rối loạn thần kinh tim là tên gọi chỉ chung các hiện tượng rối loạn không rõ nguyên nhân có liên quan đến tim như tim đập nhanh hoặc tim đập chậm, dễ hồi hộp, dễ choáng váng, chóng mặt, ngất hay loạn nhịp tim ngoại tâm thu. Đôi khi bệnh nhân có cảm giác đau tức, đau nhói, nặng nề ở vùng tim hoặc nặng ngực, thiếu hơi thở, mệt mỏi, khi ngủ có hiện tượng bóng đè.

ICD-10: F45.3 (Rối loạn thần kinh thực vật dạng cơ thể - hệ tim mạch) DSM-5: Somatic Symptom Disorder (Cardiac predominantly)

Phân loại Mức độ (Severity)

• Bản thân bệnh không gây tử vong, nhưng sự lo âu tột độ kéo dài có thể dẫn đến Trầm cảm nặng và lạm dụng thuốc an thần.

1. Tổng quan Lâm sàng

Tóm tắt nhanh (TL;DR)

Bệnh thần kinh tim (Cardiac Neurosis / Hội chứng Da Costa) là một tình trạng rối loạn chức năng của Hệ thần kinh thực vật chi phối tim mạch. Bệnh nhân liên tục trải qua các cơn đau thắt ngực, đánh trống ngực, hồi hộp y hệt như đang lên cơn đau tim thực sự, nhưng các xét nghiệm chuyên sâu về tim (siêu âm, điện tim, chụp mạch vành) đều cho kết quả hoàn toàn bình thường.

Thông tin Dịch tễ (Key Facts)

• Đây là một bệnh lý do sự quá tải của hệ thần kinh trung ương (Stress), KHÔNG PHẢI là tổn thương tại quả tim.
• Bệnh nhân thường xuyên phải đi cấp cứu giữa đêm vì sợ mình sắp chết, gây kiệt quệ tài chính và tâm lý.

Định nghĩa & Sinh bệnh học

Sự nhạy cảm quá mức của hệ thống cảnh báo nguy hiểm trong não bộ (Amygdala) khiến hệ giao cảm liên tục giải phóng Adrenaline, gây co thắt các cơ gian sườn và đẩy nhịp tim lên cao vô cớ.

2. Triệu chứng và Nguyên nhân

Dấu hiệu Cấp cứu (Red Flags)

Cơn Hoảng sợ (Panic Attack) bùng phát khiến người bệnh ngất xỉu do hiện tượng tăng thông khí (thở quá nhanh làm mất CO2).

Dấu hiệu & Triệu chứng

• Đau nhói vùng ngực trái hoặc tức nặng ngực, cơn đau thường lan ra sau lưng hoặc cánh tay, xuất hiện lúc đang nghỉ ngơi.
• Đánh trống ngực liên hồi, thỉnh thoảng có cảm giác "hẫng nhịp" (ngoại tâm thu).
• Khó thở, phải thở dài liên tục để lấy hơi, vã mồ hôi hột, tay chân lạnh ngắt.
• Sợ hãi tột độ, luôn đinh ninh rằng mình sắp đột tử.

Nguyên nhân gây bệnh

Căng thẳng công việc kéo dài. Vừa trải qua cú sốc tâm lý lớn (phá sản, ly hôn, mất người thân). Chứng Rối loạn lo âu lan tỏa.

3. Chẩn đoán & Biến chứng

Chẩn đoán & Cận lâm sàng

5. Chẩn đoán:

Chẩn đoán rối loạn thần kinh tim thuộc loại chản đoán loại trừ. Tức là bác sĩ sẽ loại trừ các tổn thương thực thể tại tim và các cơ quan khác gây ra các triệu chứng trên. Người bệnh sẽ được khám một cách tổng quát và làm một số xét nghiệm như: Xquang tim phổi, siêu âm tim, điện tâm đồ, chụp CT…

4. Phác đồ Điều trị

Tổng quan Phác đồ

Nguyên tắc tối thượng là Bác sĩ Tim mạch phải "chuyển giao" bệnh nhân cho Bác sĩ Tâm thần kinh sau khi đã loại trừ các bệnh lý thực tổn, để tiến hành điều chỉnh hóa chất não bộ và Tâm lý trị liệu.

Nhóm thuốc hỗ trợ

Sử dụng các thuốc chẹn beta giao cảm liều rất thấp để kiểm soát nhịp tim nếu nhịp quá nhanh. Tuyệt đối không lạm dụng thuốc chống đau thắt ngực (Nitroglycerin) vì nó không có tác dụng.

Can thiệp Ưu tiên (First-line):

Hóa dược Tâm thần kinh & Tâm lý trị liệu:
- Thuốc điều chỉnh các chất dẫn truyền thần kinh (nhóm chống lo âu, trầm cảm) để làm "nguội" hệ thống báo động sai của não bộ.

Chống chỉ định & Thận trọng:

TUYỆT ĐỐI KHÔNG chế giễu nỗi sợ của bệnh nhân. Cơn đau ngực mà họ cảm nhận là thật 100%. KHÔNG khuyên họ "Cứ bơ đi mà sống" vì họ không thể tự kiểm soát được.

Thông tin bổ sung

4. Ai mắc bệnh thần kinh tim:

Những người hay làm việc căng thẳng hoặc làm việc quá sức, rối loạn lo âu, sử dụng chất kích thích, ít vận động,…đều dễ bị rối loạn thần kinh tim.

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

Tại sao tôi chụp chiếu khắp nơi bảo không sao mà tôi vẫn đau tim ngực trái dữ dội?

Cơn đau của bạn là do sự co thắt của "cơ gian sườn" và dây thần kinh quanh lồng ngực do stress gây ra, chứ không phải do tắc nghẽn mạch máu tim. Tim bạn khỏe, nhưng dây thần kinh thì đang bị ốm.

Thần kinh tim có bị nhồi máu cơ tim không?

Không. Bệnh thần kinh tim không bao giờ biến thành nhồi máu cơ tim. Dù triệu chứng rất đáng sợ, nhưng nó hoàn toàn lành tính và không ảnh hưởng đến tuổi thọ của bạn.

Tôi có nên uống thuốc xịt dưới lưỡi của người bệnh tim không?

TUYỆT ĐỐI KHÔNG. Thuốc đó làm giãn mạch máu nhanh. Nếu tim bạn bình thường mà xịt vào sẽ gây tụt huyết áp nghiêm trọng, ngất xỉu ngay lập tức. Bạn chỉ được dùng thuốc do Bác sĩ Tâm thần kinh kê.

Mỗi khi lên cơn đau ngực hồi hộp tôi nên làm gì?

Hãy ngồi xuống, uống một ngụm nước ấm. Đặt tay lên bụng, hít sâu bằng mũi cho bụng phình ra, rồi thở từ từ bằng miệng cho bụng xẹp lại. Làm như vậy 10 lần, hệ thần kinh thực vật sẽ dịu lại.

Tại sao tôi hay bị đau vào ban đêm khi chuẩn bị đi ngủ?

Ban ngày bạn bận rộn nên bị phân tâm. Ban đêm yên tĩnh, não bộ của người bị lo âu bắt đầu "quét" cơ thể để tìm kiếm dấu hiệu nguy hiểm. Chỉ một tiếng nhịp tim lỡ nhịp cũng làm não phát hoảng và gây ra cơn đau.

Bệnh này uống thuốc bao lâu thì khỏi hẳn?

Thường sau 2-4 tuần dùng thuốc điều hòa thần kinh, các triệu chứng sẽ giảm hẳn. Liệu trình điều trị để ổn định não bộ hoàn toàn kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm. Nếu bỏ thuốc sớm, bệnh sẽ tái phát nặng hơn.