Liệu pháp tâm lý hành vi là gì, thực hiện như thế nào?

Liệu pháp tâm lý hành vi là gì, thực hiện như thế nào?

Liệu pháp tâm lý hành vi là một trong những phương pháp điều trị tâm lý cho các bệnh tâm thần. Tuy nhiên, phương pháp này là gì, nó thực hiện ra sao, ưu nhược điểm thế nào thì chưa nhiều người được hiểu rõ. Trong bài viết này, Hello Doctor sẽ giúp bạn làm rõ vấn đề này.

Những thông tin bạn có thể tham khảo trong bài viết này:

  1. Liệu pháp tâm lý hành vi là gì
  2. Cơ sở khoa học của liệu pháp tâm lý hành vi
  3. Ưu nhược điểm của phương pháp
  4. Thực hiện liệu pháp tâm lý hành vi như thế nào
  5. Lợi ích của liệu pháp tâm lý hành vi

Bác sĩ tham vấn thông tin:

Bs Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức - Hà Nội

  Gọi Bs. Đức  

Bs Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân - HCM

 Gọi Bs. Tuân  

Chat trên Facebook
Liên hệ ngay

1. Liệu pháp tâm lý hành vi là gì?

Liệu pháp tâm lý hành vi (Cognitive behavior therapy (CBT) là một phương pháp tâm lý trị liệu giúp bệnh nhân nhận thức rõ sự ảnh hưởng của cảm xúc và suy nghĩ lên hành vi. CBT thường được sử dụng để điều trị rối loạn tâm lý như trầm cảm, lo âu, sợ hãi, … CBT được áp dụng trong thời gian ngắn và tập trung giúp bệnh nhân đối phó với tình trạng bản thân. Suốt quá trình điều trị, bệnh nhân sẽ học được cách kiểm soát và thay đổi suy nghĩ tiêu cực ảnh hưởng đến hành vi của mình.

Để hiểu rõ hơn các bệnh tâm thần là gì, bạn có thể tra cứu thêm thông tin tại đây.

2. Cơ sở khoa học của liệu pháp tâm lý hành vi?

CBT được dựa trên khái niệm rằng suy nghĩ, cảm xúc, cảm giác và hành động của bạn được kết nối với nhau, và những suy nghĩ tiêu cực và cảm xúc đó có thể bẫy bạn trong một vòng luẩn quẩn, cảm thấy đau khổ, trong một số trường hợp, có thể bóp méo nhận thức của một người về thực tại.

Ví dụ, một người phụ nữ chán nản có thể nghĩ, “Tôi không thể đối mặt với việc đi làm hôm nay: tôi không thể làm được. Không có gì sẽ đi đúng. Tôi sẽ cảm thấy khủng khiếp. ” Bằng cách cư xử như thế này, cô ấy sẽ không có cơ hội để phát hiện ra rằng dự đoán của mình là sai. Cô ấy có thể đã tìm thấy một số điều cô ấy có thể làm, và ít nhất một số thứ đã ổn. Nhưng thay vào đó, cô ở nhà, nghĩ về sự thất bại và kết thúc với suy nghĩ: “Tôi đã để mọi người thất vọng. Họ sẽ tức giận với tôi. Tại sao tôi không thể làm những gì mọi người khác làm? Tôi yếu đuối và vô dụng. ”Người phụ nữ đó có lẽ sẽ cảm thấy tồi tệ hơn, và thậm chí còn khó khăn hơn để làm việc vào ngày hôm sau. Suy nghĩ, hành xử và cảm giác như thế này có thể bắt đầu một vòng xoắn.

Rõ ràng, những điều tiêu cực có thể và xảy ra. Nhưng khi chúng ta đang ở trong trạng thái rối loạn tâm trí, chúng ta có thể dựa vào những dự đoán và diễn giải một quan điểm thiên vị về tình hình khó khăn mà chúng ta phải đối mặt có vẻ tệ hơn nhiều. CBT giúp mọi người sửa những thông tin sai lệch này.

Mục tiêu của CBT là dạy cho bệnh nhân rằng mặc dù không thể điều khiển tất cả mọi thứ nhưng họ có thể kiểm soát cách mà họ hiểu, tiếp nhận và giải quyết các vấn đề trong cuộc sống của chính họ. 

3. Một số ưu nhược điểm của liệu pháp tâm lý hành vi

Ưu điểm

  • Điều trị phối hợp khi bệnh nhân không đáp ứng điều trị thuốc đơn thuần
  • Khoảng thời gian áp dụng tương đối ngắn
  • Nhiều hình thức có thể áp dụng như tham gia buổi nói chuyện, sách hướng dẫn
  • Nội dung bao gồm các chiến lược hữu ích và thiết thực áp dụng được trong cuộc sống hàng ngày, kể cả ngay sau khi việc điều trị kết thúc.

Nhược điểm

  • Cần sự tuân thủ đúng quy trình để có hiệu quả tốt nhất, do đó cần sự hợp tác của người bệnh
  • Tham dự các buổi nói chuyện thường xuyên hoặc bài tập phụ thêm có thể mất nhiều thời gian của người bệnh
  • Người bệnh phải trực tiếp đối mặt với cảm xúc và lo lắng, do đó giai đoạn ban đầu vô cùng khó khăn
  • Nội dung của liệu pháp tập trung chủ yếu và khả năng thay đổi bản thân (suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của họ)- điều này không bao gồm việc giải quyết các vấn đề xã hội khác.
  • Giải quyết các vấn đề hiện tại và tập trung vào các vấn đề cụ thể, nó không giải quyết các nguyên nhân tiềm ẩn có thể gây ra bệnh lý sức khỏe tâm thần, như tuổi thơ không hạnh phúc.

4. Nội dung liệu pháp tâm lý hành vi

Bạn sẽ có một buổi trị liệu với bác sĩ chuyên khoa mỗi tuần một lần hoặc hai tuần một lần.

Quá trình điều trị thường kéo dài từ 5 đến 20 buổi, với mỗi phiên kéo dài 30 đến 60 phút.

Trong các buổi học, bạn sẽ làm việc với chuyên gia trị liệu để chia nhỏ các vấn đề của mình thành các phần riêng biệt, chẳng hạn như suy nghĩ, cảm xúc và hành động của bạn. Bác sĩ sẽ khuyến khích bạn nói về những suy nghĩ và cảm xúc và điều gì khiến bạn khó chịu. Đừng lo lắng nếu bạn cảm thấy khó mở ra cảm xúc của mình, họ có thể giúp bạn tự tin và thoải mái hơn.

Hai bên sẽ cùng nhau phân tích vấn đề nào không thực tế và không có ích với bản thân bạn, ảnh hưởng đến cuộc sống như thế nào. Sau đó bác sĩ sẽ giúp bạn tìm cách thay đổi suy nghĩ và hành vi tiêu cực.

Mục đích cuối cùng của điều trị là để dạy cho bạn áp dụng các kỹ năng bạn đã học được trong quá trình điều trị vào cuộc sống hàng ngày. Điều này sẽ giúp bạn quản lý các vấn đề và ngăn chặn chúng có tác động tiêu cực đến cuộc sống, ngay cả sau khi quá trình điều trị kết thúc.

5. Lợi ích của chữa bệnh bằng phương pháp tâm lý hành vi

Liệu pháp tâm lý hành vi có thể không chữa khỏi tình trạng của bạn hoặc làm cho một tình huống khó chịu biến mất hoàn toàn, nhưng nó có thể cung cấp cho bạn sức mạnh để đối phó với tình trạng bản thân một cách lành mạnh và cảm thấy cuộc sống tốt đẹp hơn.



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Thành Long

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thành Long

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại Học Y Hà Nội

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Thông tin thêm về Tâm thần

Phân loại bệnh tâm thần theo tiêu chuẩn ICD-10
Trong bài viết này, Hello Doctor sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các dạng bệnh tâm thần được phân loại theo tiêu chuẩn ICD-10 - tra cứu phân...
Bệnh tâm thần có chữa được không, điều trị như thế nào?
Chào bác sĩ, tôi có người em gái mới được chẩn đoán bị mắc bệnh tâm thần. Xin hỏi bác sĩ là bệnh tâm thần có chữa được...
Tâm thần ở trẻ em - Dấu hiệu nhận biết và cách phòng bệnh
Tâm thần ở trẻ em là bệnh rất nguy hiểm, do đó bạn cần phát hiện sớm và có những biện pháp kịp thời tránh hậu quả đáng...
Bệnh tâm thần có lây không, có di truyền không?
Chào bác sĩ, tôi có người chị gái bị mắc bệnh tâm thần. Xin hỏi bác sĩ là bệnh tâm thần có lây không và bệnh...
Nguyên nhân và Biểu hiện của bênh Tâm thần phân liệt ảo giác
Tâm thần phân liệt ảo giác - Paranoid Schizophrenia là một trong các thể của bệnh tâm thần phân liệt. Thể ảo giác khác...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

    Bình luận, đặt câu hỏi

    Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

    Nội dung