14 dấu hiệu của một người có sức khỏe tâm thần lành mạnh

14 dấu hiệu của một người có sức khỏe tâm thần lành mạnh

Nói theo nhiều cách, tâm lý, trí tuệ và khả năng cảm xúc là khả năng để nhận biết hiện thực sự vật và khi đó giúp bạn kiểm soát được cảm xúc của bạn, giúp theo dõi cảm xúc theo một cách thức đầy sáng tạo.

Sức khỏe tinh thần là gì?

Sức khỏe tinh thần là một khái niệm ám chỉ tình trạng tâm thần và cảm xúc tốt của mỗi cá nhân. Theo tổ chức Y tế Thế giới, không có định nghĩa chính thức cho sức khỏe tinh thần. Các nền văn hóa khác nhau sẽ có các đánh giá chủ quan và các giả thuyết khoa học khác nhau gây ảnh hưởng tới định nghĩa về khái niệm "sức khỏe tinh thần". Mặt khác, tình trạng thoải mái, không có rối loạn nào về tinh thần chưa chắc đã được coi là sức khỏe tinh thần.

Có một cách để nhận xét sức khỏe tinh thần là xem xem một người thể hiện chức năng của mình thành công tới mức nào. Cảm thấy có đủ khả năng tự tin, có thể đối mặt với những mức tình trạng căng thẳng ở bình thường, luôn giữ được các mỗi quan hệ một cách thoải mái, có một cuộc sống độc lập, và dễ hồi phục sau những tình huống khó khăn... đều được coi là các dấu hiệu của một sức khỏe tinh thần. Bạn sẽ biết được mình có đang có các vấn đề về tâm thần hay không khi đối chiếu với những dấu hiệu dưới đây.

Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Công Huân

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Bác sĩ chuyên khoa: Tâm thần

Chuyên gia lĩnh vực tâm thần khoa tâm thần

Nguyên Phó Giám Đốc, BV Tâm Thần,

Hơn 35 năm kinh nghiệm

 

Nguyễn Thi Phú

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ chuyên khoa: Tâm thần - Bệnh viện Tâm Thần, Tp, Hồ Chí Minh

Hơn 17 năm kinh nghiệm trong khám, điều trị các bệnh lý tâm thần

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ  

Dấu hiệu của một người có sức khỏe tinh thần lành mạnh

1. Khả năng tự bản thân

Bạn cảm nhận được con người bạn khoẻ mạnh và tươi mới. Bạn không phụ thuộc quá nhiều vào cảm xúc, không bị cuốn hút, không bị sở hữu hoặc bị kiểm soát. Bạn biết cách đương đầu với rắc rối của bạn.

Bạn không sợ đơn độc và bạn cũng không sợ người lạ. Bạn không muốn người khác giúp mình, cũng không cố cứu giúp hoặc thay đổi người khác. 

Bạn không dựa vào người khác để kiểm soát cảm xúc của bạn, cũng không thể hiện cảm xúc của bạn cho người khác.

2. Tôn trọng sức khỏe bản thân

Thỉnh thoảng quan tâm sức khỏe bản thân quá nhiều bị nhầm lẫn với trạng thái yêu bản thân thái quá (đặc trưng bởi: tự tin vào bản thân, có hành vi tự cao tự đại, khát vọng được người khác ngưỡng mộ, tự tin bản thân có tiền, sức mạnh, tham vọng nổi tiếng, thiếu đồng cảm) và ngược lại.

Bạn nhận thức, chấp nhận điểm mạnh và điểm yếu của bạn. Bạn học cách để tự đánh giá bản thân và tự công nhận giá trị bản thân một cách chính xác, để bạn không phụ thuộc vào lời tán dương từ người khác cũng như là bị ảnh hưởng từ những lời phê bình.

3. Chủ động thay vì thụ động hoặc phản ứng lại

Bạn nhận thấy rằng bạn chịu trách nhiệm cho chính cuộc đời bạn. Nếu điều đó là trở ngại, bạn có thể cân nhắc lựa chọn của bạn và đưa ra quyết định.

Một người thụ động thường cảm thấy bị lấn át hoặc lạc lỏng với khung cảnh xung quanh, nơi mà người đó cảm thấy trơ ra và không làm được bất cứ việc gì. Tương tự như vậy, một người hay phản ứng lại đơn giản là tự động họ sẽ phản ứng lại với mọi thứ thay vì nhận thức sự việc và đưa ra quyết định . 

Người thụ động hoặc người hay phản ứng lại hiếm khi nhận thức rằng chính họ đang quyết định cuộc sống của họ. Người chủ động thì luôn lưu tâm đến cảm xúc của họ, suy nghĩ của họ và động cơ của họ. Họ tận hưởng cuộc sống của họ, thậm chí nếu đó là một thử thách.

4. Suy nghĩ bằng lý trí 

Bạn thấy hiện thực sự việc. Bạn biết chính xác khái niệm thực bằng cách phân tích lý do, tính hợp lý, theo dõi và cảm nhận. Người không có lý trí, thậm chí nếu họ là người rất logic, có thể cũng chỉ đưa ra được kết luận theo cảm nhận của họ và đó cũng chỉ là cách nhìn thiển cận hoặc hoàn toàn lố bịch. 

Bạn có thể duy trì nhận thức ở mức cao nhất, bạn chấp nhận tình huống là bạn không bị đánh lừa hoặc bạn không thể điều chỉnh cảm xúc.

Bạn biết cách sống với thực tại mà không bị mắc kẹt trong quá khứ hoặc lo lắng liên tục về tương lai.

5. Đọc được cảm xúc và tự suy ngẫm về bản thân

Bạn giữ mối tương giao với cảm xúc của bạn. Vì một lý do nào đó bạn có thể nhận thấy chính xác điều mà bạn cảm thấy và điều đó nghĩa là trong mối quan hệ của bạn với cuộc sống hiện tại của bạn.

Bạn không sống vội. Bạn dành thời gian nhìn lại và suy ngẫm về điều đang diễn ra bên trong nội tâm và bên ngoài con người bạn. Bạn nghĩ về điều đã xảy ra với bạn trong cuộc sống hoặc điều đang diễn ra và chủ động đưa ra quyết định về cách cư xử của bạn dựa trên cảm xúc đích thực và thực tại.

Bạn có thể giải quyết hiệu quả những tổn thương trong quá khứ và phát triển như một con người bình thường.

6. Đồng cảm và tràn đầy tình yêu thương

Người có sức khỏe tâm thần khỏe mạnh có một sự đồng cảm sâu sắc và lan toả sự thông cảm đến người khác. Đồng cảm không cần thiết bạn phải đồng ý với người khác hoặc đồng ý hành động của họ, nhưng bạn hiểu cách người khác cảm nhận, suy nghĩ, xử sự và tại sao họ làm vậy.

Đồng cảm trong chính bản thân mình sẽ lan toả phát triển thành tình yêu thương con người bao la. Bởi bạn hiểu cách bạn cảm nhận và bởi vì bạn hiểu cách người khác cảm nhận, bạn dành nhiều tình yêu thương con người cho những người đang rất cần sự yêu thương.

7. Khả năng thích ứng

Khả năng thích ứng là một trong những đặc điểm tiêu biểu cần có. Người có sức khỏe tâm thần khỏe mạnh có thể thích nghi để thay đổi nhanh chóng và kiên định khi gặp rắc rối hoặc tình huống không mong muốn.

Cũng có nghĩa là có thể thích nghi khi mọi việc đi chệch hướng, vì họ đã có những định hướng rõ ràng trong cuộc sống. Bạn có tự tin rằng bạn sẽ ổn bởi vì bạn có khả năng thích nghi; bạn nghĩ về các tình huống, nhưng bạn không ám ảnh hoặc lo lắng về điều đó vì bạn biết bạn sẽ có thể đương đầu với nó khi nó xảy ra.

8. Chấp nhận điều mà bạn kiểm soát được và điều bạn không kiểm soát được

Bạn hiểu rằng có nhiều việc mà ngoài tầm kiểm soát của bạn. Việc muốn kiểm soát mọi thứ là dấu hiệu điển hình của tình trạng lo lắng kéo dài và hiện hữu cảm giác mất an toàn.

Bạn có thể xử trí khác nhau giữa điều mà bạn có thể kiểm soát và điều bạn không thể kiểm soát. Đưa ra phương án tập trung từ những thứ mà bạn không kiểm soát được sẽ cho kết quả tốt hơn, giúp khám phá lựa chọn mới, cơ hội mới và có được hạnh phúc vẹn toàn.

9. Hướng đến sức khỏe bản thân

Thay vì tập trung vào điều mà bạn không thể kiểm soát hoặc có mục đích to lớn hoặc xáo trộn mục tiêu, bạn sống đơn giản vì sức khỏe và vì sự nhận thức cao nhất có thể.

Bạn không chơi mạng xã hội và không thích liên quan với người trên mạng.

Bạn không chạy theo sự mộng tưởng và không tham gia các buổi trần thuật, buổi nghị sự và các vở kịch về xã hội, chính trị và triết học. Bạn không cố thay đổi mọi người xung quanh bạn theo sở thích của bạn. Bạn không lo lắng về hàng xóm đang nghĩ gì hoặc có thể làm sai. Bạn không gây hấn với người trên mạng xã hội. Bạn chủ động tạo ra cuộc sống tốt hơn cho bạn và không gây sự với một ai khác, bắt đầu cuộc sống của chính mình và không khí sống theo ý mình. 

10. Không cảm thấy mình được cho đặc quyền

Bạn chấp nhận không ai nợ bạn một thứ gì. Trên thực tế, mọi người cũng không quan tâm về bạn.

Nếu bạn muốn thừ gì đó, bạn phải hành động để đạt được. Bạn cũng chấp nhận rằng thỉnh thoảng cuộc sống không công bằng và không phải mọi người đều bắt đầu giống nhau, bao gồm bạn. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa rằng bạn xử sự không công bằng với người khác.

11. Giúp đỡ người khác hết mình

Căn bản là mọi người chịu trách cho cuộc sống của mình. Theo mặc định, bạn không nợ ai bất cứ gì, giống người khác cũng không nợ bạn.

Người có sức khỏe tâm thần khỏe mạnh thì rất biết xem xét và hay giúp đỡ. Tuy nhiên, với họ cho đi và giúp đỡ người khác là một hành động thể hiện sự tử tế, không phải là một nghĩa vụ.

Bạn giúp người khác và quan tâm họ, nhưng bạn không cảm thấy bạn phải chịu trách nhiệm cho sức khoẻ của họ, giống như người khác không chịu trách nhiệm với bạn.

12. Có được mối quan hệ tốt

Nền tảng của mối quan hệ tốt là những ranh giới. Bạn đối xử công bằng với người khác, nghĩa là bạn yêu và tôn trọng họ và không lãng phí công sức cho những người không đáng hoặc chịu đựng hành vi quấy rầy của họ.

Nếu bạn vượt qua những điều không tốt, bạn nên đưa ra quyết định về việc đó thay vì phản ứng lại hoặc chủ động chấp nhận nó. Bạn tái đánh giá mối quan hệ của bạn với người khác theo quy tắc cơ bản và đi đến kết luận rằng sẽ cố duy trì ranh giới mối quan hệ.

13. Không cố làm hài lòng mọi người

Sự thật là bất kể bạn là ai và bạn làm gì, sẽ có những người không thích bạn. Bạn không thích mọi người, vì vậy đó là điều đương nhiên không ai thích bạn.

Người có sức khỏe tâm thần khỏe mạnh không gây hấn hoặc không tiếp xúc với người khác nhưng họ chấp nhận quy luật chọn lọc trong xã hội là không thể tránh khỏi.

14. Biết nói “không”

Người có sức khỏe tâm thần khỏe mạnh nên biết khi nào nói “không”. Họ biết nơi nào cảm xúc bản thân kết thúc và cảm xúc về người khác bắt đầu.

Họ cảm thấy dễ chịu, tự tin đứng vững, học cách nói không và tạo ra ranh giới với xâm phạm, gây hấn và những hành vi không có lợi cho họ. Họ không cảm thấy xấu hổ hoặc tội lỗi về điều đó và thay vào đó họ thấy tự do.



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Hiến

Bác sĩ Nguyễn Trọng Hiến

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Lão khoa Trung ương

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Nguyễn Hoàng Yến

Bác sĩ Nguyễn Hoàng Yến

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Bạch Mai

Kinh nghiệm: 8 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Thông tin thêm về Tâm thần

Bạn biết gì về chứng rối loạn loạn thần ngắn?
Bệnh rối loạn loạn thần ngắn có thể được coi như là một dạng bệnh tâm thần phân liệt nhưng có giới hạn thời gian và thường chỉ kéo dài trong...
Phải làm gì khi được chẩn đoán mắc bệnh tâm thần
Một số người có thể cảm thấy khuây khỏa sau khi cuối cùng cũng được chẩn đoán ra bệnh tâm thần, nhưng đồng thời với sự khuây khỏa thì luôn...
Sức khỏe tinh thần có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất
Dân gian ta có câu "một tinh thần khỏe mạnh trong một cơ thể cường tránh". Có thể nhận thấy, chúng ta đã tìm thấy mối liên kết...
Những hậu quả mà bạo lực gia đình gây ra
Bạo hành gia đình là một vấn đề nhức nhối trong xã hội. Bạo lực gia đình làm tan vỡ hạnh phúc gia đình, gây đến nỗi đau đớn về thể...
Loại lạm dụng tình dục tiềm ẩn mà bạn có thể đang bỏ qua
Mọi người thường nghĩ rằng lạm dụng tình dục sẽ được công khai và dễ dàng phát hiện. Thực tế, lạm dụng tình dục có thể bị che giấu trong bí...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

    Bình luận, đặt câu hỏi

    Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

    Nội dung