Bệnh rối loạn giấc ngủ mạn tính - triệu chứng và cách điều trị

Giấc ngủ là một phần thiết yếu của sự sống, chu trình sinh học và quá trình sinh hoạt của con người. Khi giấc ngủ không được đảm bảo về thời gian và chất lượng trong một thời gian dài thì rất có thể bạn đã bị bệnh rối loạn giấc ngủ mạn tính.

Tư vấn với Bác sĩ Tâm thần - Tâm lý (Bảo mật 100%)

Liên hệ ngay để được chuyên gia hỗ trợ điều trị Trầm cảm, Rối loạn lo âu, Mất ngủ.

Chat Zalo Gọi 1900 1246 Messenger

Hệ thống phòng khám tại: HCM, Hà Nội

1. Bệnh rối loạn giấc ngủ là gì?

Một giấc ngủ có chất lượng là giấc ngủ đảm bảo về cả thời gian ngủ và chất lượng giấc ngủ.  Thời gian ngủ đủ thay đổi tùy theo tuổi và cá nhân. Nhưng nhìn chung, người lớn trung bình một ngày ngủ đủ là từ 7-8 giờ/ ngày.

Chất lượng giấc ngủ sẽ được quyết định bởi cảm giác sau khi ngủ dậy. Cảm giác sảng khoái, tỉnh táo, thỏa mãn sẽ là các yếu tố quyết định chất lượng giấc ngủ có tốt hay không. Một khi trong hai yếu tố này bị thay đổi thì đều gây ra tình trạng Rối loạn giấc ngủ.  

Rối loạn giấc ngủ tiên phát là tình trạng rối loạn giấc ngủ không liên quan đến bất kỳ bệnh lý thực thể hay thần kinh.

Rối loạn giấc ngủ thứ phát là tình trạng rối loạn giấc ngủ gây ra bởi các bệnh lý, thuốc, chất gây nghiện, rượu… Khi giải quyết nguyên nhân, bệnh lý nền thì các rối loạn giấc ngủ sẽ tự khắc phục.

2. Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh rối loạn giấc ngủ mạn tính

Rối loạn giấc ngủ cấp tính là khi tình trạng diễn ra trong vòng 1 tuần, thường gặp nhất là dạng Rối loạn chu kỳ thức ngủ như Jetlag…

Rối loạn giấc ngủ kéo dài dai dẳng hơn 1 tháng, người bệnh bị rối loạn lớn hơn 3 ngày/ tuần sẽ được đánh giá là Rối loạn giấc ngủ mạn tính.

Các kiểu rối loạn giấc ngủ

• Ngủ quá nhiều
• Ngủ quá ít, mất ngủ
• Rối loạn nhịp thức ngủ
• Chứng ngủ rũ
• Giấc ngủ thất thường; gồm: Chứng miên hành, ác mộng, hoảng sợ khi ngủ

3. Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn giấc ngủ mạn tính

Nếu là rối loạn giấc ngủ tiên phát (rối loạn giấc ngủ không thực tổn) thường sẽ không có nguyên nhân hoặc thường do cảm xúc. Tuy nhiên chẩn đoán này nên được xác định sau khi bác sĩ đã loại trừ các nguyên nhân tiềm ẩn gây ra rối loạn giấc ngủ.

Bệnh thực thể

- Bệnh lý tim mạch: Suy tim, Nhồi máu cơ tim, các bệnh này đều làm bệnh nhân khó ngủ về đêm, nhất là suy tim, bệnh nhân thường cảm giác khó ngủ vào giấc 1-3 giờ sáng.

- Bệnh lý hô hấp: Hen, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, Hội chứng ngưng thở khi ngủ: người bệnh cũng thường sẽ than phiền khó ngủ về đêm như suy tim.

Đôi khi một số bệnh lý nhiễm trùng hô hấp như Viêm phổi, viêm phế quản cũng có thể giảm chất lượng giấc ngủ do các triệu chứng như sốt, ho. Tuy nhiên, các rối loạn giấc ngủ này thường thuộc dạng cấp, không cần điều trị.

- Hệ sinh dục: Mãn kinh, Tiền mãn kinh, có thai

- Bệnh lý cơ xương khớp: Bệnh nhân đau cơ, khớp tuy không nguy hiểm tính mạn nhưng lại là nhóm được đánh giá có chất lượng cuộc sống kém chỉ đứng sau nhóm tim mạch và ung thư. Do bệnh nhân phải chịu đưng cơn đau cả ngày, cơn đau do các bệnh lý thoái hóa đặc biệt đau tăng về cuối ngày, khiến bệnh nhân khó ngủ. Còn các bệnh lý xương khớp do viêm thì sẽ khiến bệnh nhân đau đớn khi đang ngủ, khiến người bệnh phải thức dậy ngay trong đêm

- Bệnh lý về tiết niệu: Thường gặp ở nam giới nhiều hơn, cảm giác buồn tiểu tiểu đêm nhiều lần sẽ khiến chất lượng giấc ngủ bị sụt giảm nghiêm trọng. Ở nam giới lớn tuổi, tình trạng phì đại tuyến tiền liệt sẽ khiến người bệnh tiểu lắt nhắt, tiểu khó, tiểu đêm nhiều lần.

- Bệnh lý nội tiết:

• Hạ đường huyết : hạ đường huyết trong đêm thường gây ác mộng, hoảng sợ.
• Suy thượng thận: Thường hay cảm giác buồn ngủ, ngủ nhiều
• Suy giáp: ngủ nhiều

- Bệnh lý thần kinh

• Các bệnh lý dẫn truyền thần kinh
• Di chứng tai biến mạch máu não

Bệnh lý tâm thần

- Rối loạn lo âu

- Các dạng loạn thần

- Tăng động, giảm chú ý: thường xảy ra ở trẻ nhỏ, và thanh thiếu niên.

- Trầm cảm: Ở bệnh nhân trầm cảm họ thường hay ngủ nhiều, có cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ cả ngày. Khi điều trị các thuốc chống trầm cảm tình trạng này sẽ dần cải thiện theo.

- Hưng cảm: khi bệnh nhân hưng cảm, thời gian họ ngủ rất ngắn, nhưng sáng hôm sau vẫn cảm thấy sảng khoái, vui vẻ. Tuy nhiên, đây chỉ là giai đoạn đầu, do đó, người bệnh hưng cảm nên được theo dõi thời gian ngủ để được điều chỉnh thuốc cho phù hợp.

- Rối loạn lưỡng cực người bệnh thường bị thay đổi nhịp ngày đêm, chu kì thức ngủ, mất ngủ hay ngủ quá nhiều

Lạm dụng thuốc và chất gây nghiện

- Thuốc an thần, thuốc ngủ.

- Rượu, thuốc phiện, morphin và các chế phẩm của nó.

Môi trường

Môi trường ô nhiễm tiếng ồn, nhiều stress, an ninh không ổn định, công việc không ổn định giờ giấc, hay thay đổi vị trí làm việc, du lịch  cũng là nguyên nhân gây ra Rối loạn giấc ngủ.

4. Điều trị rối loạn giấc ngủ mạn tính

Chẩn đoán

Bác sĩ dựa vào các triệu chứng của bệnh nhân để thăm khám lâm sàng

- Cận lâm sàng

• XQuang phổi, CT SCAN, MRI não, điện tâm đồ, điện não đồ
• Công thức máu, điện giải đồ, Ure, Bun, đường huyết
• Đo nồng độ các chất gây nghiện trong máu
• Thang điểm đánh giá tâm lý 

Điều trị

Không dùng thuốc

• Tâm lý điều trị
• Liệu pháp hành vi nhận thức
• Vệ sinh giấc ngủ

Dùng thuốc

Thuốc điều trị sẽ được ưu tiên lựa chọn dựa trên bệnh lý nền gây ra tình trạng Rối loạn giấc ngủ. Các thuốc thường được lựa chọn điều trị cho tình trạng Rối loạn giấc ngủ bao gồm:

• Thuốc ngủ
• Thuốc an thần
• Thuốc ổn định khí sắc
• Thuốc chống trầm cảm
• Thuốc kháng histamin 

Để điều trị bệnh rối loạn giấc ngủ mạn tính, bạn có thể liên hệ đặt khám với các bác sĩ của Hello Doctor theo số điện thoại 1900 1246.