Phác đồ điều trị HIV với thuốc ARV bậc 2 được dùng khi nào?

Phác đồ điều trị HIV với thuốc ARV bậc 2 được dùng khi nào?

Chào bác sĩ, em họ tôi là nam, năm nay 28 tuổi. Cách đây vài tháng, em đã có quan hệ tình dục không an toàn với gái mại dâm. Gần đây em đi em đi làm xét nghiệm và có kết quả dương tính với HIV, bác sĩ chỉ định cho dùng thuốc ARV bậc 2. Vậy bác sĩ có thể giải thích cho tôi biết thuốc ARV bậc 2 là gì, sử dụng khi nào và có điều gì cần lưu ý khi sử dụng thuốc không ạ? Cảm ơn bác sĩ.

Trả lời:

===

Lưu ý: Bài viết này nhằm mang tính chất tham khảo. Để cụ thể từng trường hợp, Hello Doctor hỗ trợ qua điện thoại.

Hỗ trợ thông tin:

✍ Bác sĩ Truyền Nhiễm Hello Doctor: Bs.Quân-BV Bệnh Nhiệt đới, Bs.Dương-Nguyên phó cục trưởng cục HIV

☎ Gọi điện Tư vấn với Bác sĩ: 19001246 

===

Chào bạn, rất cám ơn bạn đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Không biết đây có phải lần đầu tiên em bạn khám HIV không vì thông thường bệnh nhân sẽ được chỉ định điều trị phác đồ bậc 1 trước. Việc lựa chọn phác đồ bậc 2 tùy thuộc vào phác đồ 1 mà bệnh nhân đang dùng. Phác đồ bậc 2 không có nghĩa là tốt hơn phác đồ bậc 1. Người bệnh chỉ chuyển sang phác đồ bậc 2 khi được đánh giá thất bại điều trị về các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng với phác đồ 1. Hiện nay ở Việt Nam phổ biến phác đồ bậc 1 và 2, phác đồ bậc 3 ít sử dụng. 

Sau đây là một vài thông tin để bạn hiểu rõ hơn về thuốc và phác đồ ARV bậc 2.

Thuốc ARV bậc 2 là gì? 

Thuốc ARV bậc 2 là những thuốc được sử dụng trong phác đồ điều trị ARV bậc 2 đã được bộ Y tế ban hành ngày 01/12/2017. Chúng bao gồm các thuốc như AZT (Zidovudine hay còn gọi là azidothymidine), 3TC (Lamivudine, còn có tác dụng trong điều trị viêm gan B), TDF (Tenofovir disoproxil fumarate),... Đây đều là các thuốc có tác dụng kìm hãm sự phát triển của virus đặc biệt khi sử dụng kết hợp với nhau. Nên nhớ thuốc không thể giết chết hay loại bỏ hoàn toàn virus HIV, do vậy thuốc phải được dùng hàng ngày và liên tục suốt đời.

Bạn có thể tìm hiểu chi tiết hơn về thuốc trong bài Thuốc điều trị HIV.

Khi nào sử dụng phác đồ ARV bậc 2?

Thất bại điều trị được xác định khi người bệnh có thất bại về virus học. Trường hợp tải lượng HIV lần một từ 200 bản sao/ml đến dưới 1000 bản sao/ml, xét nghiệm tải lượng HIV lần hai sau 3 tháng với tuân thủ điều trị mà kết quả trên 1000 bản sao/ml thì coi như thất bại điều trị bậc một, chuyển sang phác đồ bậc hai hoặc bậc ba.

Các loại thất bại điều trị HIV:  lâm sàng (tức triệu chứng của bệnh nhân),  miễn dịch và virus (đánh giá bằng các xét nghiệm) với các tiêu chuẩn được đề cập một cách đầy đủ trong bảng sau:

Các loại thất bại trong điều trị HIV

Phác đồ ARV bậc hai cho người trưởng thành và trẻ ≥ 10 tuổi

Phác đồ ARV bậc hai cho người trưởng thành và trẻ ≥ 10 tuổi

Tái khám điều trị ARV khi nào?

Đối với người bệnh điều trị ARV ổn định: có thể tái khám, kê đơn, cấp thuốc ARV với số lượng thuốc sử dụng tối đa 90 ngày. Đối với trường hợp điều trị ARV chưa ổn định: tái khám định kỳ hằng tháng hoặc sớm hơn. Số lượng thuốc được kê đơn và cấp tối đa 30 ngày.

Cần lưu ý gì khi sử dụng thuốc ARV?

Khi người nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc ARV vẫn phải áp dụng các biện pháp dự phòng lây nhiễm virus cho người khác. Với những người được điều trị ARV khi tình trạng miễn dịch chưa phục hồi cần tiếp tục điều trị dự phòng các bệnh nhiễm trùng cơ hội.

Do HIV có tỷ lệ nhân lên và đột biến rất cao nên bệnh nhân cần tuyệt đối tuân thủ điều trị. Nghĩa là phải dùng đúng liều, đúng giờ và đều đặn hàng ngày. Người bệnh phải tự đặt ra cho mình một giờ uống thuốc nhất định.

Lịch uống thuốc sẽ dễ thực hiện nếu có thể lồng ghép vào thời gian biểu hoạt động hàng ngày. Có thể đặt chuông báo thức hoặc điện thoại di động để nhắc nhở việc uống thuốc hoặc người hỗ trợ trong gia đình nhắc nhở giờ uống thuốc. Các thuốc uống 2 lần/ngày thì phải uống cách nhau 12 giờ. Các thuốc uống 3 lần/ngày thì phải uống cách nhau 8 giờ/lần.

Nếu không tuân thủ (nghĩa là các liều thuốc không được dùng đều đặn, đủ liều và đúng giờ) sẽ dẫn đến việc nồng độ thuốc trong máu thấp, các đột biến của HIV sẽ xuất hiện sự kháng thuốc. Việc điều trị sẽ bị thất bại.

Trường hợp người bệnh khi phát hiện ra mình quên uống thuốc theo lịch thì phải uống ngay liều thuốc vừa quên. Tiếp theo tính thời gian uống liều kế tiếp theo lịch như thường lệ. Nếu thời gian đến liều uống kế tiếp còn dưới 4 tiếng, không được uống liều kế tiếp theo lịch cũ mà phải đợi trên 4 tiếng mới được uống. Nếu quên hơn 2 liều trong một tuần, người bệnh phải báo cho bác sĩ điều trị để được hướng dẫn.



Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 22 năm

Vị trí: Giám đốc

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Mẹ nhiễm HIV có con được không, cần làm gì để tránh lây sang con?
Chào bác sĩ Hello Doctor, thật đáng buồn khi tôi bị dương tính với HIV. Nhưng là một người phụ nữ, tôi vẫn mong muốn mình có con. Xin...
Bệnh HIV bao lâu thì phát bệnh, khi nào bệnh nhân có triệu chứng?
Có thể có sự khác biệt trong thời gian phát bệnh và xuất hiện các triệu chứng ở các bệnh nhân HIV. Tuy nhiên, khoảng bao lâu...
HIV ở trẻ em - Cách chống lây nhiễm HIV từ mẹ sang con
Chào bác sĩ, tôi có người em gái đã lập gia đình. Vì rất muốn có con nên em tôi quyết định có thai. Khi đi...
Bệnh HIV lây qua đường tình dục như thế nào?
Chào bác sĩ, tôi làm nam, 35 tuổi, hiện đang làm nghề tự do. Thú thật với bác sĩ, trong quá khứ tôi đã nhiều lần quan hệ với...
Tải lượng Virus HIV là gì? Cách đọc kết quả xét nghiệm HIV
Chào bác sĩ, em năm nay 20 tuổi, hiện đang đi làm công nhân ở Bình Phước. Cách đây 3 tháng em có quan hệ không an...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Việt Anh

    Nhờ bác sĩ mà tôi đã hiểu rõ hơn về liệu pháp điều trị này

    12/04/2019
Hồng Hạnh (12/04/2019)
Thưa bác sĩ, nếu phải điều trị sang bậc 2 này thì có nguy hiểm không ạ. Và nếu mà vẫn không hiệu quả thì phải làm thế nào ạ.
Hello Doctor (12/04/2019)
Chào bạn Hạnh, điều trị ARV bậc 2 sẽ có nhiều tác dụng phụ hơn ARV bậc 1. Tuy nhiên, bạn cũng không nên quá lo lắng về vấn đề này. Nếu tuân thủ đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ thì các tác dụng phụ vẫn có thể được khắc phục. Nếu phương pháp ARV bậc 2 không có tác dụng thì bác sĩ có thể chỉ định sang phác đồ điều trị ARV bậc 3.

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung