Phác đồ điều trị HIV với thuốc ARV bậc 2 được dùng khi nào?

Chào bác sĩ, em họ tôi là nam, năm nay 28 tuổi. Cách đây vài tháng, em đã có quan hệ tình dục không an toàn với gái mại dâm. Gần đây em đi em đi làm xét nghiệm và có kết quả dương tính với HIV, bác sĩ chỉ định cho dùng thuốc ARV bậc 2. Vậy bác sĩ có thể giải thích cho tôi biết thuốc ARV bậc 2 là gì, sử dụng khi nào và có điều gì cần lưu ý khi sử dụng thuốc không ạ? Cảm ơn bác sĩ.

Nhận tư vấn chuyên khoa Truyền Nhiễm (Miễn phí & Ẩn danh):

Tư vấn qua CHAT ZALO (Bảo mật 100%) Gọi Hotline Bác sĩ: 1900 1246 Tư vấn qua Messenger

Liên hệ tư vấn ARV miễn phí - Bảo mật danh tính: 19001246

Cần tư vấn từ Thạc sĩ - Bác sĩ Lưu Quang Việt?

Đừng tự chẩn đoán! Hãy nhắn tin cho bác sĩ để được đánh giá triệu chứng và lên phác đồ điều trị chuẩn xác nhất.

Chat Zalo Bác Sĩ
Tổng đài: 1900 1246

Trả lời:

Nhận tư vấn chuyên khoa Truyền Nhiễm (Miễn phí & Ẩn danh):

Tư vấn qua CHAT ZALO (Bảo mật 100%) Gọi Hotline Bác sĩ: 1900 1246 Tư vấn qua Messenger

Chào bạn, rất cám ơn bạn đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Không biết đây có phải lần đầu tiên em bạn khám HIV không vì thông thường bệnh nhân sẽ được chỉ định điều trị phác đồ bậc 1 trước. Việc lựa chọn phác đồ bậc 2 tùy thuộc vào phác đồ 1 mà bệnh nhân đang dùng. Phác đồ bậc 2 không có nghĩa là tốt hơn phác đồ bậc 1. Người bệnh chỉ chuyển sang phác đồ bậc 2 khi được đánh giá thất bại điều trị về các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng với phác đồ 1. Hiện nay ở Việt Nam phổ biến phác đồ bậc 1 và 2, phác đồ bậc 3 ít sử dụng. 

Sau đây là một vài thông tin để bạn hiểu rõ hơn về thuốc và phác đồ ARV bậc 2.

Thuốc ARV bậc 2 là gì? 

Thuốc ARV bậc 2 là những thuốc được sử dụng trong phác đồ điều trị ARV bậc 2 đã được bộ Y tế ban hành ngày 01/12/2017. Chúng bao gồm các thuốc như AZT (Zidovudine hay còn gọi là azidothymidine), 3TC (Lamivudine, còn có tác dụng trong điều trị viêm gan B), TDF (Tenofovir disoproxil fumarate),... Đây đều là các thuốc có tác dụng kìm hãm sự phát triển của virus đặc biệt khi sử dụng kết hợp với nhau. Nên nhớ thuốc không thể giết chết hay loại bỏ hoàn toàn virus HIV, do vậy thuốc phải được dùng hàng ngày và liên tục suốt đời.

Bạn có thể tìm hiểu chi tiết hơn về thuốc trong bài Thuốc điều trị HIV.

Nhận tư vấn chuyên khoa Truyền Nhiễm (Miễn phí & Ẩn danh):

Tư vấn qua CHAT ZALO (Bảo mật 100%) Gọi Hotline Bác sĩ: 1900 1246 Tư vấn qua Messenger

Khi nào sử dụng phác đồ ARV bậc 2?

Thất bại điều trị được xác định khi người bệnh có thất bại về virus học. Trường hợp tải lượng HIV lần một từ 200 bản sao/ml đến dưới 1000 bản sao/ml, xét nghiệm tải lượng HIV lần hai sau 3 tháng với tuân thủ điều trị mà kết quả trên 1000 bản sao/ml thì coi như thất bại điều trị bậc một, chuyển sang phác đồ bậc hai hoặc bậc ba.

Các loại thất bại điều trị HIV:  lâm sàng (tức triệu chứng của bệnh nhân),  miễn dịch và virus (đánh giá bằng các xét nghiệm) với các tiêu chuẩn được đề cập một cách đầy đủ trong bảng sau:

Phác đồ ARV bậc hai cho người trưởng thành và trẻ ≥ 10 tuổi

Tái khám điều trị ARV khi nào?

Đối với người bệnh điều trị ARV ổn định: có thể tái khám, kê đơn, cấp thuốc ARV với số lượng thuốc sử dụng tối đa 90 ngày. Đối với trường hợp điều trị ARV chưa ổn định: tái khám định kỳ hằng tháng hoặc sớm hơn. Số lượng thuốc được kê đơn và cấp tối đa 30 ngày.

Cần lưu ý gì khi sử dụng thuốc ARV?

Khi người nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc ARV vẫn phải áp dụng các biện pháp dự phòng lây nhiễm virus cho người khác. Với những người được điều trị ARV khi tình trạng miễn dịch chưa phục hồi cần tiếp tục điều trị dự phòng các bệnh nhiễm trùng cơ hội.

Do HIV có tỷ lệ nhân lên và đột biến rất cao nên bệnh nhân cần tuyệt đối tuân thủ điều trị. Nghĩa là phải dùng đúng liều, đúng giờ và đều đặn hàng ngày. Người bệnh phải tự đặt ra cho mình một giờ uống thuốc nhất định.

Lịch uống thuốc sẽ dễ thực hiện nếu có thể lồng ghép vào thời gian biểu hoạt động hàng ngày. Có thể đặt chuông báo thức hoặc điện thoại di động để nhắc nhở việc uống thuốc hoặc người hỗ trợ trong gia đình nhắc nhở giờ uống thuốc. Các thuốc uống 2 lần/ngày thì phải uống cách nhau 12 giờ. Các thuốc uống 3 lần/ngày thì phải uống cách nhau 8 giờ/lần.

Nếu không tuân thủ (nghĩa là các liều thuốc không được dùng đều đặn, đủ liều và đúng giờ) sẽ dẫn đến việc nồng độ thuốc trong máu thấp, các đột biến của HIV sẽ xuất hiện sự kháng thuốc. Việc điều trị sẽ bị thất bại.

>> Có thể bạn quan tâm: Thuốc chống phơi nhiễm HIV

Trường hợp người bệnh khi phát hiện ra mình quên uống thuốc theo lịch thì phải uống ngay liều thuốc vừa quên. Tiếp theo tính thời gian uống liều kế tiếp theo lịch như thường lệ. Nếu thời gian đến liều uống kế tiếp còn dưới 4 tiếng, không được uống liều kế tiếp theo lịch cũ mà phải đợi trên 4 tiếng mới được uống. Nếu quên hơn 2 liều trong một tuần, người bệnh phải báo cho bác sĩ điều trị để được hướng dẫn. Liên hệ đến số bác sĩ tư vấn 1900 1246