Tâm thần phân liệt

Phân loại Mức độ (Severity)

Tóm tắt nhanh (TL;DR)

Thông tin Dịch tễ (Key Facts)

• Bệnh không phải là "đa nhân cách". Người bệnh chỉ có một nhân cách nhưng nhận thức thực tại bị vỡ vụn.
• Với phác đồ điều trị hiện đại, nhiều bệnh nhân có thể kiểm soát triệu chứng và quay lại cuộc sống bình thường.

Định nghĩa & Sinh bệnh học

Dấu hiệu Cấp cứu (Red Flags)

Dấu hiệu & Triệu chứng

• Triệu chứng dương tính: Hoang tưởng (tin rằng mình bị theo dõi, bị hãm hại), Ảo thanh (nghe thấy giọng nói trong đầu chửi bới hoặc ra lệnh).
• Triệu chứng âm tính: Cảm xúc cùn mòn (mặt vô hồn), mất động lực, không muốn tắm rửa hay giao tiếp.
• Triệu chứng nhận thức: Nói năng lộn xộn, chuyển chủ đề liên tục không có logic.

Nguyên nhân gây bệnh

Chẩn đoán & Cận lâm sàng

Chẩn đoán

Chẩn đoán bệnh tâm thần phân liệt là một chẩn đoán loại trừ sau khi đã kiểm tra hết các rối loạn tâm thần khác và xác định rằng các triệu chứng không phải do lạm dụng chất kích thích hoặc một bệnh lý khác. Xác định chẩn đoán tâm thần phân liệt bao gồm:

• Thăm khám lâm sàng: giúp loại trừ các vấn đề khác có thể gây ra các triệu chứng và kiểm tra các biến chứng.
• Xét nghiệm và hình ảnh học: Các xét nghiệm giúp loại trừ các nguyên nhân có triệu chứng tương tự như đo nồng độ cồn và chất kích thích trong máu. Bác sĩ cũng có thể cho chụp hình não bộ tìm tổn thương thực thể, như MRI hay CT não.
• Đánh giá trạng thái tâm thần: bằng quan sát dáng vẻ, hành vi và hỏi về suy nghĩ, tâm trạng, những ảo tưởng, ảo giác mà người bệnh gặp phải, tiền sử sử dụng chất kích thích, ý nghĩ tự sát hay các hành vi bạo lực. Điều này cũng bao gồm đánh giá tiền căn bản thân và gia đình
• Tiêu chuẩn chẩn đoán tâm thần phân liệt: bác sỹ hoặc chuyên gia về sức khoẻ tâm thần có thể sử dụng các tiêu chí trong Hướng dẫn Chẩn đoán và Thống kê rối loạn tâm thần (DSM-5) do Hiệp hội Tâm thần Hoa Kỳ công bố.

Biến chứng có thể gặp

4. Tác hại của bệnh tâm thần phân liệt

Nếu không được điều trị, bệnh tâm thần phân liệt có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến mọi mặt của cuộc sống. Bệnh tâm thần phân liệt có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm cho cả người bệnh và mọi người xung quanh. 

• Khi bị tâm thần phân liệt, người bệnh có thể có những hành vi tự hủy hoại, gây thương tích cho bản thân. Trầm trọng hơn là có ý đinh tự tử hay có ý nghĩ tự sát.
• Người bệnh có thể bị rối loạn lo âu và rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD), trầm cảm.
• Người bệnh có thể lạm dụng rượu bia, ma túy, các chất kích thích, kể cả thuốc lá, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của người bệnh.
• Những người bị bệnh tâm thần phân liệt do những rối loạn về khả năng nhận thức và tư duy nên dần mất đi khả năng lao động, học tập. Từ đó rơi vào tình trạng cô lập với xã hội, đói nghèo, vô gia cư
• Ngoài ra, những người bị tâm thần phân liệt không biết tự chăm sóc bản thân nên họ dễ gặp phải các vấn đề về sức khỏe.
• Một số người bị tâm thần phân liệt có chiều hướng bạo lực, dễ hành hung người khác gây nguy hiểm cho chính bản thân và những người khác.

Tổng quan Phác đồ

Nhóm thuốc hỗ trợ

Lịch trình Theo dõi (Follow-up)