Chậm phát triển trí tuệ

Chậm phát triển trí tuệ

Chậm phát triển trí tuệ, là tình trạng khả năng tâm thần hay trí thông minh dưới mức trung bình hoặc thiếu kỹ năng cần thiết cho cuộc sống hàng ngày.

1. Chậm phát triển trí tuệ là gì, trẻ bị chậm phát triển trí tuệ

2. Các dạng chậm phát triển trí tuệ

3. Chậm phát triển trí tuệ bẩm sinh

4. Nguyên nhân của chậm phát triển trí tuệ

5. Triệu chứng của chậm phát triển trí tuệ

6. Hậu quả của chậm phát triển trí tuệ

7. Điều trị chậm phát triển trí tuệ

Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Trần Thu Phương

Bệnh Viện Tâm Thần, Hồ Chí Minh

Điều trị, tư vấn tâm lý tâm thần.

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ  PHƯƠNG 

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Nguyễn Thành Long

Viện Tâm Thần Bạch Mai, Hà Nội

Chuyên gia lĩnh vực tâm thần khoa tâm thần

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ  LONG   

 

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Bệnh Viện Tâm Thần, Hồ Chí Minh

Điều trị tâm thần người lớn

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ TUÂN  

 

Trieu-Chung

1. Chậm phát triển trí tuệ là gì, trẻ bị chậm phát triển trí tuệ:

Chậm phát triển trí tuệ là tình trạng khả năng tâm thần hay trí thông minh dưới mức trung bình hoặc thiếu kỹ năng cần thiết cho cuộc sống hàng ngày. Những người bị chậm phát triển trí tuệ vẫn có thể học các kỹ năng mới, nhưng họ học chúng chậm hơn. Có những mức độ chậm phát triển trí tuệ khác nhau, từ nhẹ đến nặng.

Người bị khuyết tật trí tuệ bị giới hạn ở hai vấn đề.

  • Hoạt động trí tuệ. Còn được gọi là IQ, đề cập đến khả năng học hỏi, khả năng suy nghĩ logic, đưa ra quyết định và kĩ năng giải quyết vấn đề của một người.

  • Hành vi thích ứng. Đây là những kỹ năng cần thiết cho cuộc sống hàng ngày, chẳng hạn như có thể giao tiếp hiệu quả, tương tác với người khác và chăm sóc bản thân.

Chỉ số thông minh được đo bằng cách kiểm tra IQ. Chỉ số IQ trung bình là 100, với đa số người đạt từ 85 đến 115. Một người được coi là bị chậm phát triển trí tuệ nếu người đó có chỉ số IQ dưới 70 đến 75.

Đối với trẻ em, để đo lường hành vi thích ứng của trẻ, chuyên gia sẽ quan sát kỹ năng của trẻ và so sánh chúng với các trẻ khác cùng độ tuổi. Những điều có thể được quan sát bao gồm trẻ có thể ăn hoặc tự ăn mặc như thế nào; trẻ có thể giao tiếp và hiểu người khác tốt như thế nào; và cách đứa trẻ tương tác với gia đình, bạn bè và những đứa trẻ khác cùng độ tuổi.

Chậm phát triển trí tuệ được cho là ảnh hưởng đến khoảng 1% dân số. Trong số những người bị ảnh hưởng, 85% có chậm phát triển trí tuệ nhẹ. Điều này có nghĩa là họ chỉ chậm hơn một chút so với mức trung bình để học thông tin hoặc kỹ năng mới. Với sự hỗ trợ phù hợp, hầu hết sẽ có thể sống độc lập như người bình thường.

2. Các dạng chậm phát triển trí tuệ:

Các chậm phát triển trí tuệ thường được chia thành các nhóm kỹ năng. Đối với trẻ em ở độ tuổi đi học, các loại khiếm khuyết nhận thức dễ thấy nhất bao gồm đọc, viết hoặc toán. Nếu con bạn chưa đi học, bạn có thể nhận thấy sự chậm phát triển trong phát triển lời nói hoặc phát triển kỹ năng vận động thô và vận động tinh tế (ví dụ: bò, đi bộ, chạy, sử dụng dụng cụ ăn uống).

  • Chậm phát triển trong việc đọc

Có 2 dạng: không thể phát âm ra được hoặc không hiểu nghĩa của từ.

  • Chậm phát triển trong toán học

Các loại khuyết tật trí tuệ trong toán học khác nhau tùy thuộc vào trẻ. Nếu trẻ gặp khó khăn trong việc ghi nhớ các con số và các phép toán học, trẻ có thể bị khuyết tật trí tuệ trong toán học. khi lớn lên, trẻ có thể gặp khó khăn lớn về thời gian và suy nghĩ trừu tượng.

  • Chậm phát triển trong việc viết

Loại này có thể liên quan đến khả năng viết, khả năng hiểu và tập hợp thông tin, hoặc cả hai. Trẻ em khuyết tật trí tuệ này có vấn đề về hình thành chữ cái, từ ngữ và biểu hiện bằng văn bản.

  • Chậm phát triển kỹ năng vận động

Trẻ em chậm phát triển trí tuệ có ảnh hưởng đến kỹ năng vận động có vấn đề với cả kỹ năng vận động thô và vận động tinh.

  • Chậm phát triển trí tuệ về ngôn ngữ

Loại khuyết tật trí tuệ này liên quan đến khả năng nói và hiểu các từ được nói.

  • Chậm phát triển trí tuệ với xử lý thính giác và thị giác

Một số trẻ có vấn đề về thính giác hoặc xử lý thị giác, khiến cho việc học trở thành gánh nặng. Trẻ có thể gặp vấn đề khi nghe và nhìn, không phân biệt được 2 âm thanh khác nhau hay 2 hình ảnh khác nhau.

3. Chậm phát triển trí tuệ bẩm sinh:

Chậm phát triển trí tuệ bẩm sinh đi kèm thường là bệnh đi kèm trong những hội chứng như Down, Fragile X,… Nguyên nhân dẫn đến chậm phát triển trí tuệ bẩm sinh thường do những vấn đề khi mang thai hoặc vấn đề di truyền.

Tình trạng chậm phát triển trí tuệ bẩm sinh có thể được phòng ngừa và tầm soát sớm. Chẳng hạn theo dõi thai kì thường xuyên và làm xét nghiệm có thể giúp tìm ra một số dị tật bẩm sinh như Down, hay mẹ tiêm phòng đầy đủ trước khi mang thai có thể hạn chế các nguy cơ gây bệnh cao như nhiễm virus…

Tuy nhiên, chậm phát triển trí tuệ bẩm sinh không thể chữa khỏi hoàn toàn. Trẻ bị chậm phát triển trí tuệ bẩm sinh có thể phải nhận sự hỗ trợ y tế cả đời.

4. Nguyên nhân của chậm phát triển trí tuệ:

  • Trước khi thụ thai

Bố hoặc mẹ bị Rối loạn di truyền (chẳng hạn như bệnh phenyl ceton niệu, bệnh Tay-Sachs, suy giáp, và hội chứng Fragile X)

Nhiễm sắc thể bất thường (như hội chứng Down)

  • Trong khi mang thai

Suy dinh dưỡng nặng của bà mẹ

Nhiễm trùng với virus suy giảm miễn dịch ở người, cytomegalovirus, herpes simplex, toxoplasmosis, virus rubella

Độc tố (như rượu, chì và methylmercury)

Thuốc (như phenytoin, valproate, isotretinoin và thuốc hóa trị ung thư)

Sự phát triển não bất thường (như u nang não, heterotopia chất xám, và encephalocele)

Tiền sản giật

  • Khi sinh

Trẻ bị ngạt (thiếu oxy)

Suy thai do chuyển dạ kéo dài

Sinh quá non

  • Sau khi sinh

Nhiễm trùng não (như viêm màng não và viêm não)

Chấn thương đầu nặng

Suy dinh dưỡng của trẻ

Có vấn đề về cảm xúc

Độc tố (như chì và thủy ngân)

Khối u não

5. Triệu chứng của chậm phát triển trí tuệ:

Có nhiều dấu hiệu chậm phát triển trí tuệ khác nhau ở trẻ em. Các dấu hiệu có thể xuất hiện trong giai đoạn rất sớm, hoặc có thể không đáng chú ý cho đến khi trẻ đến tuổi đi học. Nó thường phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của khuyết tật. Một số dấu hiệu phổ biến nhất của khuyết tật trí tuệ là:

  • Chậm lẫy, chậm bò, chậm đi

  • Chậm nói hoặc gặp khó khăn khi nói chuyện

  • Chậm để làm chủ những thứ như đi vệ sinh vào bô, mặc quần áo và tự ăn

  • Không biết được hậu quả của hành động

  • Có các vấn đề hành vi như cơn giận dữ

  • Khó khăn với cách giải quyết vấn đề hoặc suy nghĩ logic

Ở trẻ em khuyết tật trí tuệ trầm trọng hoặc sâu sắc, cũng có thể có các vấn đề sức khỏe khác. Những vấn đề này có thể bao gồm co giật, rối loạn tâm trạng (lo lắng, tự kỷ, vv), suy giảm kỹ năng vận động, vấn đề về thị lực hoặc các vấn đề về thính giác.

6. Hậu quả của chậm phát triển trí tuệ:

Với sự hỗ trợ và can thiệp thích hợp, những người chậm phát triển trí tuệ sẽ có thể sống một cuộc sống hạnh phúc. Tuy nhiên, mỗi cá nhân vẫn sẽ phải đối mặt với những thách thức riêng của họ.

  • Vấn đề về ghi nhớ và tập trung

  • Cần hỗ trợ để giải quyết các vấn đề hàng ngày

  • Khó khăn tương tác xã hội

  • Bị suy yếu hoặc hạ thấp lòng tự trọng

  • Khó khăn trong việc tìm kiếm và duy trì việc làm như người bình thường

  • Không thể sống một mình

  • Suy nghĩ và hành vi tự tử

Người ta tin rằng trẻ em và thanh thiếu niên bị chậm phát triển trí tuệ có nguy cơ mắc bệnh tâm thần nhiều gấp 3 đến 4 lần. Một số rối loạn thường xảy ra cùng tồn tại cùng với chậm phát triển trí tuệ bao gồm:

7. Điều trị chậm phát triển trí tuệ:

        1. Khám chậm phát triển trí tuệ ở đâu?

Với các tình trạng châm phát triển trí tuệ đi kèm với các hội chứng di truyền như Down, tay-sachs, bệnh có thể phát hiện sớm trong thai kì. Bác sĩ sản khoa có thể phát hiện ra vấn đề này.

Với trẻ có những biểu hiện như đã liệt kê ở trên, bố mẹ có thể cho trẻ đi khám chuyên khoa thần kinh hoặc tâm thần tại các bệnh viện Nhi.

       2. Chậm phát triển trí tuệ có chữa được không?

Không có cách điều trị nào có hiệu quả đối với mọi trẻ em bị chậm phát triển. Trẻ em là duy nhất; chúng học và phát triển và phát triển theo cách riêng của mình, theo tốc độ của riêng, dựa trên điểm mạnh và điểm yếu của chúng. Bất kỳ kế hoạch điều trị nào cũng sẽ tính đến tính cá nhân này và được thiết kế để tập trung vào nhu cầu cá nhân. Các phương pháp hỗ trợ điều trị có thể bao gồm:

  • Ngôn ngữ và liệu pháp ngôn ngữ

Một số trẻ có thể không hiểu ngôn ngữ. Một số trẻ em có thể hiểu ngôn ngữ nhưng không thể giao tiếp hiệu quả do khó khăn khi nói. Đôi khi trẻ em trải qua những thử thách trong các lĩnh vực giao tiếp khác, chẳng hạn như cử chỉ tay và biểu hiện trên khuôn mặt.

Liệu pháp ngôn ngữ là một chương trình nhằm cải thiện khả năng nói, ngôn ngữ và khả năng vận động bằng miệng. Trẻ em có thể luyện nói để phát âm dễ hơn, hoặc xây dựng kỹ năng ngôn ngữ của họ bằng cách học từ mới, học cách nói trong câu, hoặc cải thiện kỹ năng nghe.

  • Liệu pháp nghề nghiệp (occupation therapy)

Đây là một liệu pháp giúp mọi người đạt được sự độc lập trong mọi khía cạnh của cuộc sống của họ. Hầu hết mọi người nghĩ về liệu pháp như như là một điều trị cho người lớn giúp họ trở lại làm việc, nhưng đó là một định nghĩa rất hẹp. "Nghề nghiệp" đề cập đến việc quản lý tất cả các hoạt động quan trọng cho cuộc sống độc lập. Đối với trẻ em, công việc chính của họ là chơi, học tập và làm các hoạt động phù hợp với độ tuổi của cuộc sống hàng ngày (ví dụ: mặc quần áo, ăn uống, tắm). Nếu trẻ bị chậm phát triển trí tuệ, mục tiêu trị liệu nghề nghiệp có thể được xác định để giúp trẻ cải thiện khả năng hoạt động của chúng trong các lĩnh vực này.

  • Vật lý trị liệu

Nếu trẻ hạn chế khả năng di chuyển hoặc phối hợp, chúng có thể cần vật lý trị liệu. Vật lý trị liệu (PT), tập trung vào việc cải thiện kỹ năng vận động thô và vận động tinh, cân bằng và phối hợp, sức mạnh và sức chịu đựng. Kỹ năng vận động bao gồm các hoạt động sử dụng các cơ lớn hơn của cơ thể, như lăn, bò, đi bộ, chạy hoặc nhảy. Kỹ năng vận động tinh tế sử dụng các cơ nhỏ hơn, chẳng hạn như khả năng cầm thìa hoặc nhặt đồ chơi.

  • Các liệu pháp hành vi, chẳng hạn như những liệu pháp được sử dụng để điều trị chứng tự kỷ và các vấn đề hành vi

Khi một đứa trẻ bị chậm phát triển trí tuệ, bất kể mức độ nào thì nó cũng có thể gây ra những căng thẳng rất thực tế đối với cả trẻ và gia đình. Đôi khi trẻ bị từ sớm trong cuộc sống có thể phát triển các đặc điểm hành vi tiêu cực, chẳng hạn như hành vi hung hăng (ví dụ như cắn, kéo tóc, đánh, ném đồ) hoặc hành vi tự gây hại. Những hành vi tiêu cực này có thể ảnh hưởng nhiều hơn đến chất lượng cuộc sống của gia đình và giảm hiệu quả của các liệu pháp khác.

Liệu pháp hành vi là một loại liệu pháp tâm lý tập trung vào việc giảm các vấn đề hành vi và thúc đẩy kỹ năng thích ứng. Liệu pháp hành vi sử dụng các kỹ thuật tâm lý để cải thiện các kỹ năng thể chất, tinh thần và giao tiếp. Các hoạt động được sử dụng rất khác nhau tùy theo độ tuổi và khuyết tật. Một số kỹ thuật sẽ được sử dụng để ngăn chặn hành vi phá hoại. Liệu pháp hành vi có thể bổ sung cho các liệu pháp khác. Ví dụ, vật lý trị liệu bằng cách khuyến khích trẻ em để làm chủ nhiệm vụ thúc đẩy phát triển cơ bắp và động cơ. Khen ngợi, củng cố tích cực và các phần thưởng nhỏ có thể khuyến khích trẻ học cách sử dụng chân tay yếu, vượt qua sự thiếu hụt lời nói và ngăn chặn các hành vi tiêu cực như kéo tóc và cắn. Đôi khi điều này được gọi là điều trị hành vi hoặc liệu pháp sửa đổi hành vi.

        3. Chậm phát triển trí tuệ có châm cứu được không?

Hiện nay chưa có nghiên cứu nào cho thấy tác dụng hay ảnh hưởng của việc châm cứu đến trẻ chậm phát triển trí tuệ. Tuy nhiên, một số trường hợp có cải thiện sau khi châm cứu như những trường hợp trẻ bị chậm phát triển về lời nói. Châm cứu có thể kích thích các xung thần kinh để chúng hoạt động mạnh hơn. Về cơ bản, châm cứu có thể hỗ trợ cho các liệu pháp điều trị khác. Nhưng trẻ chỉ nên được châm khi đã đủ tuổi, phải tiến hành ở những có sở có uy tín và đảm bảo an toàn y tế.  

​​Bạn có thể liên hệ với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246.

Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Thành Long

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thành Long

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Bạch Mai - Đại Học Y

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Đánh giá, chia sẻ Gửi đánh giá

  • Lê Hữu Kiều

    Chào bác sĩ. Con tôi bị bệnh chậm phát triển trí tuệ nhờ bác sĩ giúp đỡ nên bệnh tình thuyên giảm. Cảm ơn bác sĩ.

    13/08/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung

Đọc thêm

Bài viết đang được cập nhật...