Bệnh nhân HIV khi uống thuốc ARV nên kiêng ăn gì?

Bệnh nhân HIV khi uống thuốc ARV nên kiêng ăn gì?

“Chào bác sĩ, anh trai tôi năm nay 29 tuổi, hiện đang làm công nhân. Một tháng trước anh tôi được chẩn đoán dương tính với HIV và bác sĩ chỉ định điều trị với thuốc ARV. Anh trai tôi có thói quen đi nhậu, ăn đồ nóng, đặc biệt uống rượu bia rất nhiều. Một tuần anh tôi đi nhậu với đồng nghiệp ít nhất là 3-4 lần. 

Nay anh lại nhiễm HIV và phải điều trị với thuốc trong thời gian kéo dài nên tôi lo ngại không biết anh tôi có nên kiêng cữ một số loại thực phẩm nhất định nào không. Và anh tôi phải ăn những loại thức ăn gì để không ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc AVR thưa bác sĩ?”

===

Lưu ý: Bài viết này nhằm mang tính chất tham khảo. Để cụ thể từng trường hợp, Hello Doctor hỗ trợ qua điện thoại.

Hỗ trợ thông tin:

✍ Bác sĩ Truyền Nhiễm Hello Doctor: Bs.Quân-BV Bệnh Nhiệt đới, Bs.Dương-Nguyên phó cục trưởng cục HIV

☎ Gọi điện Tư vấn với Bác sĩ: 19001246 

===

Trả lời:
Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. HIV là một loại virus có khả năng tấn công hệ miễn dịch của người bệnh, do đó việc ăn uống điều độ và hợp lí sẽ góp phần không nhỏ vào việc điều trị và cải thiện các triệu chứng gây ra bởi virus HIV. Để giúp bạn hiểu rõ hơn, chúng tôi xin đưa ra một số thông tin sau đây:

1. Mối liên hệ giữa dinh dưỡng và bệnh HIV

Trên một bệnh nhân HIV, việc cung cấp đầy đủ dưỡng chất sẽ mang lại nhiều lợi ích như:

  • Gia tăng chất lượng cuộc sống thông qua việc cung cấp đầy đủ các loại chất thiết yếu mà cơ thể cần.
  • Cải thiện hệ thống miễn dịch nhằm chống lại sự tấn công của virus.
  • Cải thiện các triệu chứng và biến chứng của HIV.
  • Giúp tiêu hóa thuốc điều trị và giúp phòng ngừa tác dụng phụ của chúng.

2. Thuốc ARV có những tương tác gì với thức ăn hằng ngày?

Thuốc ARV và thức ăn có thể tương tác với nhau thông qua nhiều cơ chế, gây ra nhiều hậu quả và lợi ích khác nhau.

- Thức ăn có thể ảnh hưởng đến việc hấp thu, chuyển hóa, phân phối và thải trừ thuốc ARV. Một số thức ăn có thể làm gia tăng tác dụng của thuốc AVR. Ngược lại, một số có thể làm suy giảm tác dụng của thuốc. Thức ăn quá nhiều mỡ, dư thừa năng lượng, chứa quá nhiều protein sẽ làm giảm hấp thu thuốc PI indinavir. Một bữa ăn giàu lipid sẽ giúp gia tăng sinh khả dụng của tenofovir.

- Thuốc ARV có thể ảnh hưởng ngược lại quá trình hấp thu, chuyển hóa, phân phối và thải trừ chất dinh dưỡng được cung cấp từ thức ăn. Một số thuốc ARV ức chế men protease như ritonavir hay nelfinavir có thể làm thay đổi chuyển hóa mỡ, từ đó dẫn đến sự rối loạn mỡ máu. Sự rối loạn mỡ máu này có thể gia tăng nguy cơ của các bệnh tim mạch. Do đó, việc tiết chế các loại thực phẩm chứa chất béo bão hòa là vô cùng cần thiết trên những bệnh nhân đang điều trị thuốc AVR. Trên thực tế, rối loạn chuyến hóa mỡ đã được ghi nhận trên một số bệnh nhân sử dụng AVR. Ngoài ra, việc sử dụng một số thuộc AVR loại ức chế protease có khả năng làm thay đổi chuyến hóa carbohydrate, gây đề kháng insulin, từ đó gia tăng khả năng đái tháo đường.

- Các tác dụng phụ của thuốc ARV sẽ cản trở sự cung cấp và hấp thu chất dinh dưỡng. Do đó, chúng có thể gây giảm cân và suy dinh dưỡng nếu bệnh nhân không có một chế độ ăn uống hợp lý và tích cực. Ví dụ như zidovudine có thể gây chán ăn và nôn ói, didanosine có thể gây tiêu chảy, chán ăn và khô miệng. Để khắc phục tình trạng này, các bệnh nhân đang sử dụng zidovudine nên ăn những thức ăn nhẹ, có thể uống thêm nước trong bữa ăn để giảm bớt cmả giác nghẹn. Nếu tiêu chảy do tác dụng phụ của didanosine, bệnh nhân nên uống nhiều nước hơn để cải thiện tình trạng mất nước và điện giải. Ngoài ra, theo một số nghiên cứu đặt ra, việc điều trị thuốc AVR có thể tăng nguy cơ loãng xương. Vì vậy, việc cung cấp một chế độ dinh dưỡng giàu vitamin D và Calci cho bệnh nhân là không có gì thừa thải.

- Việc kết hợp thuốc ARV và một số loại thức ăn đồ uống có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Việc tiêu thụ các đồ uống chứa nhiều cồn trong khi đang sử dụng thuốc didanosine có thể gây viêm tụy, có thể dẫn đến tử vong nếu diễn tiến quá nặng.

3. Những thực phẩm nào nên cung cấp đầy đủ và những loại nào nên kiêng cữ trong quá trình điều trị ARV?

Những thực phẩm người sử dụng thuốc ARV có thể dùng 1Những thực phẩm người sử dụng thuốc ARV có thể dùng 2

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm về Chế độ dinh dưỡng cho người bị HIV

Tóm lại: 

Việc ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng sẽ giúp bệnh nhân HIV có khả năng cải thiện chất lượng sống và sức khỏe của mình. 

Lời khuyên của chúng tôi dành cho bạn:

Một số nguyên tắc dinh dưỡng chính yếu bao gồm:

  • Sử dụng một thực đơn gồm nhiều rau, củ, quả, trái cây, ngũ cốc nguyên chất
  • Chỉ ăn thịt nạc, tránh ăn các thịt mỡ, ưu tiên các thức ăn ít chất béo
  • Hạn chế đồ ngọt, nước ngọt, và thức uống có nhiều đường
  • Tuân theo chế độ ăn giàu đạm và vitamin, khoáng chất.


Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 22 năm

Vị trí: Giám đốc

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Mẹ nhiễm HIV có con được không, cần làm gì để tránh lây sang con?
Chào bác sĩ Hello Doctor, thật đáng buồn khi tôi bị dương tính với HIV. Nhưng là một người phụ nữ, tôi vẫn mong muốn mình có con. Xin...
Bệnh HIV bao lâu thì phát bệnh, khi nào bệnh nhân có triệu chứng?
Có thể có sự khác biệt trong thời gian phát bệnh và xuất hiện các triệu chứng ở các bệnh nhân HIV. Tuy nhiên, khoảng bao lâu...
HIV ở trẻ em - Cách chống lây nhiễm HIV từ mẹ sang con
Chào bác sĩ, tôi có người em gái đã lập gia đình. Vì rất muốn có con nên em tôi quyết định có thai. Khi đi...
Bệnh HIV lây qua đường tình dục như thế nào?
Chào bác sĩ, tôi làm nam, 35 tuổi, hiện đang làm nghề tự do. Thú thật với bác sĩ, trong quá khứ tôi đã nhiều lần quan hệ với...
Tải lượng Virus HIV là gì? Cách đọc kết quả xét nghiệm HIV
Chào bác sĩ, em năm nay 20 tuổi, hiện đang đi làm công nhân ở Bình Phước. Cách đây 3 tháng em có quan hệ không an...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Anh Tuấn

    May có chia sẻ của bác sĩ mà tôi hiểu rõ hơn về vấn đề này, trước cứ ăn uống linh tinh quá.

    19/04/2019
Giấu Tên (19/04/2019)
May nhờ có người bạn chia sẻ cho bài viết này mà tôi biết rõ hơn cách chăm sóc bản thân mình.

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung