Rối loạn điều chỉnh

Rối loạn điều chỉnh

Rắc rối trong công việc, rời khỏi trường, bệnh tật, mất đi người thân hay cuộc sống đổi thay có thể gây ra stress. Đa số sự thay đổi này chỉ kéo dài trong vài tháng nhưng khi mắc phải rối loạn điều chỉnh, những cảm xúc này sẽ càng ngày càng nặng nề hơn.

1. Bệnh rối loạn điều chỉnh là gì

2. Triệu chứng của bệnh rối loạn điều chỉnh

3. Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn điều chỉnh

4. Biến chứng của bệnh rối loạn điều chỉnh

5. Điều trị bệnh rối loạn điều chỉnh

6. Phòng chống bệnh rối loạn điều chỉnh

7. Bác sĩ điều trị

8. Chia sẻ của bệnh nhân

1. Bệnh rối loạn điều chỉnh là gì?

Rối loạn điều chỉnh (tên tiếng Anh là Adjustment Disorders) là tình trạng căng thẳng có liên quan đến bệnh stress. Tình trạng stress của bạn sẽ trầm trọng hơn bình thường khi trải qua những việc không mong muốn hoặc trong giai đoạn căng thẳng, tình trạng này gây ra các vấn đề đặc trưng trong mối quan hệ, công việc và học tập của bạn.

Bạn có thể gặp phải những lo lắng, căng thẳng trong cuộc sống hàng ngày, những cảm xúc đó theo thời gian sẽ hết. Nhưng khi bạn mắc phải rối loạn điều chỉnh, bạn sẽ trải qua những cảm xúc và hành vi khiến việc lo âu, trầm cảm ngày một nặng hơn. Tuy nhiên, bạn không cần phải qua bi quan. Việc điều trị thường đơn giản và giúp bạn cân bằng lại cảm xúc hơn. 

2. Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh rối loạn điều chỉnh

Dấu hiệu và triệu chứng sẽ dựa trên dạng rối loạn điều chỉnh nào bạn đang mắc phải và đa dạng cho nhiều trường hợp. Tình trạng stress của bạn sẽ trầm trọng hơn người bình thường, và stress sẽ gây ra các triệu chứng đặc trưng trong cuộc sống của bạn.

Rối loạn điều chỉnh làm ảnh hưởng đến suy nghĩ và tâm trạng của bạn về bản thân cũng như mọi người. Đồng thời tác động lên hành động và hành vi của bạn. Một vài triệu chứng có thể như:

  • Cảm thấy đau buồn, vô vọng và không tận hưởng được niềm vui như bạn đã từng.
  • Thường xuyên khóc
  • Khó ngủ
  • Ăn uống kém ngon miệng
  • Khó khăn khi giao tiếp
  • Cảm thấy quá sức
  • Khó làm việc hay hoạt động hằng ngày như ý muốn
  • Từ chối sự hỗ trợ từ mọi người
  • Không muốn đi làm hay trả chi phí hằng tháng
  • Ý nghĩ muốn tự tử

Các triệu chứng của rối loạn điều chỉnh bắt đầu trong 3 tháng khi có sự cố diễn ra và không kéo dài quá 6 tháng. Tuy nhiên, rối loạn điều chỉnh tạm thời hay kéo dài có thể kéo dài hơn 6 tháng, khi sự cố vẫn tiếp diễn và không kết thúc.

Khi nào nên đi khám bác sĩ ?

Khi thường xuyên gặp stress, chúng ta nên học cách đối mặt với chúng.  Triệu chứng của rối loạn điều chỉnh có thể được xoa dịu hơn khi nguyên do stress dễ giải quyết. Nhưng có khi nguyên do đó có thể theo cuộc sống của bạn lâu dài. Hoặc khi có một biến cố gây stress khác đến và bạn phải vật lộn với cảm xúc một lần nữa.

Hãy nói với bác sĩ nếu bạn tiếp tục phải gặp khó khăn để vượt qua stress mỗi ngày. Bạn có thể được điều trị nhằm đối mặt với vấn đề của mình tốt hơn và cân bằng lại cuộc sống của mình.

Nếu con bạn có tình trạng rối loạn điều chỉnh, hãy trao đổi bác bác sĩ nhi khoa của con bạn.

Ý định tự tử

Nếu bạn có hành vi tự tử hay tự làm tổn thương, hãy gọi điện thoại đến trung tâm y tế để nhờ sự giúp đỡ, hoặc cho bạn và người thân của mình.

Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Trần Thu Phương

Bệnh Viện Tâm Thần

Chuyên gia lĩnh vực tâm thần khoa tâm thần Người lớn và trẻ em

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ  PHƯƠNG   

 

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Viện Tâm Thần Bạch Mai, Hà Nội

Chuyên gia lĩnh vực tâm thần khoa tâm thần

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ  ĐỨC  

 

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Bệnh viện Tâm Thần,Tp.Hồ Chí Minh

Hơn 17 năm kinh nghiệm trong khám, điều trị các bệnh lý tâm thần

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ TUÂN  

4. Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn điều chỉnh

Rối loạn điều chỉnh thường gây ra các thay đổi đặc trưng trong cuộc sống của bạn. Di truyền, những điều trải qua trong quá khứ và tính cách của bạn có thể gây ra rối loạn điều chỉnh.

Yếu tố nguy cơ gây ra bệnh rối loạn điều chỉnh

Một số nguyên do có thể làm bạn mắc chứng rối loạn điều chỉnh

Các biến cố

Biến cố trong cuộc sống- tiêu cực hay tích cực- có thể làm bạn có nguy cơ có rối loạn điều chỉnh. Ví dụ như:

  • Ly dị hay vấn đề về tài chính
  • Các mối quan hệ
  • Nghỉ việc, có con hay bị đuổi khỏi trường
  • Mất đi người thân, mất việc
  • Các rắc rối ở trường và nơi làm việc
  • Các trải nghiệm bị đe dọa tính mạng: như lạm dụng, thiên tai....
  • Có vấn đề sức khỏe hay sống trong môi trường không lành mạnh

Những vấn đề từng trải

Trải nghiệm trong cuộc sống sẽ ảnh hưởng đến cách bạn đối mặt với áp lực như thế nào, nguy cơ cao có rối loạn điều chỉnh có thể do:

  • Trải nghiệm stress khi còn nhỏ
  • Có các vấn đề sức khỏe khác
  • Một số khó khăn trong cuộc sống diễn ra cùng lúc

5. Biến chứng và tác hại của bệnh rối loạn điều chỉnh

Bệnh rối loạn điều chỉnh ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của người bệnh:

  • Những cảm xúc căng thẳng, lo âuchán nản là những cảm xúc mà không ai muốn và mong chúng qua đi thật nhanh. Tuy nhiên, những người bị bệnh rối loạn điều chỉnh lại phải thường xuyên chịu đựng những cảm xúc này.
  • Người bệnh thường xuyên mất ngủ dẫn đến suy nhược cơ thể, luôn trong tình trạng mệt mỏi kéo dài và không có sức lực. Ảnh hưởng lớn đến cuộc sống cũng như công việc của người bệnh.
  • Những cảm xúc tiêu cực kéo dài khiến cho người bệnh dễ mắc bệnh trầm cảm và có suy nghĩ muốn tự tử.
  • Người bệnh có thể tìm đến những chất gây nghiện như rượu để giải tỏa nhưng vô tình lại khiến cho bệnh trở nên trầm trọng hơn. 

Nếu rối loạn điều chỉnh không được chữa trị, chúng có thể làm trầm trọng hơn sức khỏe tinh thần của bạn như rối loạn lo âu, trầm cảm hay lạm dụng chất gây nghiện.

Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh rối loạn điều chỉnh

6. Các cách điều trị bệnh rối loạn điều chỉnh

Chuẩn bị trước khi đi khám

Khi bạn có cuộc hẹn với bác sĩ hay trung tâm chăm sóc sức khỏe tâm thần, đây là một số hướng dẫn giúp bạn chuẩn bị cho cuộc hẹn tốt nhất.

Nếu được bạn hãy ghi chú lại cuộc hẹn, cùng với người đi cùng để sắp xếp lại thông tin cho bạn.

Tôi cần làm gì?

Để chuẫn bị cho cuộc hẹn, hãy lập danh sách sau:

  • Các triệu chứng bạn đang gặp phải: kèm theo thời gian kéo dài bao lâu.
  • Các từ khóa bạn thân: Bao gồm nguyên do gây stress bạn đang gặp phải hay các thay đổi trong cuộc sống, cả tiêu cực và tích cực.
  • Tình trạng sức khỏe: Như sức khỏe thể chất và tinh thần  mà bạn đã được chẩn đoán, như thuốc theo đơn, thảo dược, vitamin hay các thuốc hỗ trợ bạn đang sử dụng.
  • Danh sách các câu hỏi: để hỏi bác sĩ trong thời gian hẹn

Chẩn đoán

Việc chẩn đoán rối loạn điều chỉnh dựa vào việc nhận dạng các yếu tố gây stress chính, triệu chứng của bạn và ảnh hưởng của triệu chứng đến cuộc sống của bạn. Bác sĩ sẽ hỏi vể tinh trạng sức khỏe và tiền căn của bạn. Hoặc họ sẽ đánh giá qua tiêu chuẩn DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manuel of Mental Disorders).

Để chẩn đoán, tiêu chuẩn của DSM-5 như sau:

  • Có triệu chứng về cảm xúc hay hành vi có liên quan đến stress xuất hiện trong vòng 3 tháng
  • Bị stress nhiều và lâu hơn bình thường  so với những lần phải đối mặt với các biến cố trước đó.
  • Triệu chứng không liên quan đến các tình trạng bệnh lý khác.

Các dạng rối loạn điều chỉnh

Danh sách của DSM-5 phân ra 6 loại rối loạn điều chỉnh, cho dù chúng có liên quan  với nhau, nhưng mỗi loại đều có một đặc trưng nhất định:

  • Dạng trầm cảm: Triệu chứng có thể là buồn bã, nức nở, vô vọng và kém hài lòng với thực tại.
  • Dạng lo âu: Thường triệu chứng có thể là bồn chồn, lo lắng, cảm thấy khó khăn khi ghi nhớ, luôn cảm thấy quá sức. Trẻ em có rối loạn điều chỉnh thường có nỗi sợ rất lớn khi phải xa người thân hay bố mẹ.
  • Dạng kết hợp giữa lo âu và trầm cảm: Triệu chứng sẽ bao gồm các đặc trưng của cả hai dạng.
  • Dạng rối loạn hành vi: Triệu chứng bao gồm các rối loạn về hành vi, như đánh nhau hay lái xe bát cẩn.
  • Dạng phối hợp giữa hành vi và cảm xúc: Triệu chứng kết hợp giữa dạng trầm cảm và lo âu, cũng như rối loạn hành vi.
  • Dạng không đặc hiệu: Triệu chứng có thể không khớp với các dạng trên, nhưng thường bao gồm các vấn đề thực thể, vấn đề giữa bạn bè, gia đình, công việc hay học tập.

Thời gian kéo dài triệu chứng

Thời gian triệu chứng diễn ra có thể rất đa dạng, và thường được chia làm hai dạng:

  • Tạm thời: Triệu chứng chỉ kéo dài trong 6 tháng hoặc sớm hơn. Và biến mất khi đã giải quyết các biến cố.
  • Kéo dài: Triệu chứng có thể kéo dài hơn 6 tháng, và làm ảnh hưởng trầm trọng đến cuộc sống của bạn.

Điều trị bệnh

Khi bệnh nhân có rối loạn điều chỉnh tìm được liệu pháp thích hợp, cần tuân thủ tuyệt đối theo phác đồ điều trị đó. Một số khác có rối loạn điều chỉnh kéo dài kèm theo các biến cố chưa chấm dứt cần thời gian điều trị lâu hơn. Điều trị rối loạn điều chỉnh bao gồm liệu pháp tâm lý, thuốc hay cả hai.

Liệu pháp tâm lý

Liệu pháp tâm lý, hay còn gọi là liệu pháp trò truyện, là phương pháp điều trị chính cho rối loạn điều chỉnh. Liệu pháp có thể cho cá nhân, tập thể hoặc gia đình:

  • Hỗ trợ về mặt cảm xúc
  • Giúp bạn trở lại cuộc sống thường nhật
  • Giúp bạn học cách nhận biết được nguyên nhân gây stress
  • Giúp bạn học cacj1 cân bằng cuộc sống và kỹ năng đối mặt với các biến cố

Điều trị bệnh rối loạn điều chỉnh với thuốc

Điều trị bệnh rối loạn điều chỉnh với thuốc

Thuốc

Các loại thuốc chống trầm cảm hay chống lo âu có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng do các bệnh lý này gây ra.
Tùy theo liệu pháp, bạn chỉ cần dùng thuốc trong vài tháng, nhưng không ngưng dùng khi không có sự cho phép của bác sĩ. Vì một số thuốc như chống trầm cảm có thể gây ra các triệu chứng tương tự.

Thay đổi lối sống và biện pháp khắc phục

Đây là một số lời khuyên có thể giúp bạn chăm sóc cho sức khỏe tinh thần của mình.

Bí quyết giúp bạn phục hồi cảm xúc

Kiên cường là khả năng chống lại stress, chấn thương hay các biến cố, giúp bạn mạnh mẽ hơn khi trải qua những khó khăn. Việc xây dựng tính kiên cường còn tùy vảo mỗi người, sau đây là một số giải pháp:

  • Hãy xây dựng các mối quan hệ hỗ trợ tốt từ bạn bè hay người thân.
  • Làm một việc gì đó khiến bạn cảm thấy thích thú,thành công và có ích mỗi ngày.
  • Lối sống lành mạnh như chế độ ăn hợp lý, ngủ đủ giấc và thường xuyên vận động.
  • Học từ cách bạn trải qua các khó khăn.
  • Luôn hy vọng về tương lai và suy nghĩ tích cực.
  • Tăng cường sức mạnh thể chất.
  • Đối mặt với sợ hãi và chấp nhận thách thức.
  • Lập ra kế hoạc để giải quyết vấn đề, thay vì trốn tránh.

Tìm sự hỗ trợ

Giúp bạn giải bài, như với gia đình, bạn bè, hay nhận sự giúp đỡ từ cộng đồng.

Nói với con bạn về các biến cố

Nếu con bạn đang gặp khó khăn về tâm lý, hãy động viên trẻ trao đổi với bạn về điều chúng đang trải qua.

Nhiều bậc cha mẹ nghĩ rằng khi nói chuyện với con cái về các biến cố, chẳng hạn như li dị, làm tình trạng của con họ tồi tệ hơn. Nhưng con bạn cần cơ hội để giãi bày những cảm xúc của bản thân và mong muốn nghe lời khuyên từ một người yêu thương chúng.

6. Phòng chống bệnh rối loạn điều chỉnh

Không có phương pháp đặc trưng nào để phòng ngừa bệnh rối loạn điều chỉnh. Nhưng phát triển kỹ năng đối mặt với stress và học cách vượt qua sẽ giúp ích cho bạn.

Nếu bạn biết biến cố đang đến, như nghỉ hay chuyển việc, hãy tĩnh tâm và nhờ sự hỗ trợ từ mọi người, tự nhủ rằng đây chỉ là một quãng thời gian khó khăn và bạn có thể vượt qua nó. Đồng thời hẹn với bác sĩ để kiểm tra tình trạng sức khỏe tinh thần của bạn.

Để điều trị bệnh rối loạn điều chỉnh, bạn cần tìm đến các bác sĩ chuyên khoa Tâm thần kinh để được tư vấn và đưa ra phương án điều trị tốt nhất. Bạn có thể liên hệ đặt khám với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246.

Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Hiến

Bác sĩ Nguyễn Trọng Hiến

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Lão khoa Trung ương

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Nguyễn Hoàng Yến

Bác sĩ Nguyễn Hoàng Yến

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Bạch Mai

Kinh nghiệm: 8 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đánh giá, chia sẻ Gửi đánh giá

  • Lê Thi Tươi

    Bệnh này phải điều trị bao lâu mới khỏi được bệnh ạ

    05/10/2017
  • Mai Anh

    Tôi có người thân đang mắc căn bệnh này, rất khó để thuyết phục người bị bệnh có những suy nghĩ bình thường, mọi lời động viên đều vô tác dụng. Chỉ khi đến bác sĩ điều trị, người đó mới thuyên giảm và đỡ dần.

    28/09/2017

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung

Đọc thêm

Bài viết đang được cập nhật...