📖 Đã đọc 0%

Cần sa và rối loạn tâm thần: Vì sao không thể xem nhẹ ở tuổi vị thành niên

Đọc trong 14 phút Chia sẻ Zalo
Cần sa và rối loạn tâm thần: Vì sao không thể xem nhẹ ở tuổi vị thành niên

Tuổi vị thành niên là một giai đoạn đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển của con người. Đây không chỉ là thời điểm trẻ trải qua những thay đổi lớn về sinh học, tâm lý và xã hội, mà còn là giai đoạn dễ bị tổn thương nhất trước các tác động từ bên ngoài. Trong khi não bộ vẫn đang tiếp tục hoàn thiện, việc tiếp xúc với các chất gây nghiện như cần sa có thể để lại hậu quả nghiêm trọng và lâu dài. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng, việc sử dụng cần sa ở tuổi vị thành niên không chỉ làm suy giảm nhận thức mà còn làm tăng nguy cơ mắc các rối loạn tâm thần như lo âu, trầm cảm, hoang tưởng hoặc thậm chí tâm thần phân liệt. Đây là một vấn đề không thể xem nhẹ, đặc biệt trong bối cảnh ngày càng nhiều thanh thiếu niên tò mò và thử nghiệm cần sa.

Mục lục

1. Não bộ tuổi vị thành niên dễ tổn thương trước cần sa

2. Cần sa làm tăng nguy cơ rối loạn lo âu và trầm cảm

3. Nguy cơ khởi phát tâm thần phân liệt

4. Ảnh hưởng đến khả năng học tập và phát triển xã hội

Bác sĩ Phạm Thị Hoài Mai

Cần tư vấn từ Bác sĩ Phạm Thị Hoài Mai ?

Đừng tự chẩn đoán! Hãy nhắn tin cho bác sĩ để được đánh giá triệu chứng và lên phác đồ điều trị chuẩn xác nhất.

5. Nhận biết sớm dấu hiệu con em dùng cần sa

6. Cần sa và nguy cơ tự tử ở tuổi vị thành niên

7. Cha mẹ nên làm gì khi nghi ngờ con dùng cần sa?

8. Giải pháp điều trị và đồng hành từ Hello Doctor

 

HELLO DOCTOR | MANG SỨC KHỎE ĐẾN CUỘC SỐNG

Đội ngũ Bác sĩ chuyên khoa sâu luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn.

★ CAI NGHIỆN TOÀN DIỆN TẠI HELLO DOCTOR LUXURY ➔

1. Não bộ tuổi vị thành niên dễ tổn thương trước cần sa

Não bộ của tuổi vị thành niên chưa hoàn toàn trưởng thành, đặc biệt là vùng vỏ não trước trán – trung tâm điều khiển hành vi, cảm xúc, và khả năng lập kế hoạch. Cần sa với thành phần chính là THC có thể làm gián đoạn hoạt động bình thường của hệ thống endocannabinoid, một hệ thống quan trọng trong việc điều hòa tâm trạng và sự phát triển thần kinh. Việc can thiệp sớm vào giai đoạn não còn non trẻ này dễ gây ra tổn thương lâu dài, thậm chí không thể phục hồi hoàn toàn. Nhiều nghiên cứu hình ảnh học đã cho thấy, thanh thiếu niên sử dụng cần sa thường xuyên có sự suy giảm đáng kể về thể tích chất xám, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tư duy và kiểm soát hành vi. Ngoài ra, sự tác động này còn khiến các em trở nên bốc đồng, dễ đưa ra quyết định sai lầm, và khó kiểm soát cảm xúc trong những tình huống căng thẳng. Khi não bộ bị ảnh hưởng ngay từ sớm, khả năng phục hồi sau này thường hạn chế, tạo thành hệ quả kéo dài suốt cuộc đời.

2. Cần sa làm tăng nguy cơ rối loạn lo âu và trầm cảm

Cần sa thường được quảng bá sai lệch như một chất giúp thư giãn, nhưng thực tế lại có thể kích thích những thay đổi tiêu cực trong tâm trạng. Khi sử dụng cần sa, trẻ vị thành niên ban đầu có thể cảm thấy “phê” hoặc hưng phấn tạm thời. Tuy nhiên, cảm giác này nhanh chóng biến mất, để lại sự bất an, hồi hộp, và rối loạn giấc ngủ. Càng sử dụng nhiều, hệ thần kinh càng mất cân bằng, dẫn đến nguy cơ cao phát triển rối loạn lo âu và trầm cảm. Một số nghiên cứu dịch tễ học đã chỉ ra rằng, thanh thiếu niên sử dụng cần sa thường xuyên có nguy cơ bị trầm cảm gấp đôi so với nhóm không sử dụng. Hậu quả này không chỉ làm giảm khả năng học tập và giao tiếp xã hội, mà còn khiến trẻ rơi vào vòng xoáy phụ thuộc: càng trầm cảm càng tìm đến cần sa, và càng sử dụng thì bệnh càng nặng hơn. Đây là một vòng luẩn quẩn nguy hiểm, khiến nhiều em mất đi tuổi trẻ lành mạnh.

3. Nguy cơ khởi phát tâm thần phân liệt

Một trong những rủi ro nghiêm trọng nhất của việc sử dụng cần sa ở tuổi vị thành niên là nguy cơ khởi phát sớm tâm thần phân liệt. THC có thể gây ra rối loạn về nhận thức, dẫn đến ảo giác, hoang tưởng và suy nghĩ rời rạc. Những triệu chứng này rất giống với biểu hiện của bệnh tâm thần phân liệt và trong nhiều trường hợp, cần sa chính là yếu tố kích hoạt ở những trẻ có sẵn nguy cơ di truyền. Các nghiên cứu dài hạn cho thấy, thanh thiếu niên dùng cần sa thường xuyên có khả năng mắc tâm thần phân liệt cao gấp nhiều lần so với người không dùng. Đặc biệt, việc sử dụng cần sa càng sớm và liều lượng càng nhiều, nguy cơ khởi phát bệnh càng lớn. Một khi bệnh đã khởi phát, việc điều trị trở nên phức tạp, ảnh hưởng đến khả năng học tập, làm việc và các mối quan hệ xã hội sau này. Điều này cho thấy cần sa không chỉ là một chất gây nghiện mà còn là yếu tố nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe tâm thần cộng đồng.

 

HELLO DOCTOR | MANG SỨC KHỎE ĐẾN CUỘC SỐNG

Đội ngũ Bác sĩ chuyên khoa sâu luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn.

★ CAI NGHIỆN TOÀN DIỆN TẠI HELLO DOCTOR LUXURY ➔

4. Ảnh hưởng đến khả năng học tập và phát triển xã hội

Ngoài ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần, việc sử dụng cần sa còn tác động mạnh đến kết quả học tập và sự phát triển kỹ năng xã hội. Thanh thiếu niên dùng cần sa thường có biểu hiện lơ đãng, khó tập trung và trí nhớ ngắn hạn bị suy giảm. Hậu quả là kết quả học tập giảm sút, trẻ khó theo kịp bạn bè và mất dần động lực học hành. Không chỉ vậy, việc lạm dụng cần sa còn khiến trẻ dễ tách biệt khỏi các hoạt động xã hội, ngại tham gia hoạt động tập thể, thậm chí mất đi những cơ hội phát triển kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai. Nhiều trường hợp còn dẫn đến bỏ học, mất phương hướng và dễ sa ngã vào các tệ nạn khác. Đây chính là con đường ngắn dẫn đến sự thất bại trong sự nghiệp và cuộc sống sau này.

5. Nhận biết sớm dấu hiệu con em dùng cần sa

Việc phát hiện sớm con em sử dụng cần sa có ý nghĩa then chốt trong việc can thiệp kịp thời. Cha mẹ có thể nhận thấy những thay đổi bất thường như: mắt đỏ, hành vi thất thường, hay cáu gắt hoặc thu mình, kết quả học tập sa sút rõ rệt. Ngoài ra, trẻ có thể có mùi lạ trên quần áo, thường xuyên đổi bạn bè, hay xin tiền mà không giải thích hợp lý. Một số trẻ còn thay đổi thói quen sinh hoạt như thức khuya, ngủ ngày, hoặc trở nên ít chia sẻ với gia đình. Những tín hiệu này không nên bị xem nhẹ, bởi nếu bỏ qua, việc trẻ tiếp tục sử dụng cần sa có thể dẫn đến rối loạn tâm thần nghiêm trọng và khó can thiệp hơn nhiều.

6. Cần sa và nguy cơ tự tử ở tuổi vị thành niên

Một khía cạnh đáng lo ngại khác là mối liên hệ giữa việc sử dụng cần sa và hành vi tự tử. Khi cần sa làm trầm trọng thêm tình trạng trầm cảm, thanh thiếu niên dễ rơi vào tuyệt vọng, mất hy vọng về tương lai và xuất hiện ý nghĩ tiêu cực. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nhóm thanh thiếu niên lạm dụng cần sa có tỷ lệ ý tưởng và hành vi tự tử cao hơn đáng kể so với nhóm không sử dụng. Nguy cơ này đặc biệt lớn khi trẻ vừa chịu áp lực học tập, vừa gặp khó khăn trong các mối quan hệ xã hội. Việc sử dụng cần sa trong bối cảnh đó như một “chất xúc tác” khiến trẻ nhanh chóng suy sụp và tìm đến hành động nguy hiểm. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phòng ngừa và can thiệp sớm để bảo vệ an toàn cho trẻ.

 

HELLO DOCTOR | MANG SỨC KHỎE ĐẾN CUỘC SỐNG

Đội ngũ Bác sĩ chuyên khoa sâu luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn.

★ CAI NGHIỆN TOÀN DIỆN TẠI HELLO DOCTOR LUXURY ➔

7. Cha mẹ nên làm gì khi nghi ngờ con dùng cần sa?

Khi nghi ngờ con sử dụng cần sa, phản ứng đầu tiên của nhiều cha mẹ thường là tức giận hoặc trách mắng. Tuy nhiên, cách tiếp cận này chỉ khiến trẻ khép kín hơn và khó hợp tác. Điều cần thiết là cha mẹ phải giữ bình tĩnh, tìm cách mở cuộc trò chuyện chân thành để lắng nghe con. Hãy đặt câu hỏi nhẹ nhàng, thể hiện sự quan tâm thay vì buộc tội, đồng thời tìm hiểu nguyên nhân sâu xa khiến trẻ tìm đến cần sa. Có thể đó là do áp lực học tập, mâu thuẫn trong gia đình, hay đơn giản là tò mò theo bạn bè. Sau khi hiểu rõ vấn đề, cha mẹ cần tìm kiếm sự trợ giúp từ các chuyên gia tâm lý và bác sĩ tâm thần để có hướng xử lý phù hợp. Sự đồng hành đúng cách từ gia đình chính là “lá chắn” quan trọng nhất giúp trẻ vượt qua giai đoạn khủng hoảng này.

8. Giải pháp điều trị và đồng hành từ Hello Doctor

Hello Doctor cung cấp một hệ thống điều trị toàn diện, được thiết kế chuyên biệt cho thanh thiếu niên sử dụng cần sa và gặp vấn đề tâm thần. Trước tiên, trẻ sẽ được thăm khám để đánh giá mức độ sử dụng cần sa và ảnh hưởng tâm thần liên quan. Sau đó, các chuyên gia sẽ phối hợp triển khai nhiều phương pháp:

  • Tư vấn tâm lý cá nhân và gia đình: giúp trẻ bộc lộ cảm xúc, cha mẹ hiểu rõ vấn đề và cùng xây dựng lại sự tin tưởng.
  • Điều trị bằng thuốc: được sử dụng trong những trường hợp trẻ có rối loạn lo âu, trầm cảm, hoặc khởi phát loạn thần.
  • Liệu pháp TMS (kích thích từ xuyên sọ): một lựa chọn hiện đại giúp cải thiện các triệu chứng tâm thần mà không phụ thuộc vào thuốc.
  • Theo dõi từ xa qua video-call: hỗ trợ kịp thời, giúp cha mẹ và trẻ không cảm thấy đơn độc trong quá trình điều trị.

Việc kết hợp đa phương pháp, cùng sự đồng hành liên tục từ đội ngũ chuyên gia, sẽ tạo nên một môi trường điều trị hiệu quả, giúp trẻ dần thoát khỏi sự phụ thuộc cần sa và lấy lại sự ổn định trong học tập và cuộc sống.

 

HELLO DOCTOR | MANG SỨC KHỎE ĐẾN CUỘC SỐNG

Đội ngũ Bác sĩ chuyên khoa sâu luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ bạn.

★ CAI NGHIỆN TOÀN DIỆN TẠI HELLO DOCTOR LUXURY ➔

Kết luận

Cần sa không hề “vô hại” như nhiều người lầm tưởng, đặc biệt khi được sử dụng ở tuổi vị thành niên – giai đoạn não bộ còn non trẻ và dễ bị tổn thương. Từ việc làm suy giảm trí nhớ, gia tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm cho đến khả năng khởi phát tâm thần phân liệt, cần sa để lại hậu quả sâu sắc cho sức khỏe tinh thần và tương lai của thanh thiếu niên. Cha mẹ và xã hội cần nhìn nhận vấn đề này một cách nghiêm túc, không nên coi thường những dấu hiệu nhỏ nhất. Với sự hỗ trợ kịp thời từ các chuyên gia và dịch vụ chuyên sâu như Hello Doctor, việc ngăn chặn và điều trị hoàn toàn khả thi. Đó chính là cách tốt nhất để bảo vệ thế hệ trẻ khỏi một mối nguy đang ngày càng hiện hữu.

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

Bệnh này có thể tự khỏi nếu người bệnh hứa quyết tâm không?
Rất tiếc là không. "Quyết tâm" không thể sửa chữa được cấu trúc não bộ đã bị thay đổi vật lý. Bệnh nhân cần thuốc và môi trường cách ly chuyên nghiệp để tránh tái nghiện.
Gia đình nên thái độ như thế nào?
Phải áp dụng "Tình thương nghiêm khắc" (Tough Love). Không bao che, không trả nợ đậy, kiểm soát tài chính tuyệt đối và ép buộc đi cai nghiện/điều trị.
Có loại thuốc nào uống vào là hết thèm không?
Hầu như không có "thần dược" cắt cơn thèm nhớ lập tức. Việc dùng thuốc nhằm chữa Trầm cảm, Lo âu do cai nghiện, kết hợp với trị liệu tâm lý.
Tại sao sau khi ra trại cai nghiện về lại tiếp tục tái nghiện?
Vì não bộ bị tổn thương dài hạn, cộng với việc gặp lại bạn bè cũ (yếu tố kích gợi). Cần thay đổi môi trường sống hoàn toàn mới mong giữ được kết quả.
Người bệnh có biểu hiện hung hăng thì phải làm sao?
Tuyệt đối không tranh cãi hay kích động thêm. Đảm bảo an toàn cho bản thân và trẻ em trước tiên, gọi ngay hỗ trợ y tế chuyên khoa tâm thần.
Cần khám và điều trị ở chuyên khoa nào?
Phải khám tại Chuyên khoa Tâm thần hoặc các Trung tâm Phục hồi chức năng Tâm thần - Cai nghiện. Nội khoa thần kinh thông thường không giải quyết được gốc rễ hành vi này.

CÔNG CỤ SÀNG LỌC & BÀI TEST

Bài Test Tự Đánh Giá: AUDIT

Thang điểm đánh giá mức độ Lạm dụng rượu và Chất gây nghiện (Alcohol Use Disorders Identification Test).

1. Bao lâu bạn uống đồ uống có cồn một lần?



  • CUDIT-R (Cannabis Use Disorders Identification Test - Revised): Bảng hỏi 8 câu để đánh giá mức độ rủi ro và nghiện.

KẾ HOẠCH THEO DÕI (NGHIỆN CẦN SA)

Kiểm tra nước tiểu tìm THC ngẫu nhiên hàng tháng. Theo dõi sát tiến độ học tập và các mối quan hệ xã hội.

Dịch vụ Khám & Điều trị liên quan

Khám chuyên khoa Tâm thần

Khám, tư vấn và điều trị các rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu, rối loạn lưỡng cực, mất ngủ mãn tính với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giỏi.

300.000đ - 500.000đ
Đặt lịch khám ngay

Tham vấn và Trị liệu Tâm lý

Dịch vụ tham vấn tâm lý 1-1 với chuyên gia tâm lý, hỗ trợ giải quyết các vấn đề căng thẳng, sang chấn tâm lý, khủng hoảng tuổi dậy thì, hôn nhân gia đình.

1.000.000đ/giờ
Nhận tham vấn ngay

Tư vấn sâu với trợ lý thông minh

Trải nghiệm dịch vụ tư vấn y tế chuyên sâu 24/7 cùng trợ lý thông minh, hỗ trợ phân tích triệu chứng và định hướng chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa.


Bác sĩ điều trị

Nguyễn Thi Phú
Thạc sĩ - Bác sĩ
Nguyễn Thi Phú
Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược
Kinh nghiệm: 23 năm
Xem chi tiết
Nguyễn Trọng Tuân
Bác sĩ
Nguyễn Trọng Tuân
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 25 năm
Xem chi tiết
Phạm Công Huân
Bác sĩ Chuyên khoa II
Phạm Công Huân
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 14 năm
Xem chi tiết
Lê Duy
Bác sĩ
Lê Duy
Nơi làm việc: Trung tâm Pháp Y Tâm thần Khu vực TP. Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 17 năm
Xem chi tiết
Nguyễn Viết Chung
Thạc sĩ
Nguyễn Viết Chung
Nơi làm việc: Khoa Y Dược - Đại học Quốc Gia Hà Nội.
Xem chi tiết
Lê Thị Phương Thảo
Thạc sĩ - Bác sĩ nội trú
Lê Thị Phương Thảo
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 13 năm
Xem chi tiết
Phạm Thị Hoài Mai
Bác sĩ
Phạm Thị Hoài Mai
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng
Kinh nghiệm: 6 năm
Xem chi tiết
Vũ Thị Lan
Bác sĩ Chuyên khoa II
Vũ Thị Lan
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Xem chi tiết
Phạm Hồng Phát
Bác sĩ
Phạm Hồng Phát
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 12 năm
Xem chi tiết
Lê Văn Trung
Bác sĩ
Lê Văn Trung
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 11 năm
Xem chi tiết
Huỳnh Thanh Hiển
Bác sĩ Chuyên khoa II
Huỳnh Thanh Hiển
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 41 năm
Xem chi tiết

Bài viết liên quan

Đánh giá bài viết  Gửi đánh giá

Gửi bình luận của bạn

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Message*
Nguyễn Thi Phú BS. Nguyễn Thi Phú
1900 1246 Bản đồ
Liên hệ Zalo Hellodoctors.vn
Gọi BS Zalo Chat Zalo Bảo mật