Tìm hiểu tác dụng phụ của thuốc điều trị bệnh HIV

Tìm hiểu tác dụng phụ của thuốc điều trị bệnh HIV

Để điều trị cho bệnh nhân HIV, các bác sĩ thường chỉ định sử dụng thuốc ARV. Loại thuốc này có tác dụng làm giảm sự phát triển của virus HIV và làm chậm giai đoạn HIV sang AIDS. Tuy nhiên, khi sử dụng các loại thuốc này, bạn cũng cần lưu ý đến một số tác dụng phụ của thuốc mà bạn có thể gặp phải. Trong bài viết này, bạn hãy cùng chúng tôi đi tìm hiểu các tác dụng phụ của thuốc điều trị bệnh HIV nhé.

Mục đích của điều trị bệnh HIV bằng các thuốc kháng HIV (thuốc điều trị ARV) là ức chế sự nhân lên của virus và kìm hãm lượng virus trong máu ở mức thấp nhất; phục hồi chức năng miễn dịch, giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội, cải thiện chất lượng sống và giảm đáng kể tỷ lệ tử vong ở người nhiễm HIV. 

Tuy nhiên khi dùng các thuốc này người bệnh có thể gặp các tác dụng phụ do thuốc gây ra. Cần lưu ý rằng, tất cả các loại thuốc khi sử dụng đều có thể gây những tác dụng phụ, một số thuốc gây khó chịu nhưng hầu như không đáng kể, thuốc điều trị kháng virus HIV cũng không phải là trường hợp ngoại lệ. Những loại thuốc điều trị HIV nếu không được sử dụng đúng cách hay không được kiểm soát trong quá trình sử dụng có thể gây những tác dụng phụ ngắn hạn mà còn có tác dụng phụ lâu dài ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người sử dụng.

Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quátTruyền nhiễm - Bệnh viện Nhiệt Đới, Tp.Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 10 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Kim Dung

Thạc sĩ - Bác sĩ Phạm Kim Dung

Khoa: Truyền nhiễm - Dự án quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS, Hà Nội

Kinh nghiệm: 13 năm

Vị trí: Phó trưởng bộ phận Xét nghiệm, điều trị, chăm sóc

Hẹn gặp trực tiếp bác sĩ: 1900 1246   giờ hành chính.

Một số tác dụng phụ của thuốc điều trị bệnh HIV

Buồn nôn

Để hạn chế tác dụng phụ này, người bệnh có thể uống thuốc trong hoặc ngay sau bữa ăn hoặc có thể uống thuốc chống nôn trước khi uống ARV 30 phút.

Tiêu chảy

Nếu uống thuốc người bệnh thấy bị tiêu chảy, cần đánh giá mức độ tiêu chảy và các triệu chứng kèm theo. Khi bị tiêu chảy cần uống oresol để bù nước, điện giải. Nếu nặng cần truyền dịch hoặc có thể phải dùng các thuốc chống tiêu chảy để hạn chế tiêu chảy tạm thời.

Đau đầu 

Trường hợp người bệnh thấy đau đầu khi dùng thuốc có thể dùng các thuốc giảm đau thông thường như paracetamol để giảm bớt đau đầu. Thuốc này có rất sẵn tại các hiệu thuốc.

Đau bụng, khó chịu ở bụng

Đối với hiện tượng này người bệnh cần phải theo dõi kỹ. Trường hợp đau liên tục cần tới cơ sở y tế nơi cấp thuốc để được xử lý, thậm chí là phải thay thế thuốc khác hoặc đổi phác đồ điều trị.

Nổi ban đỏ, ngứa 

Cũng giống như các thuốc điều trị khác, thuốc ARV cũng có thể gây dị ứng. Nhẹ thì có biểu hiện ban đỏ rải rác, ngứa… Khắc phục bằng cách: uống thêm thuốc kháng histamin. Tuy nhiên nếu dị ứng nặng có thể đe doạ tính mạng cần ngừng thuốc ngay và điều trị tích cực tại các trung tâm y tế có đủ điều kiện.

Thiếu máu

Một số thuốc ARV có tác dụng ức chế tủy xương làm cho tủy xương giảm khả năng sinh ra hồng cầu gây thiếu máu với các biểu hiện như hoa mắt, chóng mặt. Thường xuất hiện sau 4-6 tuần hoặc có thể xuất hiện sau vài tháng điều trị bằng thuốc ARV. Có thể bổ sung vitamin B12, viên sắt, folic... để khắc phục tình trạng này.

Rối loạn giấc ngủ, hay gặp ác mộng khi ngủ

Đối với người bệnh gặp triệu chứng này nên dùng thuốc vào buổi tối, trước khi đi ngủ. Các triệu chứng này thường không kéo dài. Có thể dùng các loại thuốc an thần, thuốc hỗ trợ để ngủ tốt hơn.

Bệnh lý thần kinh ngoại vi

Người bệnh thường có biểu hiện rối loạn cảm giác ngoại vi, chủ yếu ở đầu chi, biểu hiện tê bì, rát bỏng hoặc đau. Nếu bị nặng khiến người bệnh đi lại khó khăn, mất cảm giác nhiều nơi. Thường xuất hiện vào tháng thứ 6 điều trị. Cần dùng vitamin B liều cao, nếu nặng phải thay thế thuốc.

Độc cho gan

Thuốc điều trị HIV rất độc với gan. Tổn thương gan là một biến chứng khá nghiêm trọng và thường xuyên xảy ra ở những bệnh nhân điều trị HIV bằng thuốc ARV. Các dấu hiệu tổn thương gan bao gồm: đau bụng, nước tiểu sẫm màu, vàng da, phân bạc màu hoặc màu nâu đen,… Ngoài ra, nó có thể gây huỷ hoại tế bào gan và làm tăng men gan. Cần ngừng thuốc nếu có tăng men gan gấp 5 lần bình thường.

Độc với thần kinh trung ương

Biểu hiện lẫn lộn, rối loạn tâm thần, trầm cảm. Cần dừng và thay thế thuốc khi bệnh nhân có vấn đề về tâm thần, thần kinh.

Giảm mật độ xương

Đây là một biến chứng nguy hiểm mà thuốc điều trị HIV gây ra, thuốc có thể làm cản trở sự hấp thu canxi vào xương, khiến xương đòn dễ gãy, đặc biệt là những người lớn tuổi dễ bị loãng xương. Các biện pháp phòng ngừa chủ yếu là tập thể dục ở mức độ vừa phải, phù hợp với khả năng và có chế độ dinh dưỡng hợp lý bổ sung canxi cho xương.

Rối loạn dưỡng mỡ (Rối loạn mỡ máu)

Những biểu hiện có thể gặp bao gồm giảm sự tích tụ mỡ ở mặt và tứ chi, tăng tích tụ mỡ ở bụng và sau cổ. Để khắc phục tác dụng phụ này bệnh nhân có thể tập thể dục ở mức độ cao có thể giúp làm giảm tác dụng phụ này.

Kháng insulin

Bệnh nhân có thể gặp phải tình trạng nồng độ đường trong máu tăng cao, nặng hơn có thể xuất hiện chứng tiểu đường do kháng insulin. Để cải thiện tình trạng này, bạn nên thay đổi chế độ ăn và chế độ sinh hoạt hàng ngày.

Nồng độ Lipid máu bất thường

Bệnh nhân trong quá trình sử dụng thuốc điều trị sẽ bị tăng cholesterol hoặc triglyceride. Một số bệnh nhân cần sử dụng thuốc điều trị hạ mỡ trong máu và tránh các chất béo trong mỗi bữa ăn hàng ngày của mình.

Tóm lại, các thuốc ARV có nhiều tác dụng phụ, vì thế trong quá trình dùng thuốc, nếu thấy có biểu hiện bất thường nào, người bệnh cần thông báo ngay cho bác sĩ điều trị biết để có cách xử trí phù hợp.

Liên hệ ngay tới sô 1900 1246 để đặt lịch khám với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi. 



Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Kim Dung

Thạc sĩ - Bác sĩ Phạm Kim Dung

Khoa: Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Dự án quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS – Bộ Y tế

Kinh nghiệm: 13 năm

Vị trí: Phó trưởng bộ phận Xét nghiệm, điều trị, chăm sóc

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 10 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đào Đình Mậu

Bác sĩ Đào Đình Mậu

Khoa: Ung thư, Da liễu, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Quân Y 354

Kinh nghiệm: 25 năm

Vị trí: Trưởng khoa

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Thuốc điều trị HIV NVP - cơ chế tác động và cách sử dụng
Thuốc điều trị HIV-1 – NVP được chỉ định, phối hợp với các thuốc kháng retrovirut khác để điều trị HIV-1. HIV kháng thuốc xuất hiện sớm và thường gặp khi...
Thuốc điều trị HIV DDI - tác dụng và những lưu ý trước khi dùng
Trong nhóm thuốc điều trị HIV theo liệu pháp kháng retrovirus hoạt tính cao, không thể không kể đến thuốc Didanosine hay DDI. Thuốc thường được sử...
Thuốc Efavirenz - EFV, cách sử dụng và những lưu ý khi dùng
Efavirenz viết tắt là EFV, là một thuốc thuộc nhóm NNRTIs,  được sử dụng để ức chế quá trình sao chép ngược của virus thuộc nhóm retrovirus....
Tác dụng của thuốc điều trị bệnh HIV 3TC và lưu ý khi dùng
Thuốc 3TC hay còn gọi là Lamivudine là một loại thuốc trong nhóm ARV, có tác dụng ngăn chặn diễn tiến của virus HIV, từ đó kéo...
Hướng dẫn cách sử dụng thuốc điều trị HIV Zidovudine - ZDV
ZIDOVUDINE -  ZDV hay còn được gọi là azidothymidine là dược phẩm có cấu tạo hóa học tương tự thymidine. Thuốc được bắt đầu nghiên cứu ứng dụng trong...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • N. Nam

    Tôi sau khi uống thuốc để điều trị phơi nhiễm HIV thì hay bị tiêu chảy, mệt mỏi. Lúc trước cứ lo lắng không biết là do bệnh hay do thuốc. Giờ thì tôi đã biết đó là tác dụng phụ của thuốc

    09/04/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung