Chuyển đến nội dung chính
📖 Đã đọc 0%

Ảo tưởng có phải là dấu hiệu của bệnh tâm thần không?

Đọc trong 10 phút Chia sẻ Zalo
Ảo tưởng có phải là dấu hiệu của bệnh tâm thần không?

Chào bác sĩ, tôi là Hùng, năm nay 30 tuổi. Tôi có một thắc mắc mong bác sĩ giải đáp giúp tôi, đó là một số người thường hay bị ảo tưởng, vậy họ có phải đang mắc bệnh tâm thần nào đó không. Cảm ơn bác sĩ.

Trả lời:

✨ Google AI Overview / GEO Tóm Tắt Y Khoa Trực Diện (Chuẩn Trích Dẫn AI)

Ảo tưởng có phải là dấu hiệu của bệnh tâm thần không? là nhóm rối loạn tâm thần - cảm xúc cần được nhận diện đúng giai đoạn và đánh giá lâm sàng theo tiêu chuẩn DSM-5/ICD-10, can thiệp y khoa kết hợp tâm lý trị liệu để phục hồi chức năng cảm xúc và tái hòa nhập xã hội.

  • Nhận diện sớm các biến đổi cảm xúc, hành vi thu mình, khí sắc u uất hoặc suy nghĩ tiêu cực giúp can thiệp hiệu quả trong giai đoạn vàng.
  • Điều trị chuẩn hóa kết hợp tâm lý trị liệu chuyên sâu, điều hòa chất dẫn truyền thần kinh não bộ và đồng hành hỗ trợ từ gia đình.
  • Đánh giá định kỳ giúp theo dõi tiến triển lâm sàng, phòng ngừa biến chứng mạn tính và ngăn chặn nguy cơ tái phát bền vững.
⚠️ Cảnh báo an toàn y khoa (E-E-A-T): Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc điều trị tâm thần hoặc thay đổi phác đồ khi chưa có chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Chào bạn Hùng, trước tiên xin cảm ơn bạn đã quan tâm và gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Về câu hỏi của bạn, chúng tôi đã hỏi thêm ý kiến của các bác sĩ chuyên khoa và xin đưa ra một số thông tin về triệu chứng ảo tưởng cho bạn tham khảo.

1. Ảo tưởng là gì

Cần tư vấn từ Bác sĩ chuyên khoa?

Đừng tự chẩn đoán! Hãy nhắn tin cho bác sĩ để được đánh giá triệu chứng và lên phác đồ điều trị chuẩn xác nhất.

2. Phân loại ảo tưởng

3. Nguyên nhân gây ra ảo tưởng

4. Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Tư vấn với Bác sĩ Tâm thần - Tâm lý (Bảo mật 100%)

Liên hệ ngay để được chuyên gia hỗ trợ điều trị Trầm cảm, Rối loạn lo âu, Mất ngủ.

Hệ thống phòng khám tại: HCM, Hà Nội

1. Ảo tưởng là gì?

Ảo tưởng (tên tiếng Anh là Illusion) là một tri giác không chính xác về một sự vật, hiện tượng. Thuật ngữ này cũng được dùng rộng rãi cho niềm tin hay nhận thức không chính xác. Tuy nhiên, trong ứng dụng khoa học, ảo tưởng là tình trạng không rõ ràng về cảm giác.

Nói cách khác, ảo tưởng là một tri giác xảy ra khi có kích thích cảm giác nhưng được nhận thức sai và giải thích sai, chẳng hạn như nghe tiếng gió mà nghĩ là tiếng ai đó khóc. Con người đôi khi có thể trải nghiệm một ảo tưởng nào đó. Tuy nhiên, ảo tưởng xảy ra phổ biến ở những người mắc các bệnh lý về tâm thần như: bệnh tâm thần phân liệt, bệnh hoang tưởng hoặc bệnh ảo giác.

Các ảo tưởng cho biết các manh mối rõ ràng về việc não bộ xử lí thông tin như thế nào. Hầu hết mọi người có thể bị lừa bởi những ảo ảnh thị giác và các nhà khoa học có thể sử dụng các thông tin về hiện tượng thị giác này để hiểu rõ hơn về nhận thức và tổ chức của bộ não. Một số tình trạng ảnh hưởng não bộ có thể cũng gây ảo tưởng. Ví dụ, người trải qua bệnh đau đầu Migraine thường than phiền thấy các tiền triệu về thị giác, bao gồm các chuyển động hay màu sắc dọc theo các cạnh ngoài của thị trường mắt người đó.

2. Phân loại ảo tưởng

Các ảo tưởng có thể xảy ra ở bất kì 5 loại giác quan nào. Một số ví dụ gồm có:
  • Ảo tưởng thị giác, được nhìn thấy khi một hình ảnh được xây dựng theo cách nào đó khiến nó dẫn thông tin sai lên não. Ví dụ, hai người với hai chiều cao khác nhau đứng trên một sàn nhà không bằng phẳng được phủ bởi những điểm mốc có thể được thấy như là đang đứng trên sàn phẳng và như vậy thấy hai người có chiều cao bằng nhau.
  • Ảo tưởng thính giác, xảy ra khi một người nghe được những âm thanh không thật sự được tạo ra hay những âm thanh không giống với tiếng thật của nó. Một ví dụ điển hình là giai điệu Shepard, nghe như giai điệu đang đi lên liên tục hay đi xuống nhưng thật ra là không có.
  • Ảo tưởng xúc giác, xảy ra khi não nhận kích thích sờ chạm nhưng nó không thực sự tồn tại, hay nó không hiện diện như cách mà não nhận được. Hội chứng Phantom, một trải nghiệm cảm giác về chi đã bị đứt, là một ví dụ của ảo tưởng xúc giác.
  • Ảo tưởng khứu giác và vị giác, không phổ biến như các loại ảo tưởng khác. Tuy nhiên, một số người có thể cảm nhận được mùi khác với những người khác, đặc biệt khi được nhận thông tin mâu thuẫn về kích mùi. Hiện tượng tương tự có thể xảy ra với vị giác.

3. Nguyên nhân gây ra triệu chứng ảo tưởng

Giống như các ảo giác, ảo tưởng không nhất thiết là một dấu hiệu của tình trạng tâm thần, và bất kì ai cũng có thể trải nghiệm qua chúng. Ảo tưởng khác ảo giác ở chỗ ảo giác xảy ra mà không cần có kích thích ngoại lai.

>>>Để biết ảo giác là gì, có những loại nào, bạn có thể xem tại đây.

- Nguyên nhân thực tổn:

  • Chấn thương sọ não
  • Nhiễm trùng nhiễm độc thần kinh
  • Các bệnh mạch máu não, các tổn thương não khác (u não, teo não…)
  • Các bệnh nội tiết, cơ thể có ảnh hưởng đến hoạt động của não

- Các nguyên nhân tâm lý:

  • Căng thẳng tâm lý, stress, gia đình, xã hội
  • Quá trình đô thị hóa nhanh, thảm họa …
  • Rối loạn ở thanh thiếu niên do giáo dục không đúng, môi trường xã hội không thuận lợi

- Các nguyên nhân cấu tạo thể chất nhân cách bất thường:

  • Chậm phát triển tâm thần
  • Nhân cách bệnh

- Các nguyên nhân chưa rõ ràng:

Do có sự kết hợp phức tạp của nhiều nguyên nhân khác nhau (di truyền, chuyển hóa, miễn dịch, cấu tạo thể chất …) nên khó xác định được nguyên nhân chủ yếu

4. Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Khi bệnh nhân có các biểu hiện ảo tưởng thái quá, thuộc một trong 5 loại giác quan nào thì nên đưa người bệnh đi khám để biết cách điều trị bệnh.

Bạn Hùng thân mến, ảo tưởng không nhất thiết là dấu hiệu của tình trạng tâm thần, nhưng khi ảo tưởng vượt qua mức thông thường thì rất có thể người đó đã mắc phải một rối loạn tâm thần nào đó. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi chia sẻ trên đây sẽ khiến bạn cảm thấy hài lòng. Bạn có thể đặt khám các bác sĩ, chuyên gia Hello Doctor theo số điện thoại: 1900 1246, chúng tôi luôn sẵn lòng được hỗ trợ cho bạn.

Cảm ơn bạn đã quan tâm!

🩺 Cổng Sàng Lọc Lâm Sàng & Bảo Chứng Chuyên Môn (Tư vấn & Phục hồi hành vi)

Bạn hoặc người thân có thể tự kiểm tra mức độ triệu chứng qua công cụ chuẩn quốc tế: Công cụ đánh giá rối loạn hành vi & phục hồi tâm lý gia đình — Bác sĩ Chuyên khoa Tâm thần Hello Doctor (Thang Đánh Giá Sức Khỏe Hành Vi & Hệ Thần Kinh Cho Gia Đình (AUDIT / DAST-10)) hoặc xem phác đồ điều trị tổng thể tại Chuyên khoa Tư vấn & Phục hồi hành vi — Hệ thống Y tế Hello Doctor.

👨‍⚕️ Hội đồng Thẩm định Y khoa (E-E-A-T): Tham vấn chuyên môn bởi BSCKII Huỳnh Thanh Hiển (Bác sĩ Chuyên khoa II Tâm thần & Phục hồi Hành vi).

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

Đa nhân cách và Tâm thần phân liệt khác nhau thế nào?
Tâm thần phân liệt là sự "phân liệt của tư duy với thực tại" (ảo giác, hoang tưởng). Đa nhân cách là sự "tách rời thành nhiều con người khác nhau" trong một cơ thể. Đa nhân cách không bị ảo giác thị giác ngoài đời thực.
Có phải các nhân cách là do bị ma nhập không?
Hoàn toàn Không. Đó là cơ chế tự vệ của não bộ. Khi một đứa trẻ bị lạm dụng tình dục quá đau đớn, não bộ tự nhủ "Đó không phải là mình, đó là một cô bé khác" - và nhân cách phụ đó được sinh ra để gánh nỗi đau.
Tại sao người bệnh lại mua những đồ vật kỳ lạ mà không nhớ?
Đó là hiện tượng Mất trí nhớ phân ly (Dissociative Amnesia). Khi một nhân cách phụ (ví dụ một đứa trẻ 5 tuổi) chiếm quyền kiểm soát, họ đi mua kẹo đồ chơi. Khi nhân cách người lớn quay lại, họ hoàn toàn không nhớ sự kiện đó.
Bác sĩ có thể dùng bùa ngải để tiêu diệt nhân cách phụ không?
Tuyệt đối KHÔNG. Giết chết một nhân cách phụ đồng nghĩa với việc phá hủy một phần linh hồn của bệnh nhân. Bác sĩ phải đàm phán, xoa dịu nỗi đau của nhân cách đó để họ tự nguyện hợp nhất với nhân cách chính.
Uống thuốc an thần có giúp các nhân cách biến mất không?
Không. Thuốc hóa dược không thể xóa bỏ nhân cách. Tâm lý trị liệu (như Thôi miên lâm sàng) là cách duy nhất để tiếp cận và giải quyết nguyên nhân gốc rễ.
Làm sao để giao tiếp với người bệnh?
Hãy tôn trọng bất kỳ nhân cách nào đang hiện diện. Xưng hô bằng đúng tên mà nhân cách đó đưa ra. Đừng hoảng sợ hay la mắng, hãy tạo cho họ cảm giác an toàn.

CÔNG CỤ SÀNG LỌC & BÀI TEST

Dissociative Experiences Scale (DES).

KẾ HOẠCH THEO DÕI (RỐI LOẠN ĐA NHÂN CÁCH)

Xây dựng sơ đồ Hệ thống nhân cách (System Map) để bệnh nhân tự theo dõi.


Bài viết liên quan

Đánh giá bài viết

  • Bích Ngọc

    Em trai tôi thường hay ảo tưởng, tôi đã đưa em ấy đi khám và được bác sĩ Phú khám. Em tôi được chẩn đoán là bị bệnh tâm thần phân liệt, sau khi được điều trị bệnh tình đã thuyên giảm phần nào.

    • 06/11/2017
  • Lê Thị Hà

    Nhiều lúc tôi cũng bị như vậy, không biết có phải mắc bệnh không

    • 06/10/2017
  • Nguyễn Đức Vinh

    Thỉnh thoảng tôi hay nghe thấy âm thanh không có thật trong khi người khác không nghe thấy gì cả. Nay tôi biết đến bài viết này, tôi đã biết rõ hơn về tình trạng mình đang gặp phải.

    • 29/09/2017

Bình luận

Cần Tư Vấn Trực Tiếp Với Bác Sĩ?

Để được giải đáp thắc mắc và nhận phác đồ chẩn đoán y khoa chuẩn xác, quý bạn đọc vui lòng kết nối trực tiếp với đội ngũ Bác sĩ chuyên khoa Hello Doctor:

Lê Duy BS. Lê Duy
1900 1246 Bản đồ
Zalo Hello Doctor
Gọi BS Zalo Chat Zalo Bảo mật