Cơ chế gây bệnh của Virus HIV sau khi xâm nhập vào trong cơ thể

Cơ chế gây bệnh của Virus HIV sau khi xâm nhập vào trong cơ thể

Miễn dịch là cơ chế mà cơ thể sử dụng để chống lại các kháng nguyên gây hại như vi khuẩn, virus, kí sinh trùng. Virus HIV xâm nhập vào cơ thể và làm suy yếu khả năng này. Mời bạn cùng tìm hiểu về cơ chế tấn công của loại virus này sau khi xâm nhập vào cơ thể.

1. Virus HIV xâm nhập vào cơ thể con người qua những con đường nào?

Các con đường lây nhiễm HIV chủ yếu là:

Xâm nhập qua đường máu

Do HIV có nhiều trong máu toàn phần cũng như trong các thành phần của máu như hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu, huyết tương, các yếu tố đông máu. Do đó về nguyên tắc, mọi sự tiếp xúc trực tiếp của da, niêm mạc với máu của người mà ta chưa biết chắc chắn là chưa nhiễm HIV đều có thể có nguy cơ bị lây nhiễm HIV.

HIV xâm nhập vào cơ thể qua đường tình dục

HIV có nhiều trong dịch sinh dục như tinh dịch của nam và dịch tiết âm đạo của nữ với số lượng lớn. HIV có thể xâm nhập qua cả những vết trầy xước nhỏ mà mắt thường không nhìn thấy trong quá trình quan hệ. Do vậy tất cả các hình thức quan hệ tình dục với một người nhiễm HIV mà không sử dụng các biện pháp bảo vệ đều có nguy cơ lây nhiễm HIV.

Những người có nhiều bạn tình, quan hệ tình dục mua – bán dâm là hành vi nguy cơ cao dễ bị lây nhiễm HIV qua đường tình dục.

HIV xâm nhập vào thai nhi khi người mẹ mang thai và cho con bú

Người mẹ nhiễm HIV có thể truyền HIV cho con trong cả ba thời kỳ:

  • Khi mang thai: HIV từ máu của mẹ nhiễm HIV qua rau thai để vào cơ thể thai nhi (20-30%).
  • Khi sinh: HIV từ nước ối, dịch tử cung, dịch âm đạo của mẹ xâm nhập vào trẻ qua các vết thương hở, chuyển dạ kéo dài có thể gây ra dập nát nhiều tổ chức của mẹ và thai có thể nuốt phải virus trong máu, dịch âm đạo của mẹ làm cho nguy cơ lây nhiễm HIV của trẻ tăng lên.
  • Khi cho con bú: Sữa mẹ cũng có virus HIV với nồng độ không cao nhưng khi bú HIV từ sữa xâm nhập qua niêm mạc miệng, lưỡi, lợi của đứa trẻ trong trường hợp trẻ có các viêm nhiễm tại miệng, mẹ có tổn thương tại đầu vú hay cho con bú trong thời gian dài.

Để nhận biết bản thân có bị lây nhiễm HIV hay không, bạn cần phải dựa trên các triệu chứng của bệnh HIV giai đoạn đầu cũng như tiến hành làm xét nghiệm HIV để chẩn đoán chính xác bệnh và sớm có biện pháp điều trị HIV kịp thời. 

Các con đường để Virus HIV đi vào cơ thểCác con đường để Virus HIV đi vào cơ thể

2. Cơ chế gây bệnh của Virus HIV sau khi đã vào được cơ thể

Dù xâm nhập bằng đường quan hệ tình dục hay lây truyền từ mẹ sang con thì cuối cùng virus HIV cũng sẽ xâm nhập vào máu và bắt đầu quá trình tấn công một loại tế bào bạch cầu gọi là tế bào Lympho T-helper (còn gọi là tế bào T-CD4). Những tế bào này giúp chúng ta chống lại bệnh tật và nhiễm trùng.

Virus HIV vào cơ thể bám vào tế bào lympho T, vô hiệu hóa LymphoT và dùng tế bào lympho bị bệnh làm tế bào chủ để sinh sản, tạo ra các virus HIV con tiếp tục vô hiệu hóa tế bào lympho khác dẫn đến cơ thể mất khả năng đề kháng với các loại bệnh khác xâm nhập vào cơ thể (bệnh cơ hội). Quá trình xâm nhập có thể mô tả qua 4 giai đoạn:

  • Gắn và xâm nhập tế bào bằng cách trút bỏ lớp vỏ và hòa nhập capsid vào bên trong tế bào bị nhiễm.
  • Dựa vào hoạt động của tế bào bị nhiễm, virus tổng hợp nguyên liệu mà nó cần. Như virus cúm tổng hợp ARN là lõi bộ gen của nó, hoặc ARN của HIV lại được phiên mã thành ADN nhờ men phiên mã ngược có tên reverse transcriptase.
  • Ở bên trong tế bào bị nhiễm, virus cũng tìm cách nhân lên nhiều virus mới (gọi là sự sao chép của virus).
  • Các virus mới trưởng thành được phóng thích khỏi tế bào đã nhiễm để xâm nhập các tế bào mới.

Cơ chế gây bệnh của Virus HIV gồm 4 giai đoạn

Cơ chế gây bệnh của Virus HIV gồm 4 giai đoạn

HIV không thể tự phát triển hoặc sinh sản. Thay vào đó, nó tạo ra các bản sao mới của chính nó bên trong các tế bào T-helper. Điều này làm tổn thương hệ miễn dịch và dần dần làm suy yếu hệ thống phòng thủ tự nhiên của chúng ta. Quá trình này của các tế bào T-helper bị nhiễm nhân được gọi là chu kỳ sống của HIV.

Virus phát triển nhanh như thế nào tùy thuộc vào sức khỏe tổng thể của người nhiễm. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể làm giảm sự nhân lên của virus. 

Hiểu được chu trình sống của HIV giúp các nhà khoa học biết cách tấn công virus khi nó yếu và giảm khả năng nhân lên. Khi HIV kháng thuốc có nghĩa là việc điều trị HIV của một người không còn ngăn cản được sự nhân lên của virus nữa. Điều này thường xảy ra nếu việc điều trị không được thực hiện đúng cách, tạo cơ hội cho virus biến đổi.



Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 10 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 21 năm

Vị trí: Giám đốc

Đào Đình Mậu

Bác sĩ Đào Đình Mậu

Khoa: Ung thư, Da liễu, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Quân Y 354

Kinh nghiệm: 25 năm

Vị trí: Trưởng khoa

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Làm thế nào để biết mình có bị nhiễm bệnh hiv?
Tâm lý chung của những người có nguy cơ phơi nhiễm HIV là: Họ không biết liệu mình có bị HIV hay không nhưng lại rất sợ và ngại đi...
Điều trị bệnh HIV bằng thuốc ARV sống được bao lâu?
Thuốc ARV là một giải pháp hữu hiệu giúp cho nhiều người đối chọi với căn bệnh HIV. Tuy nhiên, nếu điều trị bằng thuốc ARV thì người bệnh sẽ kéo dài...
Liệu pháp điều trị HIV ART - cơ chế tác động của thuốc ARV
Những người sống chung với HIV/AIDS hiện nay có thể kéo dài và cải thiện chất lượng cuộc sống bằng liệu pháp điều trị kháng virus, hay còn gọi...
Tác dụng của các loại thuốc điều trị HIV và những điều cần lưu ý
Một người bệnh khi sử dụng thuốc phải tuân thủ chặt chẽ những chỉ dẫn của bác sĩ để đem lại hiệu quả chữa bệnh cao nhất. Đối với người nhiễm HIV/AIDS thì việc tuân thủ...
Thuốc điều trị HIV NVP - cơ chế tác động và cách sử dụng
Thuốc điều trị HIV-1 – NVP được chỉ định, phối hợp với các thuốc kháng retrovirut khác để điều trị HIV-1. HIV kháng thuốc xuất hiện sớm và thường gặp khi...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • T. Anh

    Cảm ơn chia sẻ của bác sĩ, rất đầy đủ và hữu ích

    16/09/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung