1. Nghiện cờ bạc là gì?

Nghiện cờ bạc (Gambling Disorder) là một rối loạn tâm thần đặc trưng bởi việc mất kiểm soát hành vi đánh bạc, dù đã nhận ra những hậu quả nghiêm trọng về tài chính, tinh thần và xã hội. Người mắc chứng này thường xuyên nghĩ về cờ bạc, cảm thấy bị thôi thúc phải chơi, không thể ngừng lại dù đã từng hứa sẽ dừng, và có biểu hiện tái nghiện sau khi cai. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nghiện cờ bạc là một rối loạn nghiện không liên quan đến chất (non-substance addiction), được xếp ngang hàng với nghiện rượu và nghiện ma túy. Đây là một bệnh lý thực sự và cần được can thiệp điều trị chuyên sâu.

2. Vì sao được coi là bệnh tâm thần?

Nghiện cờ bạc không đơn thuần là hành vi xấu hay thiếu ý chí, mà có liên quan trực tiếp đến rối loạn chức năng não bộ: Khi đánh bạc, não bộ tiết ra dopamine – một chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác khoái cảm, hưng phấn. Người chơi dễ bị "nghiện" cảm giác này, dẫn đến lặp lại hành vi dù biết rõ hậu quả. Vùng vỏ não trước trán – nơi kiểm soát lý trí và ức chế hành vi – hoạt động kém hiệu quả ở người nghiện, khiến họ mất khả năng kiểm soát. Các nghiên cứu MRI cho thấy người nghiện cờ bạc có hoạt động và cấu trúc não tương tự người nghiện chất kích thích. Hơn nữa, nghiện cờ bạc thường đi kèm với các rối loạn tâm thần khác như: Trầm cảm, lo âu Rối loạn nhân cách Rối loạn lưỡng cực Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) Người bệnh thường có cảm giác hối hận, mặc cảm sau mỗi lần chơi, nhưng vẫn không thể dừng lại vì sự lệ thuộc tâm lý vào hành vi cờ bạc.

Bệnh này có thể tự khỏi nếu người bệnh hứa quyết tâm không?

Rất tiếc là không. "Quyết tâm" không thể sửa chữa được cấu trúc não bộ đã bị thay đổi vật lý. Bệnh nhân cần thuốc và môi trường cách ly chuyên nghiệp để tránh tái nghiện.

Gia đình nên thái độ như thế nào?

Phải áp dụng "Tình thương nghiêm khắc" (Tough Love). Không bao che, không trả nợ đậy, kiểm soát tài chính tuyệt đối và ép buộc đi cai nghiện/điều trị.

Có loại thuốc nào uống vào là hết thèm không?

Hầu như không có "thần dược" cắt cơn thèm nhớ lập tức. Việc dùng thuốc nhằm chữa Trầm cảm, Lo âu do cai nghiện, kết hợp với trị liệu tâm lý.

Tại sao sau khi ra trại cai nghiện về lại tiếp tục tái nghiện?

Vì não bộ bị tổn thương dài hạn, cộng với việc gặp lại bạn bè cũ (yếu tố kích gợi). Cần thay đổi môi trường sống hoàn toàn mới mong giữ được kết quả.

Người bệnh có biểu hiện hung hăng thì phải làm sao?

Tuyệt đối không tranh cãi hay kích động thêm. Đảm bảo an toàn cho bản thân và trẻ em trước tiên, gọi ngay hỗ trợ y tế chuyên khoa tâm thần.

Cần khám và điều trị ở chuyên khoa nào?

Phải khám tại Chuyên khoa Tâm thần hoặc các Trung tâm Phục hồi chức năng Tâm thần - Cai nghiện. Nội khoa thần kinh thông thường không giải quyết được gốc rễ hành vi này.