Tăng Kali trong máu là biểu hiện của bệnh gì?

Bệnh lý & Triệu chứng liên quan

2. Dấu hiệu và biểu hiện của chứng tăng Kali trong máu

Triệu chứng thường không đặc hiệu, gồm cảm giác khó chịu, đánh trống ngực và yếu cơ; khó thở nhẹ có thể là dấu hiệu của nhiễm toan chuyển hoá, một trong các bối cảnh xảy ra tăng kali máu. Tuy nhiên, tình trạng tăng kali thường được phát hiện khi làm sàng lọc xét nghiệm máu cho một bệnh lý nội khoa, hoặc nó chỉ gây chú ý khi đã có biến chứng, như rối loạn nhịp tim hay đột tử.

Trong quá trình lấy bệnh sử, thầy thuốc sẽ tập trung chú ý vào bệnh thận và việc dùng thuốc, vì đây là các nguyên nhân chính. Sự kết hợp của đau bụng, hạ đường máu và tăng sắc tố, thường trong bệnh sử của bệnh tự miễn khác, có thể là dấu hiệu của bệnh Addison - chính nó cũng là một khẩn cấp y khoa.

3. Nguyên nhân gây ra tình trạng tăng Kali trong máu

Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra tình trạng Kali trong máu tăng cao, nhưng nguyên nhân chủ yếu và phổ biến gây tăng lượng kali trong máu nhất là bệnh suy thận cấp và bệnh thận mãn tính. Suy thận, suy thận cấp và mạn tính có thể có 1 hoặc nhiều các cơ chế trên và là nguyên nhân phổ biến gây tăng Kali máu. Ngoài ra còn có các nguyên nhân khác:

- Tăng kali máu do tăng đưa vào:

• Truyền máu.đặc biệt các đơn vị máu được lưu trữ lâu.
• Truyền hoặc uống kali: nếu người bệnh không có các yếu tố nguy cơ như giảm bài tiết aldosterol hoặc bệnh thận cấp hoặc mạn tính thì tăng kali máu do uống không phải là nguyên nhân chính.

- Tăng kali máu do tăng chuyển từ trong tế bào ra ngoài tế bào:

• Toan chuyển hóa: tình trạng toan chuyển hóa do toan lactic hoặc toan ceton dẫn đến Kali từ trong tế bào đi ra ngoài tế bào. Khi pH máu giảm 0,1 Kali máu sẽ tăng 0,5mmol/l.

• Do hủy hoại tế bào: bất kỳ nguyên nhân nào tăng hủy hoại tế bào dẫn đến giải phóng Kali trong tế bào ra ngoài tế bào như tiêu cơ vân, tan máu, bỏng, hội chứng ly giải khối u, sau tia xạ.).

- Tăng kali máu do giảm bài tiết kali. Có ba cơ chế chính gây giảm bài tiết kali qua nước tiểu: giảm bài tiết aldosterol, giảm đáp ứng với aldosterol, giảm phân bố Natri và nước ở ống lượn xa khi mà giảm dòng máu đến động mạch thận.

- Do tác dụng của các loại thuốc: Thuốc gây ức chế men chuyển Angiotensin; Thuốc ức chế thụ thể Angiotensin II (ARBs); Thuốc lợi tiểu giữ kali, ức chế men chuyển, chống viêm không steroid; Lạm dụng thuốc bổ sung Kali.

- Ngoài ra còn do ảnh hưởng từ các bệnh và thói quen xấu khác như Bệnh Addison (suy thượng thận); Bệnh tiểu đường loại 1; Nghiện rượu hoặc sử dụng ma túy nặng.

- Các bệnh thường gây ra tăng Kali máu:

• Suy thận cấp và mạn
• Bệnh thận mạn

- Các nguyên nhân khác ít gặp hơn bao gồm:

• Bệnh Addison
• Sử dụng thuốc ức chế thụ thể, ức chế men chuyển và thuốc ức chế thụ thể 
• Mất nước
• Vỡ tế bào hồng cầu do chấn thường nặng hoặc bỏng
• Dùng nhiều thuốc bổ sung kali
• Đái tháo đường type 1