1. Hút thuốc lá thụ động là gì?

Hút thuốc lá thụ động xảy ra khi một người không hút thuốc vẫn hít phải khói từ thuốc lá do người khác hút, bao gồm cả khói chủ động (từ đầu điếu thuốc) và khói thở ra từ miệng người hút. Điều đáng sợ là, trong nhiều trường hợp, lượng độc tố mà người hút thụ động tiếp xúc còn cao hơn người hút trực tiếp, do không qua lọc đầu lọc thuốc. Tình trạng này thường xảy ra trong không gian kín như nhà ở, xe hơi, phòng ngủ – nơi người thân sống chung với người nghiện. Nhiều gia đình không nhận ra rằng mình đang hít phải hàng trăm chất độc mỗi ngày chỉ vì sự hiện diện thường xuyên của thuốc lá.

2. Những ai đang bị ảnh hưởng nặng nề nhất?

Trong một gia đình có người hút thuốc, đối tượng bị tổn thương nhiều nhất chính là trẻ em, người già và phụ nữ mang thai. Trẻ nhỏ có hệ hô hấp yếu, dễ mắc các bệnh về phổi, hen suyễn hoặc viêm phế quản. Phụ nữ mang thai hít phải khói thuốc thường xuyên có nguy cơ cao sinh non, sảy thai hoặc sinh con nhẹ cân. Người già, đặc biệt là những người có bệnh nền, khi tiếp xúc lâu dài với khói thuốc có thể gặp biến chứng tim mạch hoặc hô hấp nặng hơn. Điều đáng nói là hầu hết những người bị ảnh hưởng lại không hề có sự lựa chọn – họ bị buộc phải sống chung với khói thuốc mỗi ngày.

Bệnh này có thể tự khỏi nếu người bệnh hứa quyết tâm không?

Rất tiếc là không. "Quyết tâm" không thể sửa chữa được cấu trúc não bộ đã bị thay đổi vật lý. Bệnh nhân cần thuốc và môi trường cách ly chuyên nghiệp để tránh tái nghiện.

Gia đình nên thái độ như thế nào?

Phải áp dụng "Tình thương nghiêm khắc" (Tough Love). Không bao che, không trả nợ đậy, kiểm soát tài chính tuyệt đối và ép buộc đi cai nghiện/điều trị.

Có loại thuốc nào uống vào là hết thèm không?

Hầu như không có "thần dược" cắt cơn thèm nhớ lập tức. Việc dùng thuốc nhằm chữa Trầm cảm, Lo âu do cai nghiện, kết hợp với trị liệu tâm lý.

Tại sao sau khi ra trại cai nghiện về lại tiếp tục tái nghiện?

Vì não bộ bị tổn thương dài hạn, cộng với việc gặp lại bạn bè cũ (yếu tố kích gợi). Cần thay đổi môi trường sống hoàn toàn mới mong giữ được kết quả.

Người bệnh có biểu hiện hung hăng thì phải làm sao?

Tuyệt đối không tranh cãi hay kích động thêm. Đảm bảo an toàn cho bản thân và trẻ em trước tiên, gọi ngay hỗ trợ y tế chuyên khoa tâm thần.

Cần khám và điều trị ở chuyên khoa nào?

Phải khám tại Chuyên khoa Tâm thần hoặc các Trung tâm Phục hồi chức năng Tâm thần - Cai nghiện. Nội khoa thần kinh thông thường không giải quyết được gốc rễ hành vi này.