Rối loạn nhân cách ái kỷ

Rối loạn nhân cách ái kỷ

Có nhiều người gặp rắc rối lớn với căn bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ, họ thường cho rằng mình là người quan trọng và cần phải được đối xử ưu đãi. Điều đó khiến cho các mối quan hệ xã hội của họ gặp nhiều trở ngại.

1. Bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ là gì

2. Triệu chứng của bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ

3. Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ

4. Biến chứng của bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ

5. Điều trị bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ

6. Phòng chống bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ

7. Bác sĩ điều trị

8. Chia sẻ của bệnh nhân

1. Bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ là gì?

Rối loạn nhân cách ái kỷ (tên tiếng Anh là narcissistic personality disorder) là một dạng rối loạn tâm thần mà người bệnh có cảm giác tự mãn với tầm quan trọng của chính họ, sự cần thiết sâu sắc được người khác ngưỡng mộ và không có khả năng thấu cảm với người khác. Nhưng đằng sau chiếc mặt nạ tự tin thái quá này là một lòng tự trọng mong manh, dễ bị tổn thương trước những lời chỉ trích nhẹ nhàng nhất. Điều trị rối loạn nhân cách ái kỷ tập trung vào liệu pháp liệu pháp tâm lý.

2. Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ 

Rối loạn nhân cách ái kỷ là một trong các loại rối loạn nhân cách. Rối loạn nhân cách là tình trạng mà người bệnh có những đặc điểm khiến họ cảm thấy và hành xử theo những cách gây phiền toái, giới hạn khả năng của họ trong các mối quan hệ và các khía cạnh khác trong cuộc sống của họ, chẳng hạn như làm việc hay trường học.

Nếu bạn bị rối loạn nhân cách ái kỷ, bạn có thể có khoe khoang hay giả dối. Bạn thường độc thoại. Bạn có thể coi nhẹ hoặc xem thường những người mà bạn thấy là kém cỏi. Khi không được điều trị đặc hiệu, bạn có thể trở nên thiếu kiên nhẫn hoặc tức giận. Bạn có thể đòi hỏi việc "tốt nhất" cho tất cả mọi thứ - ví dụ như chiếc xe tốt nhất, câu lạc bộ thể thao hoặc chăm sóc y tế.

Đồng thời, bạn gặp rắc rối với bất cứ điều gì có thể được coi là những lời chỉ trích. Bạn có thể có cảm giác về sự không an toàn, xấu hổ, dễ bị tổn thương. Để cảm thấy tốt hơn, bạn có thể phản ứng lại bằng cơn thịnh nộ hoặc khinh thường và cố gắng làm giảm giá trị của người khác để làm cho mình xuất sắc hơn. Hoặc bạn có thể cảm thấy chán nản và buồn thảm bởi vì bạn thiếu sự hoàn hảo.

Các chuyên gia sử dụng các tiêu chí trong Hướng dẫn Chẩn đoán và Thống kê rối loạn tâm thần (DSM-5) do Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ công bố để chẩn đoán bệnh tâm thần. Hướng dẫn này cũng được các công ty bảo hiểm sử dụng để thanh toán cho việc điều trị.

Tiêu chí DSM-5 cho rối loạn nhân cách ái kỷ bao gồm các đặc điểm sau:

  • Phóng đại về tầm quan trọng bản thân
  • Mong muốn được công nhận là cấp trên thậm chí không có thành tích
  • Phóng đại thành tích và tài năng của bạn
  • Ảo tưởng về thành công, quyền lực, vẻ đẹp hay người bạn đời hoàn hảo
  • Tin rằng bạn là người cao thượng và chỉ có thể được hiểu bởi hoặc kết nối được với những người đặc biệt như nhau
  • Đòi hỏi sự ngưỡng mộ hằng định
  • Có ý thức về quyền lợi
  • Mong đợi những ưu đãi đặc biệt và bằng lòng một cách mù quáng với những mong đợi 
  • Lợi dụng người khác để có được những gì bạn muốn
  • Không có khả năng hoặc không muốn nhận ra nhu cầu và cảm giác của người khác
  • Đang ghen tị với người khác và tin rằng những người khác ghen tị với bạn
  • Hành động kiêu ngạo

Mặc dù một số đặc điểm của rối loạn nhân cách ái kỷ có thể giống với sự tự tin, nhưng chúng không giống nhau. Rối loạn nhân cách tự kỷ vượt qua biên giới của sự tự tin lành mạnh cho suy nghĩ thái quá của chính mình và đặt mình trên một bục và đánh giá bản thân cao hơn những người khác.

Dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Khi bạn bị rối loạn nhân cách ái kỷ, bạn có thể không muốn nghĩ rằng bất cứ điều gì có thể sai - làm như vậy sẽ không phù hợp với hình ảnh của bạn về sức mạnh và sự hoàn hảo. Những người có rối loạn nhân cách ái kỷ có nhiều khả năng tìm cách điều trị khi họ có các triệu chứng trầm cảm - thường là do những lời chỉ trích hoặc từ chối.

Nếu bạn nhận ra các đặc điểm tính cách của bạn giống với rối loạn nhân cách ái kỷ hoặc bạn cảm thấy bị choáng ngợp bởi nỗi buồn, hãy cân nhắc đi khám bác sĩ. Việc điều trị đúng có thể giúp cuộc sống của bạn trở nên vui vẻ hơn.

Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Trần Thu Phương

Bệnh Viện Tâm Thần, Hồ Chí Minh

Điều trị, tư vấn tâm lý tâm thần.

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ  PHƯƠNG 

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Nguyễn Thành Long

Viện Tâm Thần Bạch Mai, Hà Nội

Chuyên gia lĩnh vực tâm thần khoa tâm thần

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ  LONG   

 

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Bệnh Viện Tâm Thần, Hồ Chí Minh

Điều trị tâm thần người lớn

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ TUÂN  

 

Trieu-Chung

3. Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ 

Nguyên nhân gây ra rối loạn nhân cách ái kỷ vẫn chưa được rõ. Cũng như các rối loạn tâm thần khác, nguyên nhân rất phức tạp. Rối loạn nhân cách ái kỷ có thể liên quan tới:

  • Mối qua hệ không phù hợp giữa cha mẹ và con cái với sự nuông chiều quá mức hoặc chỉ trích quá nhiều.
  • Di truyền hoặc tâm sinh lí- mối liên kết não và hành vi và cách suy nghĩ.

Yếu tố nguy cơ mắc bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ

Rối loạn nhân cách ái kỷ là rất hiếm. Trong thời thơ ấu và thiếu niên, trẻ em có thể cho thấy những đặc điểm tự yêu bản thân, nhưng điều này chỉ đơn giản có thể là đặc trưng cho tuổi của họ và không có nghĩa là họ sẽ phát triển rối loạn nhân cách ái kỷ.

Rối loạn nhân cách ái kỷ ảnh hưởng đến nam giới nhiều hơn nữ giới, và nó thường bắt đầu ở tuổi vị thành niên hoặc giai đoạn sớm tuổi trưởng thành.

Mặc dù nguyên nhân gây ra rối loạn nhân cách ái kỷ chưa được biết đến, nhưng một số nhà nghiên cứu cho rằng đối với trẻ em dễ bị tổn thương về mặt sinh học, phong cách cha mẹ nhấn mạnh thái quá đến tính đặc biệt của trẻ và phê bình những lo sợ và thất bại có thể là một phần gây ra bệnh. Trẻ có thể che giấu lòng tự trọng thấp bằng cách phát triển một cảm giác hoàn hảo và hành vi bề ngoài cho thấy cần phải có sự ngưỡng mộ hằng định.

Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ

4. Biến chứng và tác hại của bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ 

Các biến chứng của rối loạn nhân cách ái kỷ, nếu không được điều trị, có thể bao gồm:

5. Các phương pháp điều trị bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ 

Chẩn đoán

Chẩn đoán bệnh dựa trên:

  • Dấu hiệu và triệu chứng
  • Một đánh giá tâm lý toàn diện có thể bao gồm điền các bảng câu hỏi
  • Khám sức khoẻ để đảm bảo bạn không có vấn đề về thể chất gây ra các triệu chứng của bạn

Một số đặc điểm của rối loạn nhân cách ái kỷ cũng tương tự như những rối loạn nhân cách khác. Ngoài ra, có thể được chẩn đoán với nhiều hơn một rối loạn nhân cách cùng một lúc.

Điều trị

Liệu pháp tâm lí

Điều trị rối loạn nhân cách ái kỷ được tập trung vào liệu pháp tâm lí. Liệu pháp tâm lí có thể giúp bạn:

  • Học cách liên kết tốt hơn với người khác để mối quan hệ của bạn trở nên thân mật, thú vị và bổ ích hơn
  • Hiểu được nguyên nhân của cảm xúc và điều gì thúc đẩy bạn cạnh tranh, để không tin tưởng vào người khác, và có thể coi thường bản thân và người khác

Vì tính cách có thể khó thay đổi, liệu pháp có thể mất vài năm. Các khía cạnh thay đổi hướng đến việc giúp bạn chấp nhận trách nhiệm và học cách:

  • Chấp nhận và duy trì mối quan hệ cá nhân và hợp tác với đồng nghiệp
  • Nhận biết và chấp nhận năng lực thực tế và tiềm năng của bạn để bạn có thể chịu đựng những lời chỉ trích hoặc thất bại
  • Tăng khả năng hiểu và điều chỉnh cảm xúc của bạn
  • Hiểu và chịu đựng ảnh hưởng của các vấn đề liên quan đến lòng tự trọng của bạn
  • Giải phóng mong muốn của bạn cho mục tiêu không thể đạt được và những điều kiện lý tưởng và đạt được sự chấp nhận những gì đạt được 

Thuốc

Không có thuốc được sử dụng cụ thể để điều trị rối loạn nhân cách ái kỷ. Tuy nhiên, nếu bạn có các triệu chứng trầm cảm, lo lắng hoặc các tình trạng khác, các thuốc như thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc chống lo âu có thể hữu ích.

Thay đổi lối sống

Bản chất của rối loạn nhân cách ái kỷ có thể khiến bạn cảm thấy rằng liệu pháp trị liệu tốn thời gian và không đáng để chú tâm, và bạn có thể bị cám dỗ để từ bỏ.

Tuy nhiên, điều quan trọng là:

  • Nghĩ thoáng. Tập trung vào hiệu quả của điều trị.
  • Bám theo kế hoạch điều trị. Tham dự các buổi trị liệu theo lịch trình và dùng thuốc theo chỉ dẫn. Hãy nhớ rằng, nó có thể là khó khăn và bạn có thể thất bại thường xuyên.
  • Tìm hiểu về bệnh. Giáo dục bản thân về rối loạn nhân cách ái kỷ để bạn có thể hiểu rõ hơn về các triệu chứng, các yếu tố nguy cơ và phương pháp điều trị.
  • Hãy điều trị lạm dụng chất gây nghiện hoặc các vấn đề về sức khoẻ tâm thần khác. Những cơn nghiện, trầm cảm, lo lắng và căng thẳng có thể liên quan với nhau, dẫn đến vòng tuần hoàn đau đớn về mặt cảm xúc và hành vi không lành mạnh.
  • Học cách thư giãn và quản lý căng thẳng. Thử các kỹ thuật giảm stress như thiền định, yoga. Những thứ này có thể làm dịu và giúp bạn bình tĩnh.
  • Hãy tập trung vào mục tiêu của bạn. Việc phục hồi cần thời gian. Hãy nhớ tập trung vào mục tiêu của bạn và nhớ rằng bạn có thể làm việc để sửa sai các mối quan hệ và trở nên hạnh phúc hơn với cuộc sống của bạn.

6. Biện pháp phòng chống bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ

Bởi vì nguyên nhân của rối loạn nhân cách ái kỷ chưa được biết, không có cách nào để ngăn ngừa tình trạng này. Tuy nhiên, có thể hữu ích khi:

  • Điều trị càng sớm càng tốt cho các vấn đề về sức khỏe tâm thần ở trẻ em.
  • Tham gia vào liệu pháp gia đình để học cách giao tiếp lành mạnh hoặc để đối phó với các xung đột hoặc căng thẳng tinh thần.
  • Tham dự các lớp dạy con cái và tìm kiếm sự chỉ dẫn từ các nhà trị liệu hoặc nhân viên xã hội nếu cần.

Bệnh rối loạn nhân cách ái kỷ nên sớm được điều trị để bệnh nhân có lại một cuộc sống bình thường. Nếu bạn cần giúp đỡ, hãy gọi cho Hello Doctor chúng tôi theo số điện thoại: 1900 1246 để đặt lịch khám với các bác sĩ, chúng tôi luôn sẵn lòng được hỗ trợ cho bạn.

Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Thành Long

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thành Long

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại Học Y Hà Nội

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Đánh giá, chia sẻ Gửi đánh giá

  • Nguyễn Văn Nam

    Tôi nghĩ là có nhiều người mắc bệnh này nhưng họ sẽ không chịu thừa nhận mình mắc bệnh

    05/10/2017
  • Nguyễn Hồng Hạnh

    Làm sao để phân biệt được giữa một người có tính cách thích thể hiện với một người mắc bệnh này. Tôi thấy có rất nhiều người thường hay tự cao một cách quá đáng.

    28/09/2017

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung

Đọc thêm

11 điều không nên làm với bệnh nhân rối loạn nhân cách ái kỷ
Kinh nghiệm - chia sẻ
Đặc điểm nổi bật của những người mắc chứng rối loạn nhân cách ái kỷ chính là sự thiếu thấu cảm người khác và nhu cầu được mọi người ngưỡng mộ....