Liên cầu lợn

Liên cầu lợn

Bệnh liên cầu lợn chủ yếu xuất hiện trên lợn, tuy nhiên cũng có thể lây lan sang người. Một khi mắc phải căn bệnh này, bệnh nhân dễ gặp phải những di chứng nặng nề.

  1. Bệnh liên cầu lợn là gì?
  2. Dấu hiệu, triệu chứng bệnh liên cầu lợn
  3. Nguyên nhân gây bệnh liên cầu lợn
  4. Ai bị bệnh liên cầu lợn
  5. Chẩn đoán bệnh liên cầu lợn
  6. Điều trị bệnh liên cầu lợn
  7. Phòng chống bệnh liên cầu lợn

1. Bệnh liên cầu lợn là gì?

Bệnh liên cầu lợn là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do một loại vi khuẩn được gọi là liên cầu lợn (Streptococcus suis) gây ra. Bệnh có biểu hiện lâm sàng với viêm màng não, nhiễm trùng huyết, hoặc viêm khớp và hàng năm dẫn đến tổn thất kinh tế đáng kể trên toàn thế giới. Đây là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong lên đến 7% và để lại các di chứng nặng nề trên thính giác: 60% ù tai giảm thính lực và 20% điếc hoàn toàn không hồi phục.

2. Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh liên cầu lợn

Bệnh diễn biến đột ngột, nhanh chóng, dễ dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

  • Bệnh cảnh viêm màng não: Sốt rất cao (lạnh chân tay, rét run, sốt trên 39ᵒC), đau đầu, buồn nôn, nôn, ù tai, điếc, cứng gáy, rối loạn tri giác, hôn mê… xuất huyết đa dạng ở một số nơi trên cơ thể. Nếu không điều trị sớm bệnh nhân sẽ có di chứng thần kinh như ngớ ngẩn, mất trí nhớ, liệt,…
  • Một số trường hợp khác: xuất hiện các triệu chứng nhiễm khuẩn, nhiễm độc tiêu hoá: sốt, đi cầu nhiều lần, phân lỏng, cơ thể lạnh, run... trước khi có biểu hiệu của viêm màng não.
  • Trường hợp nặng: Sốc nhiễm độc, trụy mạch, cơ thể lạnh, tụt huyết áp, nhiễm khuẩn huyết cấp tính, rối loạn đông máu nặng, xuát hiện các ban hoại tử trên da, suy hô hấp, suy đa phủ tạng... hôn mê và tử vong.

Bệnh diễn biến rất nhanh, từ khi phơi nhiễm đến khi có triệu chứng đầu tiên khoảng 3 ngày và từ khi bệnh khởi phát đến lúc toàn phát, nặng khoảng 1 ngày nên cần chẩn đoán cũng như điều trị kịp thời để hạn chế tỷ lệ tử vong cũng như biến chứng cho bệnh nhân.

Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Minh QuânBác sĩ Phạm Minh Quân

Bệnh viện Nhiệt Đới, Tp.Hồ Chí Minh

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ  QUÂN 

 

Bùi Đức Dương

Phó Giáo Sư- Bác sĩ Bùi Đức Dương

Hơn 21 năm kinh nghiệm.

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ DƯƠNG  

 

Trieu-Chung

 

3. Nguyên nhân gây ra bệnh liên cầu lợn

Đường ăn uống

Nếu lợn bị nhiễm liên cầu lợn mà ta ăn các sản phẩm từ lợn chưa được nấu chín như tiết canhlòngnemcháo lòng lợn của chúng tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể người và gây bệnh. Ở Việt Nam, trên 70% bệnh nhân mắc liên cầu lợn là do thói quen ăn uống (tiết canh).

Mắc bệnh liên cầu lợn qua đường ăn uống

Đường tiếp xúc, giết mổ, chăm sóc

Những người có các vết thương, sây sát ở da nhưng lại tiếp súc với máu, dịch tiết… của lợn bị bệnh liên cầu khi chăm sóc, giết mổ lợn bệnh. Trong quá trình chế biến, tiếp xúc trực tiếp (vệ sinh chuồng trại, giết mổ) cũng có thể lây nếu có các vết xước chân, tay. Vi khuẩn cũng xâm nhập vào cơ thể qua các vết thương rách da nhỏ, vết trầy xước, lở niêm mạc chân răng… hoặc tiếp xúc với con lợn nhiễm bệnh bằng cách chăm sóc, giết mổ, chế biến mà bị xây xước chân tay.

4. Ai dễ mắc bệnh liên cầu lợn?

Bệnh liên cầu lợn có thể gặp ở bất kì đối tượng nào. Tuy nhiên bệnh hay gặp ở người lớn, nam nhiều hơn nữ do thói quen ăn uống. Tùy từng thể mà bệnh diễn biến nặng hay nhẹ, có trường hợp ngay từ ban đầu nhiễm khuẩn đã nặng, có thể gây tử vong nếu điều trị muộn. Nhóm người có sức đề kháng kém là người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc nhóm người mắc bệnh mãn tính, người phải dùng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài đều có nguy cơ nhiễm bệnh liên cầu lợn với các triệu chứng rầm rộ hơn, diễn biến nhanh hơn với tỷ lệ tử vong cao hơn.

5. Chẩn đoán bệnh liên cầu lợn

Điều kiện cần: là bệnh nhân có tiếp xúc với lợn bệnh qua đường ăn uống hay tiếp xúc đã đề cập ở trên.

Triệu chứng lâm sàng: viêm màng não, xuất huyết, nhiễm khuẩn huyết.

Xét nghiệm tìm vi khuẩn liên cầu lợn

Xét nghiệm tìm vi khuẩn liên cầu lợn

Loại mẫu bệnh phẩm: Máu người bệnh, các mô, tổ chức bị tổn thương.

Phương pháp xét nghiệm:  

  • Phân lập liên cầu: Cấy máu, lấy khuẩn lạc nhuộm soi thấy hình ảnh liên cầu Gram (+), quan sát hiện tượng dung huyết alpha và beta trên môi trường thạch máu cừu và ngựa. 
  • Thực hiện phản ứng kháng thể huỳnh quang phát hiện vi khuẩn tại các mô bị nhiễm.
  • Phản ứng PCR: là phương pháp chính xác nhất.

Chẩn đoán phân biệt: Viêm màng não do não mô cầu, Viêm màng não do Haemophilus Influenzae, Sốt xuất huyết thể nặng.

6. Các phương pháp điều trị bệnh liên cầu lợn

- Phát hiện sớm các trường hợp nhiễm liên cầu lợn với biểu hiện viêm màng não và có tiếp xúc với lợn bị bệnh, chẩn đoán và điều trị kịp thời nhằm giảm tỷ lệ tử vong do biến chứng gây ra.

- Điều trị kháng sinh đặc hiệu Penicilline liều cao: uống, tiêm bắp hoặc truyền tĩnh mạch, thường phải điều trị trên 10 ngày. Có thể dùng các kháng sinh khác cũng hiệu quả như: Ampicilline, Erythromycine hoặc nhóm Cephalosporine.

- Điều trị triệu chứng và áp dụng các biện pháp hồi sức tích cực.

- Lọc máu nếu có điều kiện.

7. Phòng chống bệnh liên cầu lợn

Không có thuốc chủng ngừa ở người cho S. Suis nên người dân nên áp dụng các biện pháp sau để giảm nguy cơ mắc bệnh:

Người giết mổ lợn:

Không giết mổ lợn bị bệnh; xử lý lợn bị bệnh chết triệt để, tránh gây nhiễm ra môi trường; mang các dụng cụ bảo vệ cá nhân cần thiết (găng tay, khẩu trang, kính, mũ...), bảo đảm các vết xước, vết thương không tiếp xúc với lợn hay các sản phẩm của lợn; nơi giết mổ phải bảo đảm vệ sinh môi trường sạch sẽ, tách biệt với khu chế biến thức ăn.

Người mua bán thịt lợn:

Không mua, bán lợn bị bệnh; không mua bán lợn, thịt lợn không rõ nguồn gốc; lợn phải có kiểm định của cơ quan thú y.

Người tiêu dùng:

Không ăn thịt lợn sống, không ăn tiết canh, nội tạng lợn chưa được nấu chín, không ăn lợn không rõ nguồn gốc; không tiếp xúc với sản phẩm từ lợn còn sống khi tay có vết xây xước, trừ khi mang găng bảo vệ.

Người chế biến thức ăn:

Giữ cho khu vực chế biến sạch sẽ; tách biệt thịt sống với thịt chín, rửa tay sạch bằng xà phòng sau khi chế biến thịt; sản phẩm phải được nấu chín kỹ trước khi ăn...

Phòng chống dịch bệnh lây lan:

Bệnh liên cầu lợn là một bệnh lý rất nguy hiểm và để lại biến chứng khó lường, điều trị khó khăn, thời gian điều trị kéo dài hàng tuần đến hàng tháng với chi phí lên tới hàng trăm triệu đồng, tùy vào di chứng trầm trọng hay không. Một điểm cần lưu ý là sau khi nhiễm liên cầu lợn người bệnh vẫn hoàn toàn có thể mắc lại lần sau do bệnh không để lại miễn dịch lâu dài trong cơ thể người, vì vậy cần duy trì thường xuyên thói quen ăn chín, uống sôi.

​​Bạn có thể liên hệ với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246.

Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 10 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 21 năm

Vị trí: Giám đốc

Đào Đình Mậu

Bác sĩ Đào Đình Mậu

Khoa: Ung thư, Da liễu, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Quân Y 354

Kinh nghiệm: 25 năm

Vị trí: Trưởng khoa

Đánh giá, chia sẻ Gửi đánh giá

  • Lê Hữu Kiều

    Bài viết rất hữu ích. Cám ơn bác sĩ.

    14/08/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung

Đọc thêm

Bài viết đang được cập nhật...