Nhịp nhanh thất

2. Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng của bệnh nhịp nhanh thất

Các cơn nhịp nhanh thất thoáng qua có thể không gây ra bất kì triệu chứng nào ở vài người. Những người khác có thể cảm nhận:

• Hoa mắt
• Khó thở
• Lâng lâng
• Đánh trống ngực (cảm giác như tim bạn đang chạy đua)
• Đau ngực
• Động kinh

Nhịp nhanh thất kéo dài hay các cơn nghiêm trọng hơn có thể gây ra:

• Mất tri giác hoặc ngất
• Ngừng tim

Triệu chứng của bệnh nhịp nhanh thất

Dấu hiệu Cấp cứu

• Nhịp nhanh thất là một bệnh thường gặp trong các bệnh về tim mạch. Trong một vài trường hợp, nhịp nhanh thất có thể làm tim ngừng đập đột ngột, đây là trường hợp cần cấp cứu gấp vì nó ảnh hưởng tới tính mạng.1.

3. Nguyên nhân gây ra bệnh nhịp nhanh thất

Nhịp nhanh thất gây ra do sự gián đoạn các xung động điện bình thường kiểm soát tần số hoạt động bơm máu của tâm thất. Có rất nhiều nguyên nhân có thể gây ra hoặc góp phần gây ra các vấn đề với hệ thống điện của tim như:

• Thiếu oxy tới tim do tổn thương mô cơ tim bởi bệnh tim
• Có đường dẫn truyền xung động điện bất thường trong tim từ lúc mới sinh (bệnh tim bẩm sinh, bao gồm hội chứng QT kéo dài)
• Bệnh cơ tim
• Các tác dụng phụ của thuốc
• Các bệnh gây viêm da hoặc các mô khác (bệnh sarcoidosis)
• Lạm dụng các chất kích thích
• Mất cân bằng điện giải và các chất khoáng cần thiết có liên quan tới việc dẫn truyền xung động điện.

Trong một vài trường hợp, nguyên nhân chính xác gây ra nhịp nhanh thất không thể xác định được (nhịp nhanh thất vô căn)

Hệ thống điện tự động của tim

Để hiểu được nguyên nhân gây loạn nhịp tim như nhịp nhanh thất, trước tiên hãy tìm hiểu hệ thống điện tự động của tim hoạt động như thế nào.

Tim của bạn gồm 4 buồng tim – 2 tâm nhĩ ở trên và 2 tâm thất ở dưới. Nhịp tim của bạn thường được kiểm soát bởi máy tạo nhịp tự nhiên của tim là nút xoang nằm ở tâm nhĩ trái. Nút xoang phát ra các xung động điện để bắt đầu 1 nhịp tim.

Từ nút xoang, các xung động điện đi qua 2 tâm nhĩ, làm tâm nhĩ co và bơm máu xuống tâm thất. Các xung động điện này sau đó tới một nhóm các tế bào gọi là nút nhĩ thất, nằm trên đường đi của dòng điện từ nhĩ xuống thất. Nút nhĩ thất làm chậm các tín hiệu điện trước khi gửi chúng xuống tâm thất. Sự chậm trễ nhỏ này cho phép tâm thất được bơm đủ máu. Khi xung động điện truyền tới các cơ của tâm thất làm chúng co, máu được bơm lên phổi hoặc các phần khác của cơ thể.

Nếu có bất kì thứ gì cản trở hệ thống phức tạp này, nó có thể làm cho tim đập rất nhanh, rất chậm hoặc đập loạn nhịp.

Yếu tố nguy cơ mắc bệnh nhịp nhanh thất

Bất kì tình trạng nào làm tim bạn căng thẳng hoặc tổn thương tới mô cơ tim có thể làm gia tăng nguy cơ gặp nhịp nhanh thất. Thay đổi lối sống hoặc điều trị y tế có thể làm giảm nguy cơ cũng như các yếu tố sau:

• Bệnh tim (nhồi máu cơ tim, bệnh cơ tim phì đại, viêm tim hay các bệnh di truyền)
• Sử dụng các chất kích thích
• Rối loạn điện giải nghiêm trọng
• Các tác dụng phụ của thuốc

Các yếu tố nguy cơ khác

Nếu gia đình bạn có ai từng bị nhịp nhanh thất hay các rối loạn nhịp tim khác, bạn có thể gia tăng nguy cơ mắc nhịp nhanh thất.

Chẩn đoán

Để chẩn đoán nhịp nhanh thất, bác sĩ có thể xem xét các triệu chứng của bạn, tiền sử bệnh tật của bạn và trong gia đình cũng như khám tổng quát.

Bác sĩ cũng sẽ cho bạn làm vài xét nghiệm để chẩn đoán, xác định nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh cũng như xác định phương pháp điều trị thích hợp nhất.

Trong một số trường hợp, nhịp nhanh thất là trường hợp cấp cứu y khoa, cần được chẩn đoán khẩn cấp và điều trị ngay lập tức.

Dưới đây là một vài xét nghiệm bác sĩ cho bạn làm để chẩn đoán tình trạng nhịp nhanh thất:

Đo điện tim (đo ECG)

Đo điện tim là công cụ thông dụng nhất để chẩn đoán nhịp nhanh thất. Đây là một xét nghiệm không xâm lấn, không gây đau đớn, dùng để phát hiện và ghi lại các hoạt động điện của tim sử dụng các cảm biến nhỏ (điện cực) dán vào ngực và tay.

Điện tim ghi lại thời gian và cường độ các tín hiệu điện khi chúng di chuyển trong tim. Bác sĩ có thể tìm các dấu hiệu giữa các tín hiệu điện này để xác định loại nhịp nhanh nào bạn mắc phải và các bất thường nào của tim có ảnh hưởng tình trạng tim đập nhanh.

Bác sĩ cũng có thể yêu cầu bạn đeo dụng cụ đo ECG di động ở nhà để cung cấp thêm thông tin về nhịp tim của bạn. Các dụng cụ này bao gồm:

• Máy đo điện tim Holter: thiết bị đo ECG di động này được đeo trên người bạn, ghi lại hoạt động của tim trong vòng 24 – 72 giờ, cung cấp cho bác sĩ nhiều thông tin hơn về nhịp tim của bạn. Bác sĩ cũng sẽ yêu cầu bạn ghi lại nhật kí hoạt động trong 24 giờ vừa qua. Bạn sẽ miêu tả bất kì triệu chứng nào bạn trải qua và ghi lại thời gian lúc nó xảy ra.
• Máy ghi sự kiện: thiết bị đo ECG di động này được dùng để theo dõi hoạt động của tim bạn từ vài tuần tới vài tháng. Bạn đeo nó cả ngày nhưng nó chỉ ghi lại một vài thời điểm nhất định trong vòng vài phút. Thiết bị này được kích hoạt bằng cách nhấn vào nút ghi khi bạn cảm thấy các triệu chứng nhịp nhanh xuất hiện. Các loại máy đo khác tự động cảm nhận được các nhịp tim bất thường và bắt đầu ghi lại đoạn bất thường đó. Các máy theo dõi này cho phép bác sĩ đọc được nhịp tim của bạn khi các triệu chứng xuất hiện.
• Máy theo dõi nhịp tim qua sóng điện thoại: thiết bị này theo dõi nhịp tim liên tục nhưng bắt buộc người bệnh phải đeo liên tục không được tháo ra.
• Máy ghi vòng lặp có thể cấy vào người: thiết bị này có thể cấy ghép được, không dây và cấy dưới da được trên 3 năm để theo dõi nhịp tim của bạn liên tục.

Xét nghiệm hình ảnh của tim

Các xét nghiệm này có thể được thực hiện để xem có phải các bất thường cấu trúc tim làm ảnh hưởng tới dòng máu lưu thông và góp phần gây ra nhịp nhanh thất không.

Các loại xét nghiệm hình ảnh học của tim dùng để đánh giá nhịp nhanh thất bao gồm:

• Siêu âm tim
• Chụp MRI
• Chụp CT
• Chụp mạch vành
• Chụp Xquang ngực

Xét nghiệm gắng sức

Bác sĩ có thể yêu cầu bạn thực nghiệm xét nghiệm gắng sức để xem cách tim hoạt động lúc làm việc nặng như tập thể dục hoặc khi dùng thuốc làm nhịp tim tăng lên.

Trong xét nghiệm gắng sức tập thể dục, các điện cực được gắn lên ngực của bạn để theo dõi hoạt động của tim khi bạn tập thể dục như đi bộ trên máy chạy bộ. Các xét nghiệm tim khác có thể được thực hiện cùng lúc với xét nghiệm gắng sức.

Xét nghiệm điện sinh lý

Bác sĩ có thể cho bạn làm xét nghiệm điện sinh lý của tim để xác nhận chẩn đoán hoặc chỉ ra vị trí gặp vấn đề trong hoạt động điện tim.

Trong xét nghiệm này, bác sĩ luồn 1 ống mỏng, dễ uốn cong, ở đầu gắng các điện cực vào một mạch máu ở chân hoặc ở cổ rồi luồn tới các điểm khác nhau ở tim.

5. Các phương pháp điều trị bệnh nhịp nhanh thất

Điều trị

Mục tiêu điều trị nhịp nhanh thất là khôi phục nhịp tim bình thường, điều hòa nhịp tim và ngăn ngừa các cơn nhịp nhanh thất xảy ra trong tương lai.

Việc điều trị nhịp nhanh thất phụ thuộc phần lớn vào nguyên nhân gây bệnh và kiểu bệnh hoặc độ nặng của tình trạng nhịp nhanh thất.

Có hai kiểu nhịp nhanh thất là nhịp nhanh thất tự biến mất trong vòng 30 giây và nhịp nhanh thất kéo dài trên 30 giây, ảnh hưởng tới dòng máu lưu thông bình thường hoặc cần can thiệp y tế để giải quyết tình trạng đó.

Điều trị nhịp nhanh thất khẩn cấp

Nhịp nhanh thất kéo dài đôi khi có thể dẫn tới đột tử và cần phải can thiệp y tế khẩn cấp.

Điều trị nhịp nhanh thất tức thời bao gồm khôi phục lại nhịp tim bình thường bằng cách đưa một dòng điện tới tim qua máy khử rung tim hay máy chuyển nhịp, nhưng cũng có thể dùng thuốc qua đường tĩnh mạch hay đường uống.

Thủ thuật khử rung tim có thể được thực hiện bằng cách sử dụng máy khử rung tim bên ngoài cơ thể do người đứng kế bên phát hiện ra các triệu chứng ngừng tim hay nhân viên y tế. Chuyển nhịp được thực hiện trong bệnh viện, dùng máy chuyển nhịp theo dõi nhịp tim của bạn trước và sau khi đưa dòng điện vào tim.

Việc tiêm thuốc chống loạn nhịp cũng có thể dùng để điều trị nhịp nhanh thất kéo dài và khôi phục nhịp tim bình thường.

Ngăn ngừa các cơn nhịp nhanh thất trong tương lai

Những người có nhịp nhanh thất có thể được điều trị bằng nhiều cách để ngăn ngừa các cơn nhịp nhanh thất xuất hiện lại trong tương lai và các biến chứng có liên quan của nó. Điều trị nhịp nhanh thất bao gồm:

• Cắt bỏ mô bệnh bằng ống thông: thủ thuật này được thực hiện khi có một con đường dẫn điện bất thường làm tăng nhịp tim. Bác sĩ sẽ luồn một ống thông vào đùi hay cổ rồi đưa lên tim theo các mạch máu. Các điện cực ở đầu ống thông có thể dùng nhiệt, năng lượng cực kì lạnh hay năng lượng của sóng vô tuyến để cắt bỏ con đường dẫn truyền bất thường này, ngăn ngừa nó dẫn các tín hiệu điện.
• Dùng thuốc
• Máy khử rung tim - chuyển nhịp cấy ghép: được sử dụng khi bạn có nguy cơ xuất hiện các cơn nhịp nhanh thất ảnh hưởng tới tính mạng.
• Phẫu thuật tim hở có thể được thực hiện trong một số trường hợp để điều trị các nguyên nhân góp phần gây nên tình trạng nhịp nhanh thất như để lấy cục máu đông trong mạch máu nuôi tim. Phẫu thuật chỉ được dùng khi các phương pháp điều trị khác không có tác dụng hoặc dùng để điều trị các bệnh tim khác.

Điều trị các bệnh nền khác

Nếu các bệnh khác góp phần gây nên tình trạng nhịp nhanh thất như các bệnh tim, điều trị các bệnh này có thể ngăn ngừa hoặc giảm thiểu nguy cơ xuất hiện các cơn nhịp nhanh thất.

Thay đổi lối sống và biện pháp khắc phục

Đối phó và giúp đỡ

Nếu bạn đã có kế hoạch để đối phó với một cơn nhịp nhanh, bạn có thể cảm thấy bình tĩnh hơn và có kiểm soát hơn khi chúng xảy ra. Hãy nói với bác sĩ về:

• Nhịp tim bình thường phù hợp với bạn
• Khi nào và cách sử dụng các phương pháp điều trị hoặc dùng thuốc thêm nếu chúng phù hợp với bạn
• Khi nào nên gọi bác sĩ
• Khi nào cần gọi cấp cứu

Nếu bạn đã mắc bệnh tim mạch, bạn có thể làm theo các cách dưới đây để làm giảm nguy cơ phát triển cơn nhịp nhanh thất hay các rối loạn nhịp tim khác:

• Theo sát kế hoạch điều trị, không được bỏ buổi tái khám hoặc ngưng thuốc đột ngột
• Báo cáo các thay đổi ngay lập tức: nếu các triệu chứng của bạn thay đổi hay nặng hơn hay bạn có thêm triệu chứng mới, hãy nói với bác sĩ ngay lập tức.

Một lối sống lành mạnh sẽ giúp bạn khắc phục và phòng chống bệnh nhịp nhanh thất

7. Biện pháp phòng chống bệnh nhịp nhanh thất

Cách phòng ngừa cơn nhịp nhanh thất tốt nhất là làm giảm nguy cơ phát triển các bệnh tim. Nếu bạn đã có bệnh tim, hãy theo dõi và tuân thủ kế hoạch điều trị để làm giảm nguy cơ gặp cơn nhịp nhanh thất.

Trong một vài trường hợp, nhịp nhanh thất có thể xảy ra mà không có bệnh tim trước đó.

Phòng ngừa bệnh tim

Điều trị hay loại trừ các yếu tố nguy cơ có thể xảy ra bằng cách:

• Tập thể dục và ăn uống lành mạnh, ăn ít mỡ, ít muối, ăn nhiều rau củ quả và ngũ cốc nguyên cám
• Duy trì cân nặng khỏe mạnh
• Kiểm soát huyết áp và cholesterol máu tốt
• Ngừng hút thuốc
• Sử dụng rượu bia điều độ: với người lớn khỏe mạnh, ở nữ mọi lứa tuổi và nam lớn hơn 65 tuổi được uống 1 ly/ngày, và 2 ly/ngày cho nam dưới 65 tuổi. Trong một số bệnh, bạn phải kiêng hoàn toàn rượu bia.
• Đừng sử dụng thuốc kích thích
• Sử dụng các thuốc không kê đơn cẩn thận
• Hạn chế dùng cà phê
• Kiểm soát căng thẳng
• Đi khám tổng quát đúng lịch

Trong trường hợp bạn thấy mình có các dấu hiệu của bệnh nhịp nhanh thất, bạn nên đến bác sĩ để được khám và điều trị bệnh. Bạn có thể liên hệ đặt khám với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246.

Nhóm thuốc hỗ trợ

• Các phương pháp điều trị bệnh nhịp nhanh thấtĐiều trịMục tiêu điều trị nhịp nhanh thất là khôi phục nhịp tim bình thường, điều hòa nhịp tim và ngăn ngừa các cơn nhịp nhanh thất xảy ra trong tương lai.
• Việc điều trị nhịp nhanh thất phụ thuộc phần lớn vào nguyên nhân gây bệnh và kiểu bệnh hoặc độ nặng của tình trạng nhịp nhanh thất.
• Có hai kiểu nhịp nhanh thất là nhịp nhanh thất tự biến mất trong vòng 30 giây và nhịp nhanh thất kéo dài trên 30 giây, ảnh hưởng tới dòng máu lưu thông bình thường hoặc cần can thiệp y tế để giải quyết tình trạng đó.
• Điều trị nhịp nhanh thất tức thời bao gồm khôi phục lại nhịp tim bình thường bằng cách đưa một dòng điện tới tim qua máy khử rung tim hay máy chuyển nhịp, nhưng cũng có thể dùng thuốc qua đường tĩnh mạch hay đường uống.
• Việc tiêm thuốc chống loạn nhịp cũng có thể dùng để điều trị nhịp nhanh thất kéo dài và khôi phục nhịp tim bình thường.
• Ngăn ngừa các cơn nhịp nhanh thất trong tương lai
• Những người có nhịp nhanh thất có thể được điều trị bằng nhiều cách để ngăn ngừa các cơn nhịp nhanh thất xuất hiện lại trong tương lai và các biến chứng có liên quan của nó.
• Cắt bỏ mô bệnh bằng ống thông: thủ thuật này được thực hiện khi có một con đường dẫn điện bất thường làm tăng nhịp tim.
• Các điện cực ở đầu ống thông có thể dùng nhiệt, năng lượng cực kì lạnh hay năng lượng của sóng vô tuyến để cắt bỏ con đường dẫn truyền bất thường này, ngăn ngừa nó dẫn các tín hiệu điện.
• Dùng thuốc
• Máy khử rung tim - chuyển nhịp cấy ghép: được sử dụng khi bạn có nguy cơ xuất hiện các cơn nhịp nhanh thất ảnh hưởng tới tính mạng.
• Phẫu thuật tim hở có thể được thực hiện trong một số trường hợp để điều trị các nguyên nhân góp phần gây nên tình trạng nhịp nhanh thất như để lấy cục máu đông trong mạch máu nuôi tim.
• Phẫu thuật chỉ được dùng khi các phương pháp điều trị khác không có tác dụng hoặc dùng để điều trị các bệnh tim khác.
• Nhịp tim bình thường phù hợp với bạn
• Khi nào và cách sử dụng các phương pháp điều trị hoặc dùng thuốc thêm nếu chúng phù hợp với bạn
• Theo sát kế hoạch điều trị, không được bỏ buổi tái khám hoặc ngưng thuốc đột ngột
• Trong một vài trường hợp, nhịp nhanh thất có thể xảy ra mà không có bệnh tim trước đó.
• Tập thể dục và ăn uống lành mạnh, ăn ít mỡ, ít muối, ăn nhiều rau củ quả và ngũ cốc nguyên cám
• Ngừng hút thuốc
• Sử dụng rượu bia điều độ: với người lớn khỏe mạnh, ở nữ mọi lứa tuổi và nam lớn hơn 65 tuổi được uống 1 ly/ngày, và 2 ly/ngày cho nam dưới 65 tuổi.
• Đừng sử dụng thuốc kích thích
• Sử dụng các thuốc không kê đơn cẩn thận
• Trong trường hợp bạn thấy mình có các dấu hiệu của bệnh nhịp nhanh thất, bạn nên đến bác sĩ để được khám và điều trị bệnh. Bạn có thể liên hệ đặt khám với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246.