Mất ngôn ngữ nguyên phát tiến triển
Biên tập: Đội ngũ Hello Doctor
Tham vấn y khoa:
Bác sĩ Lê Văn Trung
và cộng sự
Xuất bản: 12/09/2017
|
Cập nhật: 17/07/2026
Tóm tắt Bệnh lý
Người mắc bệnh mất ngôn ngữ nguyên phát tiến triển có thể mất khả năng nói và viết, cuối cùng không hiểu cả ngôn ngữ viết và nói. Cùng trao đổi với bác sĩ về dấu hiệu, triệu chứng, biểu hiện nhận biết của bệnh mất ngôn ngữ nguyên phát tiến triển, tìm hiểu nguyên nhân, cách điều trị và phòng tránh bệnh.
ICD-10: G31.0 (Bệnh Pick / Teo thùy trán-thái dương)
DSM-5: Frontotemporal Neurocognitive Disorder
Phân loại Mức độ (Severity)
- Giai đoạn cuối, người bệnh mất hoàn toàn khả năng giao tiếp, câm lặng (Mutism) và không thể tự chăm sóc bản thân.
Mục lục bài viết
Bệnh lý & Triệu chứng liên quan
1. Tổng quan Lâm sàng
Tóm tắt nhanh (TL;DR)
Mất ngôn ngữ nguyên phát tiến triển (Primary Progressive Aphasia - PPA) là một hội chứng thần kinh hiếm gặp, trong đó khả năng giao tiếp của người bệnh (nói, đọc, viết, hiểu) suy giảm từ từ và vĩnh viễn, trong khi trí nhớ và các chức năng khác vẫn bình thường ở giai đoạn đầu.Thông tin Dịch tễ (Key Facts)
- PPA không phải là bệnh Alzheimer điển hình, nó bắt đầu bằng việc "quên từ vựng" chứ không phải "quên sự kiện".
- Thường xảy ra ở độ tuổi khá trẻ (trước 65 tuổi).
Định nghĩa & Sinh bệnh học
Sự teo đi của các thùy não liên quan đến ngôn ngữ (thường là thùy trán và thùy thái dương bên trái), liên quan đến sự tích tụ các protein bất thường như Tau hoặc TDP-43.2. Triệu chứng và Nguyên nhân
Dấu hiệu Cấp cứu (Red Flags)
Khó nuốt nước bọt/thức ăn gây sặc, viêm phổi hít.Dấu hiệu & Triệu chứng
- Nói chậm, vấp váp, gặp khó khăn để tìm đúng từ ngữ (đặc biệt là danh từ).
- Nói sai cấu trúc ngữ pháp (nói như điện tín, bỏ giới từ).
- Mất khả năng hiểu ý nghĩa của một từ dù trước đây rất quen thuộc.
- Giai đoạn muộn: Khó nuốt, cứng cơ.
Nguyên nhân gây bệnh
Đột biến gen (trong một số trường hợp) và thoái hóa thùy trán - thái dương cục bộ.Yếu tố nguy cơ
Di truyền (khoảng 10-30% ca bệnh có tiền sử gia đình), đột biến gen GRN, MAPT.Yếu tố bảo vệ
Sử dụng các thiết bị hỗ trợ giao tiếp tăng cường (AAC) từ sớm.3. Chẩn đoán & Biến chứng
Chẩn đoán & Cận lâm sàng
Đánh giá thần kinh ngôn ngữ chuyên sâu. Chụp MRI/PET scan để thấy sự teo nhỏ của thùy não trái.Cần Tư vấn Y khoa Chuyên sâu?
Hello Doctor - Mang sức khỏe đến cuộc sống
4. Phác đồ Điều trị
Tổng quan Phác đồ
Không có thuốc chữa khỏi PPA. Điều trị tập trung vào việc duy trì khả năng giao tiếp lâu nhất có thể thông qua Âm ngữ trị liệu và chuẩn bị cho các phương án giao tiếp không lời.Nhóm thuốc hỗ trợ
Chưa có thuốc đặc trị. Thuốc chống trầm cảm (thuốc chống trầm cảm) có thể được dùng để trị lo âu/trầm cảm do người bệnh tuyệt vọng vì mất ngôn ngữ.
Can thiệp Ưu tiên (First-line):
Âm ngữ trị liệu (Speech-Language Therapy):
- Luyện tập não bộ, sử dụng sách hình ảnh, máy nói để thay thế.
- Luyện tập não bộ, sử dụng sách hình ảnh, máy nói để thay thế.
Chống chỉ định & Thận trọng:
KHÔNG mắng mỏ hoặc tỏ ra mất kiên nhẫn khi người bệnh mãi không nặn ra được từ. Tránh cô lập họ.
CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
Dịch vụ Khám & Điều trị liên quan
Bác sĩ điều trị
Thạc sĩ - Bác sĩ
Nguyễn Thi Phú
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược
Kinh nghiệm: 23 năm
Bác sĩ
Nguyễn Trọng Tuân
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 25 năm
Bác sĩ Chuyên khoa II
Phạm Công Huân
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 14 năm
Bác sĩ
Lê Duy
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Trung tâm Pháp Y Tâm thần Khu vực TP. Hồ Chí Minh
Kinh nghiệm: 17 năm
Thạc sĩ - Bác sĩ nội trú
Lê Thị Phương Thảo
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Kinh nghiệm: 13 năm
Bác sĩ Chuyên khoa II
Vũ Thị Lan
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Bệnh viện tuyến Trung Ương
Bác sĩ Chuyên khoa II
Huỳnh Thanh Hiển
Khoa: Tâm thần
Nơi làm việc: Hello Doctor
Kinh nghiệm: 41 năm
Nhắn tin Zalo Hỗ trợ
Gửi bình luận của bạn