Làm sao để chữa nói lắp hiệu quả?

Bệnh lý & Triệu chứng liên quan

2. Biểu hiện của triệu chứng nói lắp

Các dấu hiệu và triệu chứng nói lắp có thể bao gồm:

• Khó khăn khi bắt đầu một từ, cụm từ hoặc câu
• Kéo dài một từ hoặc âm trong một từ
• Sự lặp lại một âm, âm tiết hoặc từ
• Ngưng một đoạn ngắn với một số âm tiết hoặc từ nhất định, hoặc tạm dừng khi đang nói một từ (từ bị đứt quãng)
• Thêm các từ như "um" nếu thấy khó khăn khi chuyển qua từ tiếp theo 
• Gương mặt hoặc phần trên của cơ thể biểu lộ sự căng thẳng, khó khăn, hoặc xúc động khi nói một từ
• Lo lắng khi nói chuyện
• Hạn chế khả năng giao tiếp hiệu quả

Những điều cản trở khả năng nói của người nói lắp có thể kèm theo:

• Chớp mắt liên tục
• Rung môi hoặc hàm
• Giật giật mặt
• Đầu giật
• Nắm chặt tay

Nói lắp có thể tệ hơn khi người đó hưng phấn, mệt mỏi hoặc căng thẳng, hoặc khi cảm thấy ngượng ngùng, bị thúc giục hoặc áp lực. Các tình huống như nói trước một nhóm người hoặc nói chuyện qua điện thoại có thể đặc biệt khó khăn đối với những người nói lắp.

Tuy nhiên, hầu hết những người nói lắp đều có thể nói mà không lắp khi họ tự nói chuyện với một mình và khi hát hay nói chuyện trong trạng thái điềm tĩnh với người khác.

3. Nguyên nhân gây ra triệu chứng nói lắp

Các nhà nghiên cứu tiếp tục nghiên cứu các nguyên nhân cơ bản của sự nói lắp tiến triển. Sự kết hợp của các yếu tố có thể gây ra tật này. Các nguyên nhân có thể gây ra nói lắp tiến triển bao gồm:

• Bất thường trong kiểm soát vận động nói. Một số bằng chứng chỉ ra rằng những bất thường trong kiểm soát vận động nói, chẳng hạn như thời gian, cảm xúc và sự phối hợp vận động có thể liên quan.
• Di truyền. Nói lắp có xu hướng phát triển trong gia đình. Dường như sự nói lắp có thể do bất thường di truyền.

Nói lắp với các nguyên nhân khác

Khả năng nói trôi chảy có thể bị phá vỡ bởi các nguyên nhân khác ngoài việc nói lắp tiến triển. Đột quỵ, chấn thương sọ não, hoặc rối loạn não khác có thể gây ra nói chậm, nói ngắt quãng hoặc lặp đi lặp lại các âm tiết (nói lắp do thần kinh).

Khả năng nói trôi chảy cũng có thể bị phá vỡ khi căng thẳng tinh thần. Người bình thường không nói lắp có thể nói không lưu loát khi họ lo lắng hoặc cảm thấy bị áp lực. Những tình huống này cũng có thể khiến người nói lắp càng nói ít trôi chảy hơn nữa.

Những khó khăn khi nói xuất hiện sau một chấn thương tâm lí (nói lắp do tâm lý) không phổ biến và không giống như nói lắp tiến triển.

Yếu tố nguy cơ bị nói lắp

Nam giới có nhiều khả năng nói lắp hơn nữ. Các yếu tố làm tăng nguy cơ nói lắp bao gồm:

• Chậm phát triển thời thơ ấu: Trẻ em bị chậm phát triển hoặc các vấn đề về nói khác có thể bị nói lắp.
• Có người trong gia đình nói lắp: Nói lắp có xu hướng phát triển trong gia đình.
• Căng thẳng: Sự căng thẳng trong gia đình, kỳ vọng của cha mẹ hoặc các loại áp lực khác có thể làm trầm trọng thêm tình trạng nói lắp.